KWALIFIKACJA SPO1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 4.
Zaburzenia równowagi, mowy, wzroku, zmienność nastrojów, stany depresyjne, niedowłady kończyn dolnych, spastyczność kończyn górnych, mogą świadczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaburzenia równowagi, mowy i widzenia oraz niedowłady i spastyczność kończyn wskazują na uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, typowe dla stwardnienia rozsianego.
Otępienia (w tym Alzheimer) dominują zaburzeniami pamięci i funkcji poznawczych, a zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa dotyczy głównie kręgosłupa i stawów.

Pełne wyjaśnienie:

Opisany zestaw objawów (zaburzenia równowagi, mowy i widzenia, zmienność nastroju, stany depresyjne, niedowłady kończyn dolnych, spastyczność kończyn górnych) najlepiej pasuje do stwardnienia rozsianego, czyli choroby ośrodkowego układu nerwowego, w której mogą występować objawy ogniskowe i ich zmienność w czasie. Połączenie dolegliwości ruchowych (niedowład, spastyczność) z objawami ze strony narządu wzroku i mowy jest charakterystyczne dla schorzeń neurologicznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Choroba Alzheimera to przede wszystkim postępujące zaburzenia pamięci i innych funkcji poznawczych. Choć w przebiegu otępienia mogą pojawiać się zaburzenia nastroju, typowe objawy jak spastyczność i ogniskowe niedowłady nie są objawami wiodącymi na wczesnych etapach.
  • Otępienie starcze (termin potoczny) również odnosi się do dominujących trudności poznawczych i funkcjonalnych wynikających z otępienia. Nie tłumaczy dobrze jednoczesnych, wyraźnych objawów neurologicznych typu spastyczność i niedowład kończyn.
  • Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa jest chorobą zapalną układu ruchu, kojarzoną głównie z bólem i sztywnością kręgosłupa oraz ograniczeniem ruchomości, a nie z zaburzeniami widzenia, mowy oraz objawami uszkodzenia dróg piramidowych (spastyczność).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach konkurują otępienia i choroba neurologiczna, zwróć uwagę, czy w opisie są objawy ogniskowe (niedowład, spastyczność, zaburzenia widzenia i równowagi). Taki zestaw zwykle kieruje myślenie w stronę schorzeń ośrodkowego układu nerwowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do uszkodzeń osłonek nerwów (demielinizacji). Daje to objawy z różnych obszarów: ruch (niedowład, spastyczność), czucie, równowaga, widzenie, mowa oraz czasem nastrój i zmęczenie.
W SM mogą występować wahania nastroju, obniżenie nastroju i stany depresyjne, co bywa mylące. Kluczowe jest jednak to, że obok nich często pojawiają się objawy neurologiczne: zaburzenia równowagi, widzenia, spastyczność czy niedowłady. Sama depresja nie tłumaczy takich objawów ogniskowych.
Niedowład i spastyczność sugerują uszkodzenie dróg ruchowych w ośrodkowym układzie nerwowym. W SM takie objawy mogą być częścią obrazu choroby. W chorobie Alzheimera dominują zaburzenia pamięci i funkcji poznawczych, a objawy ruchowe tego typu zwykle nie są wiodące, zwłaszcza na początku.
W SM zaburzenia widzenia często współwystępują z innymi objawami neurologicznymi (np. zaburzenia równowagi, mowy, niedowład, spastyczność) i mogą pojawiać się epizodycznie. Izolowane problemy okulistyczne bez innych objawów neurologicznych częściej sugerują chorobę narządu wzroku, ale rozstrzyga to lekarz.
Tak, objawy mogą nasilać się i słabnąć, a także zmieniać swój charakter. W praktyce opieki oznacza to konieczność elastycznego planowania wsparcia: w dni gorsze większa asekuracja przy chodzeniu i transferach, w lepsze wspieranie samodzielności. Warto też obserwować czynniki pogarszające, np. zmęczenie.
Typowe błędy to skupienie się na jednym objawie (np. depresji) i pominięcie reszty, albo wybór "najbardziej znanej" choroby (np. Alzheimer) bez analizy objawów ruchowych i wzrokowych. Pomaga zasada: jeśli w opisie są spastyczność i niedowłady oraz zaburzenia widzenia/równowagi, myśl o chorobie OUN.
Spastyczność to wzmożone napięcie mięśniowe powodujące sztywność, trudność w wykonywaniu płynnych ruchów i ograniczenie sprawności. Może utrudniać ubieranie, higienę, chwyt i chodzenie. Dla asystenta ważna jest bezpieczna asekuracja, spokojne tempo, unikanie gwałtownych ruchów oraz sygnalizowanie bólu lub narastającego napięcia.
Wsparcie obejmuje asekurację w przemieszczaniu, usuwanie przeszkód z otoczenia, dbanie o odpowiednie obuwie i porządek (mniej ryzyka potknięcia), organizację przerw na odpoczynek oraz zachęcanie do korzystania z zaleconych pomocy (np. laska, balkonik). W razie nagłego pogorszenia równowagi należy rozważyć kontakt z personelem medycznym.
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa jest chorobą zapalną układu ruchu, w której dominują ból, sztywność i ograniczenie ruchomości kręgosłupa. Objawy takie jak zaburzenia mowy czy widzenia oraz spastyczność i niedowłady wskazują raczej na problem neurologiczny w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
Ucz się "pakietami objawów", a nie pojedynczymi hasłami. Otępienia kojarz z pamięcią i funkcjami poznawczymi, choroby neurologiczne OUN z objawami ogniskowymi (niedowład, spastyczność, zaburzenia widzenia/równowagi), a choroby układu ruchu z bólem i ograniczeniem ruchomości. Ćwicz na krótkich opisach przypadków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • MSD Manuals (wersja dla pacjentów) – "Stwardnienie rozsiane (SM)": https://www.msdmanuals.com/pl/dom/choroby-m%C3%B3zgu-rdzenia-kr%C4%99gowego-i-nerw%C3%B3w/zaburzenia-demielinizacyjne/stwardnienie-rozsiane-sm – dostęp 2026-02-18
  • NHS – "Multiple sclerosis": https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/ – dostęp 2026-02-18
  • Mayo Clinic – "Multiple sclerosis": https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/multiple-sclerosis/symptoms-causes/syc-20350269 – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Kompendium/poradnik z podstaw neurologii dla opiekunów i asystentów
  • Materiały edukacyjne o stwardnieniu rozsianym (objawy, przebieg, wsparcie funkcjonalne) przygotowane przez instytucje medyczne
  • Szkolenia z bezpiecznej asekuracji i transferu osoby z niedowładem/spastycznością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego