KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 5.
Zadanie Wymagane predyspozycje
Praca na wysokości A. Brak lęku wysokości
Praca w ciasnych pomieszczeniach B. Brak klaustrofobii
Praca z maszynami ciężkimi C. Siła mięśniowa i koordynacja ruchowa
Praca na produkcji D. Zdolność do szybkiego podejmowania decyzji
Wybierz prawidłową parę zadanie - wymagane predyspozycje.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca z maszynami ciężkimi wymaga bezpiecznego sterowania, reagowania na bodźce i precyzyjnych ruchów. Dlatego kluczowa jest siła mięśniowa (stabilna pozycja, utrzymanie narzędzi/elementów) oraz koordynacja ruchowa (dokładność i płynność działań). Pozostałe pary łączą zadania z nieadekwatnymi fobiami.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze pracownika do zadań w środowisku pracy bierze się pod uwagę predyspozycje psychofizyczne, czyli cechy i możliwości organizmu, które warunkują bezpieczne wykonanie czynności (np. sprawność, koordynacja, odporność na bodźce, brak przeciwwskazań).

Odpowiedź "Praca z maszynami ciężkimi – Siła mięśniowa i koordynacja ruchowa" jest trafna, ponieważ obsługa i nadzór nad maszynami wymagają jednocześnie:

  • koordynacji ruchowej – precyzyjnego prowadzenia elementów sterujących, narzędzi lub materiału, utrzymania rytmu pracy oraz unikania niekontrolowanych ruchów w strefie zagrożenia,
  • sprawności/siły – przyjmowania stabilnej postawy, utrzymania chwytu, wykonywania czynności pomocniczych (np. manipulacja elementami, osłonami, oprzyrządowaniem) w sposób kontrolowany i niepowodujący przeciążeń.

Pozostałe propozycje są błędne, bo zawierają nielogiczne zamiany: przypisują "brak klaustrofobii" do pracy na wysokości oraz "brak lęku wysokości" do pracy w ciasnych pomieszczeniach. Są to dwa różne typy ograniczeń: lęk wysokości dotyczy ekspozycji na wysokość, a klaustrofobia – przebywania w przestrzeniach ograniczonych. Z kolei przypisanie "braku lęku wysokości" do ogólnej pracy na produkcji jest zbyt przypadkowe: praca produkcyjna może, ale nie musi, wiązać się z wysokością, natomiast często wiąże się z procedurami, koncentracją i organizacją pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz pary zadanie–predyspozycja, najpierw oceń, jakie są realne wymagania czynności (precyzja, siła, orientacja przestrzenna, praca w stresie), a dopiero potem dopasuj cechę, która bezpośrednio zmniejsza ryzyko wypadku w danym zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Predyspozycje psychofizyczne to cechy i możliwości pracownika (np. sprawność, koordynacja, odporność na stres, brak przeciwwskazań zdrowotnych), które wpływają na to, czy dane zadanie da się wykonać bezpiecznie. W BHP wykorzystuje się je przy doborze do stanowiska i ocenie ryzyka.
Koordynacja ruchowa zmniejsza ryzyko błędów: ułatwia precyzyjne sterowanie, utrzymanie bezpiecznej odległości od stref niebezpiecznych oraz szybkie, ale kontrolowane reakcje. Przy maszynach liczy się powtarzalność i przewidywalność ruchów, bo przypadkowy gest może wywołać wypadek.
Lęk wysokości dotyczy sytuacji na wysokości (drabiny, rusztowania, krawędzie). Klaustrofobia dotyczy przebywania w przestrzeniach ograniczonych (zbiorniki, kanały, małe komory). Najprościej: wysokość = "otwarta przestrzeń", klaustrofobia = "brak przestrzeni".
Najczęściej znaczenie mają: brak lęku wysokości, dobra równowaga, koordynacja, koncentracja oraz zdolność przestrzegania procedur (np. asekuracji). W praktyce BHP kluczowe jest też szkolenie i stosowanie środków ochrony, ale predyspozycje wpływają na zachowanie w sytuacji ryzyka.
Jest ryzykowna, gdy to przestrzeń ograniczona z utrudnioną ewakuacją, słabą wentylacją lub dodatkowymi zagrożeniami (np. pyły, gazy, wysoka temperatura). Wtedy oprócz predyspozycji ważne są procedury wejścia, nadzór, łączność i plan ratunkowy.
Nie zawsze w dużym stopniu, bo wiele maszyn ma wspomaganie i ergonomiczne sterowanie. Jednak przy maszynach ciężkich często pojawiają się czynności pomocnicze (ustawianie, mocowanie, manipulacja elementami), gdzie siła i stabilna postawa ułatwiają bezpieczne działanie i ograniczają przeciążenia.
Najczęstsze błędy to mechaniczne "zamienianie" pojęć (wysokość vs ciasnota), kierowanie się jednym słowem bez analizy zadania oraz wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń. Pomaga metoda: najpierw określ główne zagrożenie, potem dobierz cechę, która je ogranicza.
Technik BHP uwzględnia predyspozycje przy ocenie ryzyka, analizie wypadków (czynnik ludzki), doborze prac do stanowisk i planowaniu profilaktyki. Może też rekomendować szkolenia, zmiany organizacyjne lub konsultacje medycyny pracy, gdy zadanie wymaga szczególnej sprawności.
Czynnik ludzki to wpływ możliwości i ograniczeń człowieka na bezpieczeństwo: zmęczenie, stres, percepcja, uwaga, nawyki, błędy oraz predyspozycje. W pytaniach egzaminacyjnych często chodzi o powiązanie tych elementów z ryzykiem i o wskazanie, co realnie ogranicza możliwość bezpiecznej pracy.
Przeczytaj zadanie i przypisz mu wymaganie "pierwszego rzędu": dla wysokości to tolerancja ekspozycji, dla ciasnoty tolerancja przestrzeni ograniczonej, dla maszyn precyzja i kontrola ruchu. Następnie sprawdź, czy para jest logiczna i bezpośrednio wspiera bezpieczeństwo.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Praca z maszynami ciężkimi wymaga bezpiecznego sterowania, reagowania na bodźce i precyzyjnych ruchów."

Źródła:

  • Britannica, hasło: "Claustrophobia" (definicja i opis zaburzenia) — https://www.britannica.com/science/claustrophobia (dostęp: 2026-03-01)
  • Britannica, hasło: "Acrophobia" (definicja i opis lęku wysokości) — https://www.britannica.com/science/acrophobia (dostęp: 2026-03-01)
  • International Labour Organization (ILO), Encyclopaedia of Occupational Health and Safety (tematy: bezpieczeństwo maszyn / human factors) — https://www.iloencyclopaedia.org/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkoleniowe z ergonomii i czynnika ludzkiego w BHP
  • Materiały Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące zagrożeń przy obsłudze maszyn
  • Materiały dydaktyczne z psychologii pracy (fobie, stres, funkcjonowanie w sytuacjach zagrożenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego