W zadaniu opisano produkcję realizowaną w ramach dwóch odrębnych zleceń produkcyjnych oraz sposób rozliczania kosztów wydziałowych: proporcjonalnie do płac bezpośrednich. Taki schemat jest charakterystyczny dla kalkulacji doliczeniowej (zleceniowej), gdzie:
- koszty bezpośrednie (np. materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie) ujmuje się bezpośrednio na danym zleceniu,
- koszty pośrednie (wydziałowe) wymagają rozliczenia i są doliczane do zleceń według przyjętego klucza (tu: płace bezpośrednie).
Odpowiedź "Doliczeniowa." jest więc właściwa, bo kluczowe są dwie przesłanki: (1) występują wyraźnie wyodrębnione zlecenia oraz (2) koszty wydziałowe nie są przypisywane "wprost", tylko rozliczane narzutem/kluczem na zlecenia.
Odpowiedź "Podziałowa prosta." jest niepoprawna, ponieważ kalkulacje podziałowe stosuje się typowo przy produkcji jednorodnej i masowej, gdzie koszty okresu dzieli się na liczbę jednostek produktu. W takim podejściu nie akcentuje się rozliczania kosztów wydziałowych na zlecenia, tylko na jednostki wyrobu w procesie.
Odpowiedź "Podziałowa współczynnikowa." również nie pasuje: ta metoda dotyczy sytuacji, gdy w tym samym procesie powstaje kilka asortymentów, a koszty wspólne rozdziela się współczynnikami przeliczeniowymi (różna "waga" wyrobów). W opisie zadania kluczowe jest rozliczenie kosztów wydziałowych według płac bezpośrednich na odrębne zlecenia, a nie przeliczanie produkcji współczynnikami.
Odpowiedź "Wstępna." jest błędna, bo "kalkulacja wstępna" odnosi się do momentu sporządzenia kalkulacji (planowana/przed rozpoczęciem), a nie do samej metody ustalania kosztu (doliczeniowa vs podziałowa). W treści wskazano, że zlecenia zostały zakończone w okresie sprawozdawczym, co jest spójne raczej z kalkulacją wynikową (po fakcie), ale pytanie wymaga rozpoznania metody rozliczenia kosztów, czyli doliczeniowej.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowa "zlecenie" oraz "koszty wydziałowe rozliczane kluczem (np. płace)", najczęściej chodzi o kalkulację doliczeniową (zleceniową). Gdy dominuje "koszty procesu / dzielenie przez ilość produkcji", wtedy rozważ kalkulacje podziałowe.
