KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 8.
Zaburzenia równowagi, mowy, zmienność nastrojów, stany depresyjne, niedowłady kończyn dolnych, spastyczność kończyn górnych, mogą świadczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: zaburzenia równowagi i mowy, spastyczność, niedowłady oraz wahania nastroju i depresja wskazuje na chorobę ośrodkowego układu nerwowego. Taki obraz jest typowy dla stwardnienia rozsianego, które daje objawy ruchowe i czuciowe oraz bywa powiązane ze zmianami nastroju.

Pełne wyjaśnienie:

Wymienione dolegliwości tworzą obraz wieloukładowych, rozsianych zaburzeń neurologicznych: problemy z równowagą (często pochodzenia móżdżkowego lub czuciowego), zaburzenia mowy, niedowłady kończyn, a także spastyczność (wzmożone napięcie mięśniowe typowe dla uszkodzenia dróg piramidowych). Do tego dochodzi zmienność nastroju i stany depresyjne, które mogą towarzyszyć chorobom przewlekłym, a w stwardnieniu rozsianym są częste.

Dlatego odpowiedź "o stwardnieniu rozsianym" jest najtrafniejsza: ta choroba dotyczy ośrodkowego układu nerwowego i może powodować jednocześnie objawy ruchowe (niedowład, spastyczność), koordynacyjne (równowaga) oraz zaburzenia mowy i funkcjonowania psychicznego.

Pozostałe propozycje nie pasują do pełnego zestawu objawów:

  • "o chorobie Alzheimera" – typowo dominuje postępujące otępienie i zaburzenia pamięci; objawy spastyczności i niedowładów nie są charakterystycznym pierwszoplanowym obrazem tej choroby.
  • "o reumatoidalnym zapaleniu stawów" – to choroba zapalna stawów, dająca ból, obrzęk i sztywność, a nie typowe zaburzenia mowy, równowagi i objawy ośrodkowego układu nerwowego.
  • "o zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa" – dotyczy głównie kręgosłupa i stawów krzyżowo-biodrowych, powoduje ból i ograniczenie ruchomości, ale nie tłumaczy typowych objawów neurologicznych (mowa, spastyczność, niedowłady w takim ujęciu).

Z perspektywy asystenta osoby niepełnosprawnej kluczowe jest rozpoznanie, że taki zestaw objawów może wymagać konsultacji neurologicznej oraz zaplanowania wsparcia: asekuracji chodu, profilaktyki upadków, dostosowania komunikacji i obserwacji stanu psychicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stwardnienie rozsiane to przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do uszkodzeń przewodzenia nerwowego. Skutkiem mogą być różne objawy: ruchowe, czuciowe, równowagi, mowy oraz zmiany nastroju. Przebieg bywa zmienny, z okresami pogorszeń i poprawy.
Często są to objawy neurologiczne występujące łącznie lub naprzemiennie, np. zaburzenia równowagi, osłabienie lub niedowłady kończyn, spastyczność, problemy z mową oraz dolegliwości psychiczne (obniżony nastrój). Ważny jest cały obraz, a nie pojedynczy symptom.
Spastyczność i niedowład zwykle wynikają z uszkodzenia ośrodkowych dróg nerwowych odpowiedzialnych za kontrolę ruchu. Choroby stawów powodują raczej ból i ograniczenie ruchomości, a nie wzmożone napięcie mięśniowe czy typowy obraz niedowładu. Dlatego te objawy kierują uwagę na neurologię.
Tak, objawy depresyjne i zmienność nastroju mogą towarzyszyć chorobie przewlekłej i niepełnosprawności, a także współwystępować z zaburzeniami neurologicznymi. Dla asystenta ważna jest obserwacja zmian zachowania, rozmowa wspierająca oraz zgłaszanie niepokojących objawów do rodziny lub zespołu medycznego.
W chorobie Alzheimera na pierwszy plan zwykle wysuwają się problemy z pamięcią i funkcjonowaniem poznawczym, a nie spastyczność czy niedowłady. W stwardnieniu rozsianym częściej dominują objawy neurologiczne ruchowe i koordynacyjne (równowaga), czasem też zaburzenia mowy. Ostateczne rozpoznanie zawsze należy do lekarza.
Najważniejsze jest bezpieczeństwo: asekuracja podczas chodzenia, usunięcie przeszkód, dobre oświetlenie, odpowiednie obuwie i ewentualnie pomoc w doborze sprzętu (np. laska, balkonik) zgodnie z zaleceniami. W praktyce pomaga też planowanie przerw, bo zmęczenie może nasilać chwiejność.
Pomaga spokojne tempo rozmowy, zadawanie prostych pytań, dawanie czasu na odpowiedź i ograniczenie bodźców w tle. Warto upewniać się, czy dobrze zrozumiano komunikat (parafrazą), oraz korzystać z alternatywnych form komunikacji: gestów, pisma, obrazków. Gdy problem narasta, należy zgłosić to specjalistom.
Reumatoidalne zapalenie stawów i zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa dotyczą głównie układu ruchu (stawy, kręgosłup), powodując ból, sztywność i ograniczenie ruchu. Nie tłumaczą typowych objawów wynikających z pracy mózgu i rdzenia, takich jak zaburzenia mowy czy równowagi.
Gdy pojawia się nagłe pogorszenie: nowy niedowład, znaczne zaburzenia równowagi z upadkami, wyraźne problemy z mową, szybko narastająca spastyczność albo myśli samobójcze w przebiegu depresji. Asystent nie diagnozuje, ale ma obowiązek reagować na zagrożenie zdrowia i bezpieczeństwa podopiecznego.
Częsty błąd to wybór choroby "popularnej" (np. Alzheimer) bez analizy, czy pasują objawy ruchowe i spastyczność. Inny błąd to mylenie ograniczenia ruchu z niedowładem oraz traktowanie problemów psychicznych jako jedynej wskazówki. W testach warto szukać objawów typowo neurologicznych w zestawie.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zestaw objawów: zaburzenia równowagi i mowy, spastyczność, niedowłady oraz wahania nastroju i depresja wskazuje na chorobę ośrodkowego układu nerwowego.

Źródła:

  • NHS (UK) – "Multiple sclerosis (MS) - Symptoms", https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/symptoms/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Mayo Clinic – "Multiple sclerosis - Symptoms and causes", https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/multiple-sclerosis/symptoms-causes/syc-20350269 (dostęp: 2026-02-28)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Multiple Sclerosis", https://medlineplus.gov/multiplesclerosis.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne z neurologii dla opiekunów i asystentów
  • Poradniki organizacji wsparcia osób z niepełnosprawnością ruchową
  • Szkolenia z komunikacji z osobą z zaburzeniami mowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego