KWALIFIKACJA ROL12 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Z zamieszczonych w tabeli informacji wynika, że za SRM u owcy do 12 miesiąca życia uznaje się
Ilustracja przedstawia tabelę z informacjami dotyczącymi Specjalnych Ryzykownych Materiałów (SRM) w kontekście zwierząt
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla owiec (i kóz) do 12. miesiąca życia wykaz SRM jest ograniczony.
Za SRM uznaje się tylko jelito kręte (biodrowe), śledzionę, zwłoki oraz stałe UPPZ powstające przy uboju i obróbce poubojowej mające kontakt z SRM. Elementy takie jak czaszka, mózg czy rdzeń dotyczą starszych zwierząt.

Pełne wyjaśnienie:

Materiał szczególnego ryzyka (SRM) to te tkanki, które z punktu widzenia bezpieczeństwa w kierunku TSE (pasażowalnych gąbczastych encefalopatii) traktuje się jako najbardziej ryzykowne i wymagające odrębnego postępowania.

W przypadku owiec i kóz wykaz SRM zależy od wieku, dlatego w pytaniu kluczowe jest kryterium: "do 12 miesiąca życia". Dla tej grupy za SRM uznaje się: jelito kręte (biodrowe), śledzionę, zwłoki oraz stałe uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) powstające przy uboju i obróbce poubojowej mające kontakt z SRM. Zestaw ten jest krótszy niż dla zwierząt starszych, bo ryzyko związane z TSE jest oceniane jako niższe u młodszych osobników.

Odpowiedzi zawierające elementy takie jak czaszka łącznie z mózgiem i oczami, rdzeń kręgowy oraz migdałki są charakterystyczne dla progu "od 12 miesięcy" i dlatego nie pasują do warunku "do 12 miesięcy". Podobnie ujęcie "jelita od dwunastnicy do odbytnicy" lub krezki nie odpowiada wskazanemu wykazowi dla młodych owiec.

W praktyce (np. w rzeźni) prawidłowe rozpoznanie SRM ma konsekwencje organizacyjne i sanitarne:

  • SRM należy usuwać w sposób zapobiegający skażeniu tuszy oraz narzędzi,
  • materiał ten jest zagospodarowywany oddzielnie jako UPPZ wysokiego ryzyka,
  • nadzór urzędowy wymaga udokumentowania prawidłowego postępowania.

Najczęstsza pułapka egzaminacyjna polega na automatycznym uznawaniu mózgu i rdzenia za SRM "zawsze" – tymczasem w zadaniu decyduje wiek zwierzęcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM (materiał szczególnego ryzyka) to tkanki zwierzęce uznawane za najbardziej ryzykowne w kontekście TSE. Dla owiec i kóz wykaz SRM zależy od wieku, dlatego inne elementy są SRM u zwierząt do 12 miesięcy, a inne u starszych.
Dla owiec do 12 miesięcy za SRM uznaje się: jelito kręte (biodrowe), śledzionę, zwłoki oraz stałe UPPZ powstające przy uboju i obróbce poubojowej mające kontakt z SRM. To krótsza lista niż dla zwierząt od 12 miesięcy.
Wiek rozdziela grupy o różnej ocenie ryzyka TSE. Dlatego przepisy i tabele SRM rozróżniają owce/kozy "do 12 miesięcy" i "od 12 miesięcy". Na egzaminie pominięcie tego warunku często prowadzi do wyboru listy dla starszych zwierząt.
Nie zawsze. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba kierować się konkretnym wykazem dla danej grupy wieku. Dla owiec do 12 miesięcy typowe pozycje "czaszka z mózgiem i oczami" oraz "rdzeń kręgowy" odnoszą się do starszej grupy wiekowej.
TSE to pasażowalne gąbczaste encefalopatie, czyli grupa chorób prionowych. SRM obejmuje tkanki, w których potencjalnie może występować większe ryzyko związane z TSE, dlatego wymagają one specjalnego usuwania i unieszkodliwiania.
Najczęściej myli się wykaz SRM dla grup "do 12 miesięcy" i "od 12 miesięcy". Drugi typ błędu to wybieranie odpowiedzi "najbogatszej" (z mózgiem i rdzeniem), bo kojarzy się z ryzykiem, mimo że nie pasuje do warunku wieku.
SRM usuwa się podczas uboju i obróbki poubojowej, zgodnie z procedurami zakładowymi i wymaganiami nadzoru. Kluczowe jest oddzielenie SRM od surowca przeznaczonego do żywności i uniknięcie kontaktu powodującego zanieczyszczenie.
Stałe UPPZ, które miały kontakt z SRM, traktuje się jako materiał wymagający odrębnego zagospodarowania (wysokie ryzyko). W praktyce oznacza to zbieranie do wyznaczonych pojemników, odpowiednie oznakowanie oraz przekazanie do unieszkodliwienia zgodnie z procedurą.
Na potrzeby egzaminu ważne jest rozpoznanie nazwy i położenia: jelito kręte (biodrowe) to końcowy odcinek jelita cienkiego. W pytaniach SRM nie chodzi o "jelita" ogólnie, lecz o konkretną część wymienioną w wykazie.
Ucz się wykazów SRM zawsze z podziałem na gatunek i wiek. Pomaga tabela porównawcza: owce/kozy do 12 miesięcy vs od 12 miesięcy. Ćwicz też rozpoznawanie narządów (śledziona, migdałki, rdzeń) i czytanie warunków w treści pytania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "miesiąca życia wykaz SRM jest ograniczony.Za SRM uznaje się tylko jelito kręte (biodrowe), śledzionę, zwłoki oraz stałe UPPZ powstające przy uboju i obróbce poubojowej mające kontakt z SRM."

Źródła:

  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. (CELEX: 32001R0999) – tekst aktu, definicje i załączniki dot. SRM; https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32001R0999 (dostęp: 27.02.2026)
  • EUR-Lex: Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/969 z dnia 9 lipca 2018 r. zmieniające m.in. przepisy dotyczące SRM (CELEX: 32018R0969); https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32018R0969 (dostęp: 27.02.2026)
  • EUR-Lex: Strona dokumentu i wersje skonsolidowane dla 32001R0999 (możliwość sprawdzenia aktualnych zmian w czasie); https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2001/999/oj (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Tekst aktu prawnego określającego SRM dla przeżuwaczy (wersja skonsolidowana w EUR-Lex)
  • Materiały szkoleniowe z higieny i technologii mięsa dotyczące SRM oraz UPPZ
  • Podręcznik anatomii zwierząt gospodarskich (narządy jamy brzusznej i OUN)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego