Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2010



PYTANIE NR 7.
Zagrożeniem na stanowisku pracy jest stres, który definiuje się jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stres w ujęciu BHP i psychologii pracy rozumie się jako reakcję organizmu (psychiczną i fizjologiczną) na wymagania lub naciski otoczenia. Pozostałe odpowiedzi opisują raczej stresor (czynnik wywołujący napięcie) albo ogólną sytuację trudną, a nie definicję reakcji stresowej.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o definicję stresu jako zjawiska po stronie człowieka, czyli o to, czym stres jest w sensie mechanizmu. W ujęciu stosowanym w psychologii pracy i w praktyce BHP stres to przede wszystkim reakcja psychofizjologiczna: obejmuje elementy psychiczne (np. odczuwane napięcie, niepokój, spadek koncentracji) oraz fizjologiczne (np. przyspieszone tętno, wzrost napięcia mięśniowego, pobudzenie).

Odpowiedź "reakcję psychofizjologiczną na wymagania otoczenia." jest poprawna, bo wskazuje dwa kluczowe elementy definicyjne:

  • reakcję (czyli skutek w organizmie i psychice),
  • wymagania/naciski otoczenia jako bodziec wyzwalający (warunki pracy, tempo, konflikty, nadmiar zadań).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "czynnik wymagający podjęcia nagłej decyzji." opisuje sytuację lub zdarzenie, które może być stresujące, ale samo w sobie jest raczej okolicznością (stresorem), a nie definicją stresu jako reakcji.
  • "sytuację trudną, w której znajdzie się człowiek." jest zbyt ogólne. Nie każda sytuacja trudna musi prowadzić do reakcji stresowej w tym samym stopniu, a definicja stresu wymaga wskazania, że jest to reakcja organizmu.
  • "czynnik wywołujący napięcie." najtrafniej pasuje do pojęcia stresora (źródła stresu), a nie do stresu. W BHP ważne jest rozróżnienie: eliminujemy lub ograniczamy stresory, a równolegle wspieramy pracownika w radzeniu sobie z reakcją stresową.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: stres = reakcja, stresor = przyczyna. Gdy w odpowiedzi pojawia się słowo "czynnik", często dotyczy ono stresora, a nie stresu jako definicji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stres w ujęciu BHP i psychologii pracy?
Stres to przede wszystkim reakcja psychiczna i fizjologiczna organizmu na wymagania, naciski lub zagrożenia w otoczeniu pracy. Nie jest to sam "czynnik", tylko sposób, w jaki człowiek na ten czynnik reaguje (np. napięciem, pobudzeniem, spadkiem koncentracji).
Jaka jest różnica między stresem a stresorem?
Stres to reakcja człowieka (psychofizjologiczna). Stresor to przyczyna, czyli czynnik lub sytuacja w pracy, która tę reakcję wywołuje (np. presja czasu, konflikt, hałas, zbyt duża odpowiedzialność). Na egzaminie szukaj słów "reakcja" vs "czynnik".
Dlaczego stres uznaje się za zagrożenie na stanowisku pracy?
Ponieważ długotrwała lub silna reakcja stresowa może pogarszać bezpieczeństwo (błędy, wypadki, spadek uwagi) oraz zdrowie (dolegliwości psychosomatyczne, wypalenie). W BHP traktuje się go jako element zagrożeń psychospołecznych wpływających na ryzyko zawodowe.
Jak rozpoznać, że odpowiedź dotyczy stresu, a nie stresora?
Odpowiedź o stresie będzie mówiła o stanie/reakcji organizmu (np. "reakcja psychofizjologiczna", "pobudzenie", "napięcie jako reakcja"). Odpowiedź o stresorze zwykle zaczyna się od "czynnik", "sytuacja", "zdarzenie" i opisuje źródło presji, a nie skutek w człowieku.
Czy "czynnik wywołujący napięcie" to definicja stresu?
Najczęściej nie. Takie sformułowanie opisuje raczej stresor, czyli źródło stresu (coś, co wywołuje reakcję). Definicja stresu w pytaniach egzaminacyjnych zwykle akcentuje, że stres jest reakcją psychofizjologiczną na wymagania lub bodźce z otoczenia.
Jakie są typowe stresory w środowisku pracy?
Przykłady to m.in.: presja czasu, nadmiar zadań, niejasne wymagania, konflikty interpersonalne, brak wsparcia przełożonych, monotonia, zmiany organizacyjne, hałas czy praca zmianowa. To są przyczyny, które mogą uruchomić reakcję stresową u pracownika.
Jakie skutki stresu mogą wpływać na bezpieczeństwo pracy?
Stres może powodować spadek koncentracji, zawężenie uwagi, impulsywne decyzje, gorszą ocenę ryzyka i większą liczbę błędów. W efekcie rośnie prawdopodobieństwo zdarzeń wypadkowych, szczególnie przy pracach wymagających czujności, precyzji lub obsługi maszyn.
Jak BHP-owiec może ograniczać stres w pracy w praktyce?
Działania obejmują głównie redukcję stresorów: usprawnienie organizacji pracy, jasny podział ról, realne normy czasu, przerwy, poprawę komunikacji i ergonomii, szkolenia dla kadry kierowniczej. Równolegle stosuje się wsparcie pracowników (np. edukacja o radzeniu sobie).
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o definicję stresu?
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi opisującej czynnik albo sytuację trudną zamiast reakcji organizmu. Drugi błąd to kierowanie się potocznym rozumieniem ("stres to napięcie") bez zauważenia, że definicja egzaminacyjna zwykle wymaga słowa "reakcja psychofizjologiczna".
Jak szybko rozwiązać na egzaminie pytanie o stres jako zagrożenie?
Najpierw sprawdź, czy pytanie wymaga definicji stresu. Jeśli tak, szukaj odpowiedzi zawierającej element reakcji (psychicznej i fizjologicznej) oraz odniesienie do wymagań otoczenia. Odpowiedzi zaczynające się od "czynnik" zwykle opisują stresor.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Stres w ujęciu BHP i psychologii pracy rozumie się jako reakcję organizmu (psychiczną i fizjologiczną) na wymagania lub naciski otoczenia."

Źródła:

  • Hans Selye, "The Stress of Life", McGraw-Hill, 1956.
  • Richard S. Lazarus, Susan Folkman, "Stress, Appraisal, and Coping", Springer Publishing Company, 1984.

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii pracy i ergonomii (rozdziały o stresie i obciążeniu psychicznym)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące zagrożeń psychospołecznych
  • Publikacje naukowe o stresie (ujęcie transakcyjne i fizjologiczne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego