KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 31.
Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego podczas prowadzenia procesu przeróbki węgla kamiennego może wystąpić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego występuje tam, gdzie pył może się intensywnie tworzyć i zostać wzburzony w powietrzu.
Na przesypie materiał spada, rozdrabnia się i wznieca pył, tworząc chmurę pyłowo-powietrzną.
Pozostałe obiekty zwykle pracują w środowisku mokrym, więc pylenie jest ograniczone.

Pełne wyjaśnienie:

Wybuch pyłu palnego jest możliwy wtedy, gdy jednocześnie powstanie chmura pyłu w powietrzu (odpowiednie stężenie i rozdrobnienie), pojawi się utleniacz (powietrze) oraz źródło zapłonu (np. iskra, gorąca powierzchnia), a także warunki sprzyjające rozprzestrzenieniu płomienia.

"Na przesypie" to typowe miejsce tworzenia się atmosfery pyłowej w przeróbce węgla: materiał w trakcie spadku i uderzenia o elementy przesypu ulega dodatkowej dezintegracji, a strumień powietrza oraz turbulencje łatwo unoszą drobne frakcje. Dodatkowo węzły przesypowe bywają obudowane, co może sprzyjać lokalnej kumulacji pyłu i utrzymaniu się chmury.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze w kontekście pyłu węglowego?

  • "w osadniku" – osadniki pracują z udziałem wody i zawiesin; pył jest zwilżany i sedymentuje, więc trudniej o utworzenie palnej chmury pyłowo-powietrznej.
  • "w maszynie flotacyjnej" – flotacja przebiega w pulpach wodnych; dominują zagrożenia procesowe typowe dla instalacji mokrych, natomiast ryzyko wybuchu pyłu jest zwykle mniejsze niż w suchych węzłach transportu.
  • "w zbiorniku cieczy ciężkiej" – medium robocze to ciecz; kontakt pyłu z cieczą ogranicza jego unoszenie w powietrzu, a więc ogranicza warunek powstania atmosfery wybuchowej pyłu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: najbardziej "pyłogenne" są miejsca spadku, przesypu i rozładunku (przenośniki, zsypy, leje, węzły przesypowe). To one wymagają szczególnej kontroli czystości, odpylania i eliminacji źródeł zapłonu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To gwałtowne spalanie chmury drobnego pyłu węglowego zawieszonego w powietrzu. Do zdarzenia potrzebne są m.in. pył o odpowiednim uziarnieniu, tlen z powietrza oraz źródło zapłonu (np. iskra). W praktyce największe ryzyko pojawia się w miejscach intensywnego pylenia.
Na przesypie materiał spada i uderza o elementy instalacji, co zwiększa rozdrobnienie i pylenie. Turbulencje powietrza łatwo unoszą drobne frakcje, tworząc chmurę pyłowo-powietrzną. Jeśli dojdzie do zapłonu, ogień może szybko rozprzestrzenić się w obrębie obudowy przesypu.
Kluczowe są: obecność palnego pyłu, jego zawieszenie w powietrzu w odpowiednim stężeniu, tlen, źródło zapłonu oraz możliwość rozwoju płomienia. Nawet gdy pył jest palny, w stanie zwilżonym lub osadzonym na powierzchniach nie tworzy tak łatwo atmosfery wybuchowej jak w postaci chmury.
Ryzyko wybuchu pyłu jest zwykle mniejsze, bo woda ogranicza unoszenie cząstek w powietrzu. Nadal jednak mogą występować inne zagrożenia (np. mechaniczne, elektryczne), a miejscowe wysychanie osadów pyłowych w pobliżu instalacji może tworzyć pył wtórny. Ocena zależy od realnych warunków pracy.
Typowo są to węzły spadku i rozładunku: przesypy, zsypy, leje zasypowe, punkty zrzutu z przenośników oraz miejsca przesiewania i kruszenia. W tych strefach trzeba zwracać uwagę na obudowy, szczelność, odpylanie i nagromadzenie pyłu na konstrukcjach.
Stosuje się m.in. obudowy i uszczelnienia przesypów, skuteczne odpylanie miejscowe, zraszanie/zwilżanie materiału (jeśli technologia na to pozwala) oraz regularne sprzątanie pyłu osiadłego. Równie ważna jest eliminacja źródeł zapłonu: kontrola łożysk, taśm, instalacji elektrycznej i tarcia.
Często wybiera się urządzenia "mokre" (osadnik, flotacja, zbiorniki mediów), bo kojarzą się z procesem technologicznym. Tymczasem pytania o wybuch pyłu zwykle dotyczą miejsc, gdzie pył jest unoszony w powietrzu: przesypów, punktów zrzutu, przesiewaczy i kruszarek. Warto szukać słów: "spadek", "zrzut", "transport".
Typowe sygnały to widoczne zapylenie wokół obudowy, osady pyłu na konstrukcjach, "dymienie" przy spadku materiału, nieszczelności oraz niesprawne odciągi. W praktyce operator powinien zgłaszać takie objawy, bo nagromadzony pył może zostać wzburzony i stworzyć atmosferę wybuchową.
Gdy zostanie nagle wzburzony (np. podmuchem, ruchem taśmy, czyszczeniem na sucho, wstrząsem) i przejdzie do postaci chmury w powietrzu. Pył osiadły jest też paliwem dla tzw. wybuchów wtórnych: pierwszy zapłon wznieca pył z powierzchni i powoduje znacznie większe skutki.
Ucz się mapować zagrożenia do etapów procesu: gdzie jest sucho i gdzie jest spadek materiału. Przećwicz rozpoznawanie węzłów przesypowych, punktów zrzutu, przesiewania i kruszenia oraz typowych zabezpieczeń (odpylanie, obudowy, sprzątanie). Na egzaminie szukaj odpowiedzi związanych z intensywnym pyleniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego występuje tam, gdzie pył może się intensywnie tworzyć i zostać wzburzony w powietrzu."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe zakładu dotyczące zagrożeń wybuchem pyłów i zasad utrzymania czystości
  • Podręczniki/opracowania z technologii przeróbki mechanicznej węgla (ciągi transportowe, przesypy, odpylanie)
  • Instrukcje eksploatacji przenośników i przesypów (BHP, czyszczenie, odpylanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego