Zmniejszanie dolegliwości bólowych w trakcie masażu może wynikać z kilku nakładających się mechanizmów (m.in. rozluźnienia tkanek, poprawy ukrwienia, redukcji napięcia oraz modulacji czucia bólu przez układ nerwowy). Wśród substancji wytwarzanych przez organizm szczególnie istotne są endorfiny – zaliczane do tzw. endogennych opioidów.
Odpowiedź "endorfina" jest poprawna, ponieważ endorfiny mogą działać przeciwbólowo: uczestniczą w hamowaniu przewodzenia informacji bólowej i w regulacji odczuwania bólu w ośrodkowym układzie nerwowym. W praktyce klinicznej i w edukacji pacjenta często podkreśla się, że aktywność sprzyjająca relaksacji i dobrostanowi (w tym bodźce dotykowe oraz ruch) może wiązać się ze wzrostem aktywności układów łagodzących ból, w tym układu endorfin.
- "oksytocyna" – to hormon i neuropeptyd związany m.in. z więzią, zachowaniami prospołecznymi i reakcjami na dotyk. Może towarzyszyć relaksacji, ale nie jest klasycznym i najbardziej typowym wyjaśnieniem efektu przeciwbólowego w ujęciu egzaminacyjnym w porównaniu z endorfinami (endogennymi opioidami).
- "adrenalina" – kojarzy się z reakcją stresową "walcz albo uciekaj". Zwykle zwiększa pobudzenie organizmu (m.in. przyspiesza pracę serca), dlatego nie stanowi typowej odpowiedzi na pytanie o mechanizm zmniejszania bólu podczas relaksacyjnego zabiegu masażu.
- "acetylocholina" – jest neuroprzekaźnikiem kluczowym m.in. w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym i w działaniu układu przywspółczulnego. Choć ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania układu nerwowego, nie jest standardowo wskazywana jako substancja odpowiedzialna za odczucie analgezji w kontekście masażu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne hormony i neuroprzekaźniki, warto skojarzyć hasło "przeciwbólowo" z grupą endogennych opioidów (endorfiny), a hasło "stres" z adrenaliną.
