KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 4.
Zaciski oznaczone na rysunku jako TAMPER w czujce PIR służą do
Ilustracja przedstawia fragment płytki drukowanej, prawdopodobnie z czujki PIR, używanej w systemach alarmowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaciski TAMPER w czujce PIR służą do podłączenia styku sabotażowego, który nadzoruje integralność obudowy (otwarcie/demontaż).
W stanie normalnym obwód jest zamknięty, a przy ingerencji w czujkę zostaje rozłączony i centrala otrzymuje sygnał sabotażu. Nie są to zaciski od zasilania ani regulacji czułości.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie TAMPER w czujkach PIR (i szerzej: w elementach SSWiN) odnosi się do obwodu antysabotażowego. Jest to osobna para zacisków przeznaczona do podłączenia styku sabotażowego (mikrowyłącznika w obudowie). Taki styk nadzoruje, czy czujka nie została otwarta, oderwana od podłoża lub w inny sposób naruszona mechanicznie.

Typowa logika pracy jest prosta: gdy obudowa jest prawidłowo zamknięta i zamontowana, styk sabotażowy utrzymuje obwód w stanie normalnym (zwykle jako obwód zamknięty). Próba otwarcia obudowy powoduje zmianę stanu styku (najczęściej rozwarcie), co centrala interpretuje jako sabotaż i może wywołać alarm, pamięć zdarzeń lub komunikat serwisowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "zwiększenia czułości czujki" – regulacja czułości w czujkach PIR jest realizowana elementem nastawczym (np. potencjometrem oznaczanym często jako SENS), a nie przez zaciski przyłączeniowe. Zaciski służą do połączeń elektrycznych z instalacją.
  • "podłączenia zasilania czujki" – zasilanie jest prowadzone do zacisków opisanych jako napięcie zasilania (często 12V z oznaczeniem + i −). TAMPER nie jest wejściem zasilania i nie powinien być do niego wykorzystywany.
  • "zmiany funkcji czujki" – zmiana trybów bywa realizowana zworkami lub ustawieniami, ale nie jest standardową funkcją zacisków TAMPER. Te zaciski mają jedno konkretne zadanie: sygnalizację ingerencji w urządzenie.

W praktyce instalatorskiej prowadzi się więc osobną parę przewodów (lub odpowiednie włączenie w pętlę) do TAMPER, aby centrala stale nadzorowała czujkę także pod kątem sabotażu, niezależnie od samej detekcji ruchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zacisk TAMPER oznacza wyprowadzenie styku sabotażowego (obwodu antysabotażowego). Służy do wykrycia otwarcia obudowy lub demontażu czujki. Centrala alarmowa monitoruje ten obwód niezależnie od samej detekcji ruchu.
Obwód antysabotażowy jest zwykle obwodem normalnie zamkniętym. Gdy obudowa czujki jest zamknięta, styk utrzymuje ciągłość. Otwarcie obudowy lub zerwanie czujki zmienia stan styku (np. rozłącza), co centrala interpretuje jako sabotaż.
TAMPER to styk sygnałowy o małym obciążeniu, przeznaczony do nadzoru sabotażu. Zasilanie czujki podłącza się do zacisków oznaczonych napięciem (np. 12V, +/−). Podłączenie zasilania do TAMPER może spowodować nieprawidłową pracę i błędne alarmy.
Najczęściej prowadzi się: parę przewodów zasilania (np. 12V +/−), parę do wyjścia alarmowego (np. przekaźnik/RELAY lub pętla EOL) oraz parę do TAMPER (sabotaż). Dokładny sposób zależy od centrali i konfiguracji linii.
Styk sabotażowy to zwykle mikrowyłącznik zamontowany w obudowie urządzenia. Reaguje na fizyczną ingerencję: otwarcie pokrywy, odkręcenie, oderwanie od ściany. Dzięki niemu centrala może wykryć manipulację przy czujce, nawet gdy nie ma ruchu w polu detekcji.
Alarm sabotażowy pojawia się, gdy obwód TAMPER zmieni stan poza warunkami normalnymi, np. przy otwarciu obudowy, poluzowaniu mocowania lub przerwaniu przewodu. W wielu systemach zdarzenie sabotażu jest rejestrowane i może uruchamiać sygnalizację niezależnie od czuwania.
Najczęstsze pomyłki to: podłączenie TAMPER do zasilania, pominięcie sabotażu (pozostawienie niepodłączonego obwodu), zmostkowanie na stałe bez uzasadnienia serwisowego oraz mylenie TAMPER z zaciskami linii alarmowej (RELAY/EOL). Skutkiem są fałszywe alarmy lub brak nadzoru.
Zależy od konfiguracji centrali, ale często sabotaż jest monitorowany zawsze, bo dotyczy bezpieczeństwa urządzeń. Nawet przy rozbrojeniu centrala może zapisać zdarzenie, uruchomić sygnalizator lub wysłać powiadomienie. Warto sprawdzić ustawienia "24h" dla wejścia sabotażowego.
Najpewniejsza metoda to odczyt oznaczeń na płytce i instrukcji. TAMPER dotyczy obudowy i sabotażu, RELAY to wyjście przekaźnikowe sygnalizujące naruszenie, a EOL wiąże się z parametryzacją linii (rezystory końca linii). Funkcje są różne mimo podobnej formy zacisków.
Ucz się mapowania "nazwa → funkcja": 12V (zasilanie), TAMPER (sabotaż), RELAY (wyjście alarmowe), EOL (konfiguracja linii), SENS (regulacja). Pomaga oglądanie zdjęć płytek i ćwiczenia: wskaż, co podłączysz do centrali i po co dany obwód jest potrzebny.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nie są to zaciski od zasilania ani regulacji czułości.

Źródła:

  • Wikipedia: "Tamper switch" – https://en.wikipedia.org/wiki/Tamper_switch (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Passive infrared sensor" – https://en.wikipedia.org/wiki/Passive_infrared_sensor (dostęp: 2026-03-02)
  • NXP Semiconductors: "PIR Motion Sensor (Passive Infrared Sensor)" (opis działania PIR) – https://www.nxp.com/docs/en/application-note/AN3314.pdf (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje instalatora czujek PIR (sekcje: zaciski, podłączenie TAMPER, EOL/RELAY)
  • Podstawy SSWiN – materiały dydaktyczne o pętlach dozorowych i sabotażowych
  • Artykuły/poradniki techniczne o "tamper switch" w urządzeniach zabezpieczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego