KWALIFIKACJA BUD2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Zabezpieczenie skarp wykopu, przedstawione na rysunku, wykonuje się za pomocą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z zabezpieczeniem skarpy wykopu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na pokazanym rozwiązaniu zabezpieczenie polega na zastosowaniu szczelnego deskowania tworzącego ciągłą osłonę ściany wykopu oraz zastrzałów, które przenoszą parcie gruntu i usztywniają obudowę. Pozostałe odpowiedzi opisują inne systemy (np. palisady lub odciągi), niezgodne z takim układem.

Pełne wyjaśnienie:

Zabezpieczenia wykopów wykonuje się po to, aby ograniczyć ryzyko osunięcia gruntu i zapewnić stabilność ścian wykopu podczas robót. W praktyce spotyka się różne rozwiązania: obudowy z desek (deskowanie), systemy palowe, rozparcia poziome, zastrzały ukośne oraz kotwy/odciągi.

W tym zadaniu rozpoznawany układ odpowiada obudowie z deskowania szczelnego (ciągła powierzchnia z desek/elementów tworzących szczelną okładzinę) współpracującej z zastrzałami, czyli ukośnymi elementami podpierającymi i usztywniającymi obudowę. Zastrzały przejmują obciążenia od parcia gruntu i przekazują je na elementy oparcia, dzięki czemu obudowa nie "wygina się" do wnętrza wykopu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "pali i szczelnego deskowania" – wskazuje na rozwiązanie palowe (np. palisada/ścianka z pali) współpracujące z deskowaniem. To inna technologia i inny schemat elementów nośnych niż typowy układ zastrzałów przy deskowaniu.
  • "słupów i odciągaczy" – odciągi (zakotwienia/cięgna) to inny sposób stabilizacji: zamiast podpór ukośnych stosuje się elementy pracujące na rozciąganie i zakotwione w gruncie lub konstrukcji. To nie odpowiada klasycznemu deskowaniu z podporami ukośnymi.
  • "desek i rozpór" – rozpory kojarzą się z rozparciem poprzecznym (zwykle poziomym) pomiędzy przeciwległymi ścianami wykopu. Jeśli na rysunku widać podpory ukośne, właściwszym określeniem są zastrzały, a nie rozpory.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie obudowy widzisz elementy ukośne podpierające deskowanie, najczęściej są to zastrzały. Gdy widzisz elementy "rozpychające" dwie ściany wykopu, zwykle mowa o rozporach. Takie rozróżnienie pomaga uniknąć pomyłek między podobnymi pojęciami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deskowanie szczelne to obudowa z elementów tworzących możliwie ciągłą powierzchnię (bez dużych przerw), która podtrzymuje grunt na ścianie wykopu. Stosuje się je, gdy grunt może się osypywać i trzeba ograniczyć jego przemieszczanie do wykopu.
Zastrzały usztywniają obudowę i przenoszą obciążenia od parcia gruntu. Najczęściej są to elementy ukośne pracujące na ściskanie, które podpierają deskowanie lub rygle, zmniejszając ryzyko wyboczenia i przemieszczeń.
To różne elementy stabilizacji. Zastrzał zwykle jest ukośną podporą, a rozpora kojarzy się z rozparciem między dwiema przeciwległymi ścianami wykopu (często poziomym). Na egzaminie liczy się dopasowanie nazwy do schematu konstrukcji.
Odciągacz (odciąg) to element pracujący na rozciąganie, używany do podtrzymania lub zakotwienia konstrukcji, np. poprzez cięgno do kotwy w gruncie. Jest to inny system niż podparcie zastrzałami i wymaga punktów zakotwienia.
Rozwiązania palowe stosuje się zwykle wtedy, gdy potrzebna jest większa sztywność ściany wykopu, głębszy wykop albo trudne warunki gruntowe i sąsiedztwo obiektów. To technologia bardziej "ciężka" niż typowa obudowa z desek i podpór.
Najczęściej widać elementy ukośne oparte jednym końcem o obudowę (deskowanie/rygle), a drugim o podłoże lub konstrukcję oporową. Ukośny kierunek i funkcja "podpierania" wskazują na zastrzały, a nie na rozparcia poziome.
Częste są pomyłki terminologiczne (zastrzał vs rozpora) i wybieranie odpowiedzi "podobnej słowami" do deskowania bez analizy schematu. Warto najpierw nazwać elementy na rysunku (okładzina, usztywnienie, podparcie), dopiero potem wybrać wariant.
Nie. W praktyce stosuje się również systemy stalowe, płyty obudowy, ścianki szczelne, palisady czy rozwiązania z kotwami. Deski są jedną z metod, typową dla prostszych obudów i prac ciesielskich, ale nie jedyną.
Cieśla często wykonuje lub współwykonuje konstrukcje tymczasowe: deskowania, podparcia, stężenia. Przy robotach ziemnych znajomość obudów wykopów pomaga dobrać właściwe elementy drewniane, poprawnie je zamontować i bezpiecznie użytkować na budowie.
Ćwicz rozpoznawanie schematów: deskowanie, rygle, zastrzały, rozpory, kotwy/odciągi oraz rozwiązania palowe. Pomaga robienie krótkiej "legendy" do rysunku (co jest czym) i porównywanie jej z odpowiedziami, zamiast zgadywania po słowach.
info

Około 37% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na pokazanym rozwiązaniu zabezpieczenie polega na zastosowaniu szczelnego deskowania tworzącego ciągłą osłonę ściany wykopu oraz zastrzałów, które przenoszą parcie gruntu i usztywniają obudowę."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych i obudów wykopów dla budownictwa (rozdziały o deskowaniach i rozparciach/zastrzałach)
  • Instrukcje producentów systemów obudów wykopów (katalogi techniczne i schematy montażu)
  • Podręczniki BHP dla robót budowlanych – część dotycząca robót ziemnych i zabezpieczania wykopów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego