KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 7.
Zagrożenie ze strony boreczników, określone na podstawie wyników jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny, ocenia się na podstawie liczby zebranych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenie boreczników w jesiennych poszukiwaniach ocenia się na podstawie liczby zebranych oprzędów (kokonów), bo boreczniki zimują jako larwy wewnątrz tych struktur ochronnych. Jaja, larwy "luzem" ani poczwarki nie są właściwym, standardowo liczonym materiałem w tej metodyce.

Pełne wyjaśnienie:

W jesiennych poszukiwaniach szkodników pierwotnych sosny chodzi o uchwycenie stanu zimującej populacji owadów, aby ocenić, czy w kolejnym roku może dojść do wzrostu liczebności (a nawet gradacji) i zagrożenia drzewostanów.

W przypadku boreczników (borecznikowatych) kluczowe jest to, że zimują one w stadium larwy, ale nie jako "goła" larwa w ściółce, tylko w oprzędach, czyli kokonach. Dlatego w terenie podczas przeszukiwania ściółki, próchnicy i gleby (oraz miejsc przy szyi korzeniowej i w szczelinach kory) zbiera się właśnie oprzędy/kokony i ich liczbę traktuje jako podstawę oceny zagrożenia.

Odpowiedź "oprzędów." jest poprawna, bo to policzalna, trwała forma zimująca, którą realnie pozyskuje się w trakcie jesiennych poszukiwań i którą można przekazać do dalszego oznaczenia oraz oceny zdrowotności larw.

  • "złóż jaj." jest nieprawidłowe: w tej metodyce nie ocenia się zagrożenia boreczników na podstawie liczby jaj zebranych jesienią; istotna jest zimująca larwa w strukturze ochronnej.
  • "bobówek." jest odpowiedzią mylącą: w praktyce leśnej to określenie bywa używane potocznie i może prowadzić do błędnego wniosku o odrębnym stadium. W monitoringu boreczników właściwym obiektem zbioru są oprzędy/kokony, bo one zawierają zimujące larwy.
  • "larw." jest nieprawidłowe, bo nie zbiera się ich typowo jako osobnych, odsłoniętych stadiów; standardem jest zbiór oprzędów, w których larwy zimują i które łatwiej policzyć oraz porównać między powierzchniami prób.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawia się "jesienne poszukiwania" i "boreczniki", skojarz to z hasłem "zimowanie w oprzędzie/kokonie" i z tym, co fizycznie zbiera się w terenie do oceny liczebności populacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oprzędy (kokony) to osłony tworzone przez larwy boreczników do zimowania. Jesienią są one łatwe do odnalezienia w ściółce i przy pniu, a ich liczba pozwala oszacować wielkość zimującej populacji. Dzięki temu można prognozować ryzyko silnego pojawu w następnym roku.
Larwy boreczników zimują zwykle wewnątrz oprzędów/kokonów, więc w terenie częściej znajduje się właśnie te struktury, a nie odsłonięte larwy. Oprzędy są też bardziej "policzalne" i porównywalne między powierzchniami prób niż przypadkowo znalezione larwy.
W dokumentacji i praktyce leśnej terminy "oprzęd" i "kokon" są używane zamiennie w odniesieniu do boreczników. Chodzi o tę samą strukturę ochronną, w której zimuje larwa. Na egzaminie warto traktować te określenia jako synonimy w tym kontekście.
To coroczne działania monitoringowe wykonywane w stałych partiach kontrolnych przed mrozami i śniegiem. Polegają na przeszukiwaniu ściółki, próchnicy, gleby oraz fragmentów pnia, aby zebrać formy zimujące owadów foliofagicznych. Wyniki służą do oceny zagrożenia drzewostanów.
Wykonuje się je jesienią, zanim wystąpią trwałe mrozy i stała pokrywa śnieżna. Ten termin jest ważny, bo umożliwia skuteczne przeszukiwanie ściółki i gleby oraz odnalezienie oprzędów/kokonów, które później stanowią podstawę oceny zagrożenia na kolejny sezon.
Najczęściej w ściółce, próchnicy i wierzchniej warstwie gleby, a także w miejscach osłoniętych przy szyi korzeniowej oraz w szczelinach kory u podstawy pnia. To typowe miejsca, gdzie oprzędy mogą zimować i gdzie podczas poszukiwań można je zebrać do pojemników.
Nie jest to standardowa podstawa w jesiennych poszukiwaniach szkodników pierwotnych sosny. W przypadku boreczników kluczowa jest zimująca populacja larw w oprzędach/kokonach. Jaja nie są typowym, liczonym materiałem jesiennego monitoringu w tej metodyce.
Najważniejsza jest zasada metodyczna: w monitoringu boreczników zbiera się struktury będące kokonami/oprzędami, a następnie przekazuje do specjalistów do oznaczenia. W terenie łatwo pomylić różne resztki organiczne; dlatego liczy się poprawny zbiór materiału i jego późniejsza weryfikacja.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "larw" zamiast "oprzędów" (mylenie stadium z obiektem zbioru), traktowanie "bobówki" jako odrębnego stadium, oraz sztuczne rozdzielanie pojęć "oprzęd" i "kokon". Warto pamiętać: jesienią liczy się przede wszystkim oprzędy/kokony.
Liczba zebranych oprzędów/kokonów pozwala oszacować ryzyko masowego pojawu w kolejnym sezonie. Na tej podstawie można planować dalszy monitoring, przygotować zalecenia ochronne i organizację prac terenowych. To praktyczny element gospodarowania zasobami leśnymi i ochrony drzewostanów.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zagrożenie boreczników w jesiennych poszukiwaniach ocenia się na podstawie liczby zebranych oprzędów (kokonów), bo boreczniki zimują jako larwy wewnątrz tych struktur ochronnych."

Źródła:

  • Instrukcja Ochrony Lasu, § 35 (metodyka jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny) – dokument obowiązujący w systemie Lasów Państwowych.

Materiały:

  • Instrukcja Ochrony Lasu – rozdziały dotyczące monitoringu i jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny
  • Skrypty/kompendia z entomologii leśnej (stadia rozwojowe foliofagów sosny)
  • Materiały szkoleniowe jednostek ochrony lasu (procedury terenowe, interpretacja wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego