"Sałata słowna" (dezorganizacja wypowiedzi) oznacza, że wypowiedź staje się niespójna: kolejne zdania nie wynikają z siebie, pojawiają się luźne skojarzenia, a sens wypowiedzi bywa trudny do uchwycenia. Taki obraz zalicza się do zaburzeń formalnych toku myślenia, które są charakterystyczne dla zaburzeń psychotycznych.
Odpowiedź "w schizofrenii" jest poprawna, ponieważ w schizofrenii i pokrewnych zaburzeniach psychotycznych często obserwuje się dezorganizację myślenia i mowy: rozkojarzenie, zbaczanie z tematu, utratę logicznej struktury wypowiedzi. Dla opiekunki środowiskowej ważne jest, że taki objaw może ujawniać się w codziennej rozmowie podczas wizyty domowej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "w chorobie zwyrodnieniowej kości" – to schorzenie narządu ruchu. Może powodować ból i ograniczenie sprawności, ale nie jest typową przyczyną zaburzeń formalnych myślenia w postaci niespójnej mowy.
- "w depresji endogennej" – w depresji częstsze są spowolnienie psychoruchowe, obniżenie nastroju, poczucie winy, zaburzenia snu i koncentracji. Niespójność wypowiedzi na poziomie "sałaty słownej" nie jest objawem typowym (choć w ciężkich stanach mogą współistnieć różne trudności poznawcze).
- "w reumatoidalnym zapaleniu stawów" – to przewlekła choroba zapalna stawów. Może wiązać się z bólem, zmęczeniem i ograniczeniami funkcjonalnymi, ale nie daje charakterystycznie rozkojarzonej, pozbawionej logiki wypowiedzi.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się opis zaburzeń organizacji mowy (niespójność, brak logicznych połączeń, "rozsypanie" wypowiedzi), w pierwszej kolejności rozważaj zaburzenia psychotyczne. W praktyce opiekuńczej warto taki objaw opisać konkretnie (jak mówi, czy odpowiada na pytania, czy trzyma wątek) i zgłosić do zespołu medycznego, zamiast samodzielnie stawiać diagnozę.
