KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 36.
Zaburzenia mowy, polegające na nieprawidłowej artykulacji jednej lub większej ilości głosek, określane są jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dyslalia to zaburzenie mowy polegające na wadliwej artykulacji (nieprawidłowej realizacji) jednej lub wielu głosek. Pozostałe pojęcia dotyczą innych trudności: dysgrafia odnosi się do pisania, dyskalkulia do liczenia, a dysfagia do połykania, więc nie opisują wady wymowy.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad dzieckiem ważne jest rozpoznawanie podstawowych nazw trudności rozwojowych, aby trafnie opisać obserwacje i właściwie pokierować wsparciem. Termin "dyslalia" odnosi się do zaburzeń mowy, w których głównym problemem jest nieprawidłowa artykulacja – dziecko wymawia jedną lub więcej głosek inaczej niż wymaga norma językowa (np. zniekształca, zastępuje lub opuszcza głoski). Taki opis dokładnie odpowiada treści pytania.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ dotyczą innych obszarów funkcjonowania:

  • "Dysgrafia" wiąże się z trudnościami w opanowaniu umiejętności pisania (strona graficzna pisma, czytelność zapisu), a nie z artykulacją głosek.
  • "Dysfagia" oznacza zaburzenia połykania. Może współwystępować z innymi problemami, ale nie jest nazwą wady wymowy.
  • "Dyskalkulia" dotyczy trudności w uczeniu się matematyki i przetwarzaniu liczbowym, nie odnosi się do mowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "głoska" i "artykulacja", szukaj terminu z obszaru logopedii. Gdy mowa o pisaniu lub liczeniu, zwykle chodzi o zaburzenia uczenia się. Takie rozróżnienie pomaga unikać pułapki polegającej na wyborze znanego słowa tylko dlatego, że zaczyna się od "dys-".

Zastosowanie w pracy opiekunki dziecięcej: prawidłowe nazwanie obserwowanej trudności ułatwia rozmowę z rodzicem i przekazanie informacji specjalistom (np. logopedzie). Jednocześnie chroni przed błędnym etykietowaniem dziecka jako mającego "problem szkolny", gdy trudność dotyczy przede wszystkim wymowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dyslalia to zaburzenie mowy polegające na nieprawidłowej artykulacji głosek, czyli wadliwej wymowie jednej lub wielu głosek. W praktyce może to oznaczać zniekształcanie, zastępowanie lub opuszczanie głosek. Diagnozę stawia specjalista, zwykle logopeda.
Typowe sygnały to stałe przekręcanie konkretnych głosek, zastępowanie ich innymi (np. łatwiejszymi) lub opuszczanie w wyrazach. Ważne jest, aby obserwować, czy trudność jest utrwalona i czy utrudnia zrozumienie mowy przez otoczenie. W razie wątpliwości warto zalecić konsultację logopedyczną.
Dyslalia dotyczy mowy i artykulacji (wymowy głosek), natomiast dysgrafia odnosi się do pisania, czyli trudności w opanowaniu poprawnego zapisu i strony graficznej pisma. To różne obszary rozwoju dziecka: komunikacja ustna vs umiejętności szkolne związane z pismem.
Dysfagia oznacza zaburzenia połykania. Choć okolice jamy ustnej są wspólne dla mowy i połykania, dysfagia nie opisuje nieprawidłowej realizacji głosek. Wada wymowy (artykulacji) to zakres logopedii, a dysfagia dotyczy przede wszystkim funkcji jedzenia i połykania.
Dyskalkulia to trudności w uczeniu się matematyki i przetwarzaniu liczbowym. Jej objawy dotyczą liczenia, rozumienia liczby, wykonywania działań, a nie wymowy głosek. Jeśli problemem jest artykulacja i zrozumiałość mowy, właściwszym kierunkiem jest ocena logopedyczna, nie diagnoza dyskalkulii.
Gdy trudności w wymowie utrzymują się przez dłuższy czas, są wyraźne i utrudniają komunikację lub budzą niepokój rodzica/opiekuna. Ważne są też sytuacje, gdy dziecko unika mówienia, frustruje się lub jest niezrozumiane przez rówieśników. Opiekunka nie diagnozuje, ale może rekomendować konsultację specjalistyczną.
Najczęściej myli się terminy zaczynające się od "dys-" i wybiera pojęcia znane ze szkoły (dysgrafia, dyskalkulia) bez analizy definicji. Innym błędem jest skojarzenie z jamą ustną i wybranie "dysfagii", choć dotyczy ona połykania. Pomaga szukanie słów kluczowych: "głoska", "artykulacja".
Najmocniej wskazują: "nieprawidłowa artykulacja", "głoski", "wymowa", "realizacja głosek". To opis typowy dla wad artykulacyjnych. Jeśli w pytaniu pojawiają się "pisanie", "czytelność pisma" lub "liczenie", wtedy chodzi o inne trudności (np. dysgrafię lub dyskalkulię).
Nie zawsze. Nieprawidłowa wymowa może mieć różne nasilenie i przyczyny, a u części dzieci pewne trudności mogą być przejściowe w trakcie rozwoju. Kluczowe jest, czy problem utrzymuje się, jak wpływa na komunikację i czy wymaga wsparcia logopedycznego. Ocenę i plan terapii ustala specjalista.
Warto uczyć się definicji i łączyć je z obszarem funkcji: mowa (dyslalia), pisanie (dysgrafia), liczenie (dyskalkulia), połykanie (dysfagia). Pomaga robienie fiszek z nazwą i jednym zdaniem definicji oraz ćwiczenie na przykładach objawów. Na egzaminie szukaj w treści słów wskazujących na dany obszar.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Dyslalia to zaburzenie mowy polegające na wadliwej artykulacji (nieprawidłowej realizacji) jednej lub wielu głosek."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "dyslalia": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dyslalia;3892260.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyklopedia PWN – hasło "dysgrafia": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dysgrafia;3892264.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyklopedia PWN – hasło "dysfagia": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dysfagia;3892263.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne z podstaw logopedii rozwojowej dla opiekunów i nauczycieli
  • Słowniki i encyklopedie terminów pedagogicznych oraz medycznych (hasła: dyslalia, dysfagia itp.)
  • Ćwiczenia z rozróżniania pojęć: mowa–język–połykanie–pisanie–liczenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego