KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 30.
Za pomocą analogowego oscyloskopu dwukanałowego można zmierzyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analogowy oscyloskop dwukanałowy pozwala jednocześnie obserwować dwa przebiegi i porównać ich położenie w czasie. Z różnicy czasu między odpowiadającymi sobie punktami (np. przejściami przez zero) można wyznaczyć przesunięcie fazowe. Parametry typu BER i EVM dotyczą jakości transmisji/modulacji i nie są mierzone takim oscyloskopem.

Pełne wyjaśnienie:

Oscyloskop analogowy jest przyrządem do obserwacji przebiegów w funkcji czasu. W wersji dwukanałowej można jednocześnie wyświetlić dwa sygnały (np. wejście i wyjście badanego układu), a następnie porównać ich wzajemne położenie na osi czasu.

Dlatego odpowiedź "przesunięcie fazowe." jest poprawna: dla sygnałów okresowych można zmierzyć różnicę czasu Δt między charakterystycznymi punktami obu przebiegów (np. maksimum, przejście przez zero przy tym samym zboczu), a następnie odnieść ją do okresu T. Zależność jest klasyczna: im większe Δt względem T, tym większe przesunięcie fazowe. Dodatkowo w oscyloskopie analogowym często wykorzystuje się tryb X‑Y (figury Lissajous) do oceny relacji fazowej dwóch sinusoid o tej samej częstotliwości.

Odpowiedź "bitową stopę błędów." jest niepoprawna, ponieważ BER to miara statystyczna jakości transmisji cyfrowej: wymaga porównania wysłanego i odebranego strumienia bitów (albo użycia testera BER) i zliczania błędów w dłuższym czasie. Sam obraz analogowego przebiegu na ekranie nie dostarcza bezpośrednio liczby błędnych bitów.

Odpowiedź "stosunek sygnału do szumu." również nie jest typowym wynikiem z analogowego oscyloskopu. Choć można jakościowo ocenić zaszumienie, wiarygodny pomiar SNR zwykle wymaga zdefiniowanego pasma, metody uśredniania oraz pomiaru mocy (np. analizator widma, mierniki poziomu) albo funkcji pomiarowych typowych dla nowoczesnych przyrządów cyfrowych.

Odpowiedź "współczynnik błędów modulacji." (EVM) dotyczy modulacji cyfrowych (QAM/PSK) i jest wyznaczany na podstawie analizy symboli w płaszczyźnie I/Q. Do tego potrzebny jest demodulator/analizator sygnałów lub wyspecjalizowane funkcje pomiarowe, a nie klasyczny analogowy oscyloskop.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się miary takie jak BER lub EVM, traktuj je jako parametry telekomunikacyjne wymagające analizy danych/modulacji, a nie jako typowe pomiary "z ekranu" oscyloskopu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przesunięcie fazowe opisuje, o ile jeden sygnał okresowy jest "opóźniony" lub "wyprzedzony" względem drugiego w obrębie jednego okresu. W praktyce oznacza to inną pozycję w czasie tych samych punktów przebiegu (np. maksimów lub przejść przez zero).
Wyświetl oba przebiegi jednocześnie, zmierz różnicę czasu Δt między odpowiadającymi punktami (np. przejściami przez zero przy tym samym zboczu), a następnie porównaj ją z okresem T. To pozwala wyznaczyć fazę jako część okresu.
BER (bitowa stopa błędów) wymaga zliczania błędnych bitów w długim przedziale czasu i porównania danych odebranych z danymi wzorcowymi. Analogowy oscyloskop pokazuje kształt napięcia w czasie, ale nie wykonuje takiej analizy statystycznej strumienia bitów.
SNR to zwykle stosunek mocy sygnału do mocy szumu w określonym paśmie. Na oscyloskopie można ocenić zaszumienie jakościowo, ale wiarygodny pomiar SNR wymaga zdefiniowanego pasma, metod uśredniania i często pomiarów mocy, co typowo realizują inne przyrządy lub funkcje cyfrowe.
EVM (współczynnik błędów modulacji) opisuje, jak bardzo odebrane symbole różnią się od idealnych punktów konstelacji I/Q. Do obliczenia EVM potrzebujesz demodulacji i analizy wektora sygnału. Analogowy oscyloskop nie wyznacza konstelacji i nie liczy odchyłek symboli.
Najwygodniej mierzy się przesunięcie fazowe dla dwóch sinusoid o tej samej częstotliwości, bo łatwo wskazać odpowiadające sobie punkty przebiegu. W praktyce można też używać sygnałów prostokątnych, ale wtedy trzeba uważać na zniekształcenia i opóźnienia zboczy.
Tryb X-Y stosuje się, gdy chcesz porównywać dwa sygnały bez klasycznej podstawy czasu: jeden kanał steruje osią X, drugi osią Y. Dla sinusoid o tej samej częstotliwości powstaje figura Lissajous, której kształt zależy od przesunięcia fazowego.
Częste pomyłki to mierzenie Δt między nieodpowiednimi punktami (np. różne zbocza), nieuwzględnienie, że sygnały mają inną częstotliwość, oraz zła ocena okresu T przy niewłaściwej podstawie czasu. Warto korzystać z jednego, powtarzalnego punktu odniesienia.
Tak, często ułatwia, bo może mieć wbudowane pomiary automatyczne (np. różnica fazy, opóźnienie czasowe), kursory z odczytem liczbowym i funkcje uśredniania. Jednak zasada jest ta sama: porównujesz dwa przebiegi i wyznaczasz relację czasową lub fazową.
Opanuj podstawy: co mierzy się w dziedzinie czasu (amplituda, okres, częstotliwość, opóźnienie, faza), jak działa wyzwalanie i dwa kanały, oraz jakie parametry wymagają innych przyrządów (analizator widma, tester BER, analizator sygnałów). To pomaga szybko eliminować mylące odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Analogowy oscyloskop dwukanałowy pozwala jednocześnie obserwować dwa przebiegi i porównać ich położenie w czasie."

Źródła:

  • Tektronix, "XYZs of Oscilloscopes" (primer) – sekcje dotyczące pomiarów czasowych i trybu X-Y, https://www.tek.com/en/documents/primer/xyzs-oscilloscopes-primer (dostęp: 2026-03-05)
  • Paul Horowitz, Winfield Hill, "The Art of Electronics", 3rd Edition, Cambridge University Press, 2015 – rozdziały omawiające oscyloskopy i obserwację przebiegów

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii elektronicznej i podstaw pomiarów oscyloskopowych
  • Noty aplikacyjne producentów oscyloskopów o pomiarach w dziedzinie czasu i trybie X-Y
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiar Δt, wyznaczanie fazy, figury Lissajous

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego