KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Za pomocą narzędzia przedstawionego na rysunku
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane do zdejmowania izolacji z przewodów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczypce do ściągania izolacji mają regulację domknięcia szczęk, dzięki czemu nacinają tylko powłokę izolacyjną, nie uszkadzając metalowej żyły.
Takie narzędzie służy do precyzyjnego zdejmowania izolacji z przewodów przed dalszym montażem (zaciskanie, lutowanie).

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzie pokazane na rysunku to szczypce do ściągania izolacji (tzw. wire stripper). Ich zadaniem jest precyzyjne usunięcie powłoki izolacyjnej z przewodu tak, aby nie uszkodzić metalowej żyły. Odróżnia je to od klasycznych kombinerek lub obcinaków, które są projektowane głównie do cięcia.

O poprawnym rozpoznaniu świadczą typowe cechy konstrukcyjne: śruba regulacyjna ograniczająca głębokość domknięcia szczęk oraz wycięcie w kształcie litery V ułatwiające uchwycenie przewodu podczas zdejmowania izolacji. Dzięki regulacji szczęki nacinają izolację "na obwodzie", ale nie wchodzą za głęboko w rdzeń przewodu. W praktyce takie przygotowanie przewodu jest niezbędne przed zaciskaniem końcówek, montażem w zaciskach sprężynowych lub lutowaniem.

Odpowiedź "skręca się przewody elektryczne" jest nieprawidłowa, bo skręcanie wykonuje się ręcznie albo innymi narzędziami; szczypce do ściągania izolacji nie są przeznaczone do formowania skrętek jako głównej funkcji. Odpowiedź "przecina się drut stalowy" również nie pasuje: do stali stosuje się inne, znacznie masywniejsze obcinaki, a precyzyjne szczęki do izolacji mogłyby się uszkodzić. Odpowiedź "tnie się przewody" opisuje funkcję typowych obcinaków/kombinerek; tutaj kluczowa jest regulacja nacięcia izolacji, a nie pełne przecięcie przewodu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na narzędziu widać mechanizm regulacji i szczęki nie tworzą klasycznej, ostrej krawędzi tnącej na całej długości, najczęściej chodzi o narzędzie do kontrolowanego nacinania (czyli ściągania izolacji), a nie do "mocnego cięcia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Szczypce do ściągania izolacji służą do usuwania powłoki izolacyjnej z przewodu tak, aby nie uszkodzić metalowej żyły.

Używa się ich przed zaciskaniem końcówek, montażem w złączkach lub lutowaniem, gdy potrzebny jest czysty, równy odcinek odizolowany.

Zwróć uwagę na cechy typowe: śrubę lub mechanizm regulacyjny ograniczający domknięcie szczęk, wycięcia dopasowane do przewodu oraz sprężynę rozwierającą.

Takie elementy wskazują na nacinanie izolacji kontrolowaną głębokością, a nie na pełne cięcie przewodu.

Śruba regulacyjna pozwala ustawić maksymalne domknięcie szczęk, czyli głębokość nacięcia izolacji.

Dzięki temu narzędzie przecina tylko izolację, a nie metalową żyłę. Zbyt głębokie ustawienie może nadciąć żyłę i osłabić przewód, a zbyt płytkie nie zdejmie izolacji w całości.

Najczęstsze błędy to: zbyt mocne dociśnięcie (nadcięcie żyły), złe ustawienie regulacji do średnicy przewodu oraz użycie nieodpowiednich narzędzi (np. kombinerek).

Skutkiem mogą być słabe połączenia, pękanie żyły przy zginaniu albo problemy z zaciskaniem końcówek.

Wiele modeli ma dodatkową funkcję cięcia, ale nie jest to ich podstawowe zastosowanie.

W zadaniach egzaminacyjnych, jeśli narzędzie ma regulację nacięcia i szczęki do chwytania przewodu, poprawna odpowiedź zwykle dotyczy zdejmowania izolacji, a nie odcinania przewodu na długość.

Ustaw regulację tak, aby szczęki nacinały izolację dookoła, ale nie wchodziły w metalową żyłę. Najlepiej wykonać próbę na krótkim odcinku przewodu.

Po zdjęciu izolacji obejrzyj żyłę: jeśli ma nacięcia lub "wżery", ustawienie było zbyt głębokie.

Nadcięta żyła ma mniejszy przekrój czynny i jest osłabiona mechanicznie, więc łatwiej pęka przy zginaniu lub wibracjach.

W praktyce może to powodować grzanie połączeń, spadki napięcia i awarie. Dlatego tak ważne jest użycie właściwego ściągacza i prawidłowej regulacji.

Kombinerki służą głównie do chwytania i cięcia, mają ostre krawędzie tnące i nie zapewniają kontrolowanej głębokości nacięcia.

Ściągacz izolacji ma elementy prowadzące i często regulację, aby naciąć wyłącznie izolację bez uszkodzenia żyły, co jest kluczowe przy montażu elektrycznym.

Najczęściej podczas okablowania urządzeń: w szafach sterowniczych, przy podłączaniu czujników i siłowników, montażu przewodów do złączek oraz przygotowaniu przewodów do tulejek.

To typowa czynność montażowa, dlatego rozpoznanie narzędzia często pojawia się na egzaminach praktycznych i testach.

Najpierw szukaj elementu "wyróżniającego": regulacji, zapadki, profilu szczęk, sprężyny. Potem dopasuj to do funkcji (nacinanie izolacji, zaciskanie, cięcie).

Jeśli widzisz regulację głębokości szczęk i wycięcie pod przewód, najczęściej chodzi o zdejmowanie izolacji.

info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: Wire stripper — https://en.wikipedia.org/wiki/Wire_stripper (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: VDE — https://en.wikipedia.org/wiki/VDE (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi do ściągania izolacji (zasada regulacji i dobór do średnicy przewodu)
  • Podręczniki/poradniki z podstaw elektrotechniki praktycznej: przygotowanie przewodów, końcówki, tulejki
  • Materiały BHP dotyczące bezpiecznej pracy przy przewodach i używania narzędzi ręcznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego