KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 3.
Z załączonej tabeli wynika, że tolerancja grubości t dla profilu HP 180 wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi tolerancji profili HP (płaskowników łebkowych).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość tolerancji grubości t należy odczytać bezpośrednio z załączonej tabeli dla wiersza "profil HP 180" oraz kolumny dotyczącej tolerancji grubości. Z tego odczytu wynika, że właściwa tolerancja dla HP 180 to 1,3 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją warsztatową: nie chodzi o obliczenia, tylko o poprawny odczyt danych z tabeli. W praktyce stoczniowej takie tabele opisują dopuszczalne odchyłki wykonania lub dostawy materiału (np. profili), które wpływają na spasowanie elementów i jakość montażu.

Aby odpowiedzieć poprawnie, trzeba wykonać trzy kroki:

  • Zidentyfikować właściwy profil w tabeli – w tym przypadku "HP 180".
  • Upewnić się, że odczyt dotyczy grubości, czyli parametru oznaczonego jako t (a nie np. wysokości, szerokości czy masy profilu).
  • Odczytać tolerancję w tej samej linii/wierszu, zwracając uwagę na jednostkę (mm).

Poprawna odpowiedź "1,3 mm" wynika z przecięcia wiersza dla HP 180 z kolumną tolerancji grubości t. Pozostałe propozycje ("1,0 mm", "1,4 mm", "1,6 mm") są typowymi wartościami mylonymi przy szybkim czytaniu tabel: mogą pochodzić z sąsiednich wierszy (inny rozmiar profilu) albo z innej kolumny. Częsty błąd polega na tym, że uczeń znajduje "HP 180", ale przenosi wzrok do niewłaściwego nagłówka, albo wybiera liczbę stojącą obok, zakładając, że to tolerancja grubości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj najpierw nagłówki kolumn, potem dopiero szukaj wartości liczbowej. Przy tabelach technicznych warto prowadzić wzrok "linijką" (np. palcem), żeby nie przeskoczyć do innego wiersza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tolerancja grubości t to dopuszczalny zakres odchyłki rzeczywistej grubości profilu od wartości nominalnej. W praktyce oznacza, o ile materiał może być cieńszy lub grubszy, a nadal spełnia wymagania odbiorowe i może być użyty do montażu.
Najpierw odszukaj w tabeli kolumnę/sekcję z oznaczeniami profili (HP 120, HP 160, HP 180 itd.), a potem prowadź wzrok wzdłuż wiersza dla HP 180. Dla pewności użyj palca lub linijki, by nie przeskoczyć do sąsiedniej pozycji.
Zawsze zacznij od przeczytania nagłówków kolumn. Upewnij się, że odczytujesz kolumnę opisaną jako tolerancja dla t (grubość), a nie np. dla wysokości lub szerokości. Dopiero potem wybierz wartość liczbową w tym samym wierszu.
W dokumentacji warsztatowej i materiałowej tolerancje wymiarowe dla profili podaje się najczęściej w milimetrach, bo są to odchyłki małe, istotne dla spasowania elementów kadłuba. Jednostka pomaga odróżnić tolerancję od np. masy lub oznaczeń materiału.
Nie. To zadanie polega na odczycie wartości z tabeli. Kluczowe jest poprawne znalezienie profilu HP 180 oraz właściwej kolumny "tolerancja grubości t". Błędy wynikają zwykle z pomylenia wierszy lub kolumn, a nie z rachunków.
Najczęstsze są: odczyt z sąsiedniego wiersza (np. HP 160 zamiast HP 180), odczyt z niewłaściwej kolumny (inny parametr niż grubość), oraz nieuwaga na nagłówki. Pomaga systematyczna metoda: nagłówek → wiersz profilu → wartość.
Tolerancje stosuje się m.in. przy odbiorze materiału (czy profil spełnia wymagania), podczas kontroli jakości elementów przed montażem oraz przy ocenie, czy odchyłki nie wpłyną na spasowanie poszycia, wręg lub wzdłużników w sekcji kadłuba.
Ma znaczenie, gdy różnice grubości wpływają na przygotowanie złącza, dobór parametrów spawania i ryzyko odkształceń. Jeśli profil jest bliżej dolnej granicy tolerancji, łatwiej o przepalenie; bliżej górnej – potrzeba więcej energii i innego prowadzenia spoiny.
Ćwicz odczyt z różnych tabel: wyszukuj wiersz po oznaczeniu, sprawdzaj nagłówki i jednostki, porównuj wartości z sąsiednimi wierszami. Warto też trenować "kontrolę wzrokową": po odczycie wróć do nagłówka, aby upewnić się, że to właściwy parametr.
Tak, jeśli tabela jest kompletna i czytelna, ale nadal potrzebna jest umiejętność jej interpretacji: rozpoznanie profilu, właściwego parametru i jednostek. Egzamin sprawdza właśnie tę kompetencję pracy z dokumentacją, typową dla montażu elementów kadłuba.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wartość tolerancji grubości t należy odczytać bezpośrednio z załączonej tabeli dla wiersza "profil HP 180" oraz kolumny dotyczącej tolerancji grubości."

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty branżowe z zakresu czytania dokumentacji technicznej w budowie kadłubów
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące profili okrętowych i ich oznaczeń
  • Wprowadzenie do tolerancji i pasowań w metrologii warsztatowej (materiały ogólne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego