KWALIFIKACJA BUD9 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 23.
Które z wymienionych źródeł energii jest najczystsze?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Promieniowanie słoneczne uznaje się za "najczystsze", ponieważ jego wykorzystanie nie wymaga spalania paliwa, a więc nie powoduje lokalnej emisji spalin, pyłów i tlenków siarki czy azotu. Gaz ziemny i gaz płynny oraz węgiel kamienny są paliwami kopalnymi i podczas spalania generują zanieczyszczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie "najczystsze źródło energii" w ujęciu szkolnym zwykle oznacza takie, które nie wymaga spalania paliw i nie wytwarza spalin w miejscu użytkowania. Z tego powodu poprawną odpowiedzią jest promieniowanie słoneczne – energia dociera naturalnie, a jej wykorzystanie (np. przez kolektory słoneczne lub fotowoltaikę) nie generuje dymu ani spalin.

Odpowiedź "gaz ziemny" jest niepoprawna, mimo że bywa postrzegany jako czystszy od węgla. Gaz ziemny jest paliwem kopalnym i w procesie spalania powstaje przede wszystkim dwutlenek węgla oraz (zależnie od warunków spalania) inne zanieczyszczenia. W praktyce instalacyjnej oznacza to konieczność odprowadzania spalin, zapewnienia dopływu powietrza do spalania oraz stosowania urządzeń zabezpieczających.

Odpowiedź "węgiel kamienny" jest niepoprawna, bo spalanie węgla wiąże się z wysoką emisją zanieczyszczeń (m.in. pyłów i związków siarki) oraz dużą emisją dwutlenku węgla w porównaniu z wieloma innymi nośnikami energii. Dla instalatora często oznacza to również bardziej wymagającą obsługę kotłowni i większe ryzyko problemów emisyjnych.

Odpowiedź "gaz płynny" (LPG) także jest niepoprawna. Podobnie jak gaz ziemny jest paliwem spalanym w urządzeniu grzewczym, więc powoduje emisję produktów spalania. Może być wygodnym paliwem tam, gdzie brak sieci gazowej, ale nie spełnia kryterium "najczystsze" w sensie braku emisji spalin.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wśród odpowiedzi jest źródło OZE (np. słońce) oraz paliwa kopalne (gaz, węgiel), to w typowym ujęciu "czystości" najczęściej chodzi o brak spalania i związanych z nim emisji w miejscu użytkowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej chodzi o źródło, którego wykorzystanie nie wymaga spalania paliwa, więc nie powstają spaliny i dym w miejscu użytkowania. W takim ujęciu energia słoneczna jest "czysta" lokalnie, a paliwa kopalne (gaz, węgiel) zawsze generują produkty spalania.
Gaz ziemny trzeba spalić w kotle lub podgrzewaczu, a spalanie zawsze tworzy produkty spalania i emisje. Promieniowanie słoneczne wykorzystuje się bez spalania (np. w kolektorach i fotowoltaice), więc nie ma lokalnej emisji spalin ani pyłów podczas pracy instalacji.
W porównaniu z węglem gaz bywa mniej emisyjny i zwykle daje mniej zanieczyszczeń stałych, ale nadal jest paliwem kopalnym. W pytaniu o "najczystsze" źródło energii przegrywa z OZE, bo wymaga spalania i wytwarza spaliny.
Spalanie węgla może powodować emisję pyłów, związków siarki i azotu oraz dużą emisję dwutlenku węgla. W praktyce oznacza to większe wymagania dla kotłowni (paliwo stałe, popiół, czyszczenie) i większe ryzyko przekroczeń emisyjnych.
Dla montera często oznacza to brak konieczności budowy układu odprowadzania spalin i doprowadzania powietrza do spalania oraz mniejsze ryzyko zanieczyszczania powietrza w budynku. Przykładem są instalacje wykorzystujące energię słoneczną, które nie spalają paliwa.
Najczęściej spotkasz kolektory słoneczne do podgrzewania ciepłej wody użytkowej oraz fotowoltaikę do produkcji energii elektrycznej. Obie technologie wykorzystują energię słońca bez spalania, co zmniejsza lokalne emisje w porównaniu z kotłami na paliwa.
Nie. Gaz płynny (LPG) jest paliwem, które trzeba spalić w urządzeniu grzewczym, więc powstają produkty spalania. Może być praktyczny tam, gdzie brak sieci gazowej, ale nie jest "najczystszym" źródłem energii w porównaniu z promieniowaniem słonecznym.
Szukaj odpowiedzi, która opisuje energię pozyskiwaną bez spalania: słońce, wiatr, woda, geotermia. Jeśli pozostałe odpowiedzi to paliwa (węgiel, gaz), to w typowym ujęciu egzaminacyjnym "najczystsze" będzie źródło odnawialne.
Bo "czystość" można rozumieć różnie: jako brak lokalnych spalin, jako emisję dwutlenku węgla w cyklu życia, albo jako łączny wpływ środowiskowy. Bez doprecyzowania kryterium odpowiedź bywa oparta na szkolnym skrócie myślowym: OZE = czystsze.
Ucz się rozróżniać źródła odnawialne i kopalne oraz kojarzyć je z instalacjami w budynku (kotły, kolektory, fotowoltaika). Pomaga prosta zasada: spalanie wymaga spalin i wentylacji, a OZE zwykle nie ma lokalnej emisji podczas pracy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Promieniowanie słoneczne uznaje się za "najczystsze", ponieważ jego wykorzystanie nie wymaga spalania paliwa, a więc nie powoduje lokalnej emisji spalin, pyłów i tlenków siarki czy azotu."

Źródła:

  • IPCC, Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change (WG III), Chapter 6 (Energy systems) – dane o emisjach w cyklu życia technologii wytwarzania energii, https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Our World in Data, "Carbon intensity of electricity" (opracowania na bazie IPCC/IEA), https://ourworldindata.org/grapher/carbon-intensity-electricity (dostęp: 2026-03-01)
  • European Environment Agency (EEA), Air pollution emissions data viewer / tematy dot. emisji z sektora energii i spalania paliw, https://www.eea.europa.eu/en/datahub (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o OZE i emisjach w budownictwie (podręczniki do instalacji sanitarnych)
  • Raporty i opracowania o emisjach w cyklu życia technologii wytwarzania energii (LCA)
  • Poradniki branżowe dot. doboru źródeł ciepła i integracji OZE w budynkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego