KWALIFIKACJA MEP1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
Za pomocą pirometru można zmierzyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr to przyrząd do bezkontaktowego pomiaru temperatury obiektu, zwykle na podstawie promieniowania podczerwonego. Dlatego poprawne jest wskazanie pomiaru temperatury radiatora. Wilgotność mierzy higrometr, lepkość – lepkościomierz, a przepływ – przepływomierz/anemometr.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury powierzchni ciała. W praktyce najczęściej wykorzystuje zjawisko emisji promieniowania cieplnego (często w zakresie podczerwieni), a wynik zależy m.in. od warunków pomiaru i emisyjności materiału.

Odpowiedź "temperaturę radiatora." jest poprawna, ponieważ radiator jest typowym elementem, którego temperaturę kontroluje się szybko i bezdotykowo (np. w diagnostyce przegrzewania, podczas przeglądów lub testów urządzeń precyzyjnych).

Pozostałe propozycje dotyczą innych wielkości fizycznych i innych przyrządów:

  • "wilgotność powietrza." – wilgotność to parametr środowiska, mierzony higrometrem lub czujnikami wilgotności; pirometr nie służy do analizy zawartości pary wodnej w powietrzu.
  • "lepkość cieczy hydraulicznej." – lepkość jest własnością cieczy i bada się ją lepkościomierzem (viscosimeter). Pirometr może co najwyżej zmierzyć temperaturę powierzchni zbiornika/przewodu, ale nie lepkość.
  • "natężenie przepływu powietrza." – przepływ/strumień powietrza mierzy się przepływomierzem lub anemometrem. Pirometr nie mierzy prędkości ani natężenia przepływu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne rodzaje wielkości (temperatura vs wilgotność vs lepkość vs przepływ), najpierw przypisz każdą wielkość do typowego czujnika/przyrządu. To zwykle pozwala szybko wyeliminować dystraktory.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do bezkontaktowego pomiaru temperatury powierzchni obiektu, zwykle na podstawie promieniowania podczerwonego. W warsztacie pomaga szybko wykryć przegrzewanie elementów (np. radiatorów, łożysk, obudów) bez dotykania i bez zatrzymywania pracy urządzenia.
Pirometr "widzi" energię promieniowania cieplnego emitowaną przez powierzchnię i przelicza ją na temperaturę. Dokładność zależy m.in. od emisyjności, odległości oraz wielkości plamki pomiarowej. To pomiar powierzchni, a nie temperatury wewnątrz materiału.
Wilgotność opisuje zawartość pary wodnej w powietrzu i wymaga czujnika wilgotności (np. higrometru). Pirometr jest przeznaczony do pomiaru temperatury poprzez odbiór promieniowania cieplnego, więc nie dostarcza bezpośrednio informacji o wilgotności.
Typowe błędy to: zbyt duża odległość (za duża plamka), pomiar powierzchni błyszczącej bez korekty emisyjności, celowanie pod złym kątem oraz mylenie temperatury powierzchni z temperaturą wewnętrzną elementu. Warto sprawdzić ustawienia emisyjności i warunki otoczenia.
Emisyjność to zdolność powierzchni do emitowania promieniowania cieplnego. Różne materiały (i ich wykończenie) mają różną emisyjność, co wpływa na wskazanie pirometru. Zła emisyjność w ustawieniach może dać wynik zaniżony lub zawyżony, szczególnie na metalach polerowanych.
Pirometr jest lepszy, gdy pomiar ma być szybki, bezdotykowy albo bezpieczny: przy gorących, ruchomych lub trudno dostępnych częściach. Termometr kontaktowy bywa lepszy, gdy trzeba mierzyć temperaturę w punkcie stykowym, w cieczy lub gdy wymagana jest większa powtarzalność bez wpływu emisyjności.
Porównaj wskazanie z wiarygodnym odniesieniem: np. z termometrem kontaktowym na matowej powierzchni lub na fragmencie oklejonym taśmą o znanej emisyjności. Zadbaj o stałą odległość i upewnij się, że plamka pomiarowa mieści się na radiatorze, a nie "łapie" tła.
Bezpośrednio temperatury cieczy w objętości zwykle nie, bo pirometr mierzy temperaturę powierzchni, którą "widzi". Można natomiast mierzyć temperaturę zewnętrznej powierzchni przewodu, zbiornika lub obudowy (po uwzględnieniu emisyjności), co bywa wskaźnikiem warunków pracy układu.
Lepkość mierzy się lepkościomierzem (viscosimeter), a przepływ powietrza zależnie od zadania: anemometrem (prędkość powietrza) lub przepływomierzem (strumień). Pirometr pozostaje narzędziem do pomiaru temperatury, a nie parametrów ruchu czy właściwości reologicznych.
Ucz się "mapy skojarzeń": wielkość fizyczna → typowy przyrząd (temperatura–pirometr/termometr, wilgotność–higrometr, przepływ–anemometr, lepkość–lepkościomierz). Ćwicz też krótkie definicje i zastosowania w diagnostyce maszyn, bo to często odróżnia dobre odpowiedzi od dystraktorów.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pirometr to przyrząd do bezkontaktowego pomiaru temperatury obiektu, zwykle na podstawie promieniowania podczerwonego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pirometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (EN): "Pyrometer" — https://en.wikipedia.org/wiki/Pyrometer (accessed 2026-03-04)
  • FLIR Systems: "Infrared Thermometer (IR Thermometer) / Pyrometer basics" — https://www.flir.com/discover/professional-tools/what-is-an-infrared-thermometer/ (accessed 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi producentów pirometrów (zasady pomiaru, emisyjność, odległość i plamka pomiarowa)
  • Podstawy metrologii warsztatowej (rozdziały o pomiarach temperatury)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki maszyn: objawy przegrzewania i metody kontroli

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego