KWALIFIKACJA SPO4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 10.
Zachowanie Mechanizm
Dziecko zaczyna gryźć paznokcie A. Mechanizm obronny
Dziecko zaczyna mówić płynnie po długim okresie niemowy B. Mechanizm adaptacyjny
Na podstawie powyższej tabeli, które stwierdzenie jest prawdziwe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli wskazano wprost przyporządkowanie: "Dziecko zaczyna gryźć paznokcie" ma oznaczenie "Mechanizm obronny", a "Dziecko zaczyna mówić płynnie po długim okresie niemowy" ma oznaczenie "Mechanizm adaptacyjny". Prawdziwe jest więc stwierdzenie, które dokładnie odtwarza te dwie informacje.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga porównania odpowiedzi z informacją podaną w tabeli. W pierwszym wierszu tabeli zapisano zachowanie: "Dziecko zaczyna gryźć paznokcie", a w kolumnie "Mechanizm" przypisano do niego mechanizm obronny. Oznacza to, że w ramach tego zadania gryzienie paznokci należy traktować jako reakcję obronną (czyli sposób radzenia sobie z napięciem lub trudną sytuacją).

W drugim wierszu tabeli zapisano: "Dziecko zaczyna mówić płynnie po długim okresie niemowy", a jako mechanizm wskazano mechanizm adaptacyjny. W kontekście zadania oznacza to zmianę, która poprawia funkcjonowanie dziecka i pomaga mu lepiej dostosować się do otoczenia (np. łatwiej komunikować potrzeby).

Poprawna odpowiedź brzmi: "Gryzienie paznokci jest mechanizmem obronnym, a płynna mowa jest mechanizmem adaptacyjnym.", ponieważ dokładnie powtarza przyporządkowania z tabeli.

  • Stwierdzenie "Gryzienie paznokci i płynna mowa są oba mechanizmami obronnymi." jest niezgodne z tabelą, bo płynna mowa została oznaczona jako adaptacyjna, a nie obronna. Typowy błąd to uogólnienie, że "wszystko, co dotyczy trudności dziecka, jest obronne".
  • Stwierdzenie "Gryzienie paznokci i płynna mowa są oba mechanizmami adaptacyjnymi." również przeczy tabeli, bo gryzienie paznokci wskazano jako obronne. Taki wybór bywa skutkiem czytania wybiórczego lub skupienia się tylko na jednym wierszu tabeli.
  • Stwierdzenie "Płynna mowa jest mechanizmem obronnym, a gryzienie paznokci jest mechanizmem adaptacyjnym." odwraca przyporządkowania, co jest częstym efektem pośpiechu (błąd odwrócenia par).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tabelą najpierw wskaż w tekście każdą parę "zachowanie–mechanizm", a dopiero potem wybierz odpowiedź, która jest zgodna z obie parami jednocześnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mechanizm obronny to sposób reagowania, który ma zmniejszyć napięcie lub chronić dziecko przed trudnymi emocjami. W praktyce może przejawiać się zachowaniem nawykowym lub unikowym. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: obronny służy redukcji dyskomfortu, a adaptacyjny poprawia przystosowanie.
Mechanizm adaptacyjny to zmiana zachowania lub umiejętności, która pomaga dziecku lepiej funkcjonować w środowisku. Może to być rozwój komunikacji, samoregulacji lub kompetencji społecznych. W zadaniach testowych zwykle oznacza to działanie wspierające dostosowanie, a nie tylko redukcję napięcia.
Jeśli w treści podano tabelę z gotowym przyporządkowaniem (np. zachowanie i odpowiadający mu mechanizm), to poprawna odpowiedź jest tą, która wiernie odtwarza te informacje. Wtedy nie trzeba definiować pojęć, tylko poprawnie odczytać dane i nie pomylić wierszy.
Gryzienie paznokci bywa zachowaniem nawykowym, które obniża napięcie i daje chwilowe poczucie ulgi. Może nasilać się przy zmianach (nowa grupa, rozłąka z opiekunem). W opiece ważna jest obserwacja kontekstu, a nie samo ocenianie zachowania.
Poprawa mowy może świadczyć o lepszym przystosowaniu, gdy dziecko zaczyna skuteczniej komunikować potrzeby i emocje, a kontakt z otoczeniem staje się łatwiejszy. W zadaniach egzaminacyjnych taka zmiana bywa klasyfikowana jako adaptacyjna, bo zwiększa sprawczość i funkcjonowanie społeczne.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie przyporządkowania (zamiana wierszy), wybiórcze czytanie tylko jednego przykładu oraz założenie, że "oba są takie same" (oba obronne lub oba adaptacyjne). Pomaga zaznaczenie obu par i dopiero potem dopasowanie odpowiedzi.
Nie zawsze. Mechanizmy obronne mogą chwilowo pomagać dziecku poradzić sobie z napięciem, ale gdy są częste lub nasilone, mogą utrudniać rozwój i wymagać wsparcia. W opiece ważna jest reakcja: spokój, bezpieczeństwo, obserwacja oraz ewentualna konsultacja ze specjalistą.
Najpierw należy obserwować sytuacje, w których nawyk się pojawia (stres, nuda, zmęczenie) i wzmacniać alternatywy: zajęcie rąk, techniki wyciszenia, stały rytm dnia. Unika się kar i zawstydzania. W razie utrzymywania się problemu warto omówić to z rodzicem i zespołem.
Warto zanotować: kiedy zachowanie się pojawia, jak długo trwa, co je poprzedza, jak reaguje otoczenie i jakie są emocje dziecka. Takie dane pomagają odróżnić reakcję adaptacyjną od obronnej i dobrać wsparcie. Na egzaminie liczy się też umiejętność wiązania zachowania z kontekstem.
Ucz się na przykładach: przyporządkowuj zachowania do funkcji (redukcja napięcia vs poprawa funkcjonowania). Ćwicz analizę krótkich opisów sytuacji i wyjaśnianie, co dziecko "zyskuje" daną reakcją. W zadaniach z tabelą trenuj uważne czytanie i unikanie odwracania par.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Prawdziwe jest więc stwierdzenie, które dokładnie odtwarza te dwie informacje."

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii rozwojowej dziecka (rozdziały o adaptacji i radzeniu sobie ze stresem)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące obserwacji i interpretacji zachowań dziecka
  • Konspekty zajęć z komunikacji i wspierania rozwoju mowy u dzieci

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego