KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 1.
Zakłady Cukiernicze PIAST sp. z o.o. w Opolu przekazały nieodpłatnie dla 50-ciu swoich klientów próbki nowych wyrobów gotowych z własnego magazynu. Który zapis księgowy należy wprowadzić do ksiąg rachunkowych na podstawie dowodu Wz nr 1/05/2020?
Ilustracja przedstawia dokument księgowy związany z przekazaniem próbek wyrobów gotowych przez Zakłady Cukiernicze PIAST sp.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieodpłatne wydanie próbek z magazynu powoduje powstanie kosztu działalności operacyjnej (promocja/marketing) oraz jednoczesne zmniejszenie zapasów.
Dlatego zapis obejmuje Wn koszty działalności operacyjnej oraz Ma towary (rozchód z magazynu na podstawie WZ).

Pełne wyjaśnienie:

Operacja polega na nieodpłatnym przekazaniu klientom próbek wyrobów znajdujących się w magazynie. Dla rachunkowości oznacza to, że jednostka zużywa (wydaje) składnik aktywów w celu wsparcia sprzedaży i marketingu, ale nie uzyskuje wprost przychodu ze sprzedaży w momencie wydania próbek.

Skutek księgowy jest dwuetapowy (zapis podwójny):

  • Powstaje koszt działalności operacyjnej – ponieważ próbki są formą działań promocyjnych, a więc obciążają wynik jako koszt operacyjny. To uzasadnia stronę Wn na koncie kosztowym.
  • Zmniejszają się zapasy w magazynie – wydanie z magazynu powoduje spadek wartości zapasów (w treści wskazano "z własnego magazynu"), co ujmuje się po stronie Ma na koncie zapasów (w tym wariancie: "Towary").

Dokument WZ jest typowym dowodem magazynowym potwierdzającym rozchód zapasów, więc naturalnie wiąże się z księgowaniem zmniejszenia stanu zapasów. Najczęstsze błędne podejścia w podobnych zadaniach to:

  • księgowanie jak sprzedaży (ujmowanie przychodów) – to błąd, bo przekazanie jest nieodpłatne, a w treści nie ma podstaw do rozpoznania sprzedaży;
  • wybór kont rozrachunkowych z odbiorcami – obecność słowa "klienci" nie oznacza powstania należności, bo nie ma zapłaty;
  • pominięcie konta zapasów – koszt nie powstaje "z niczego", tylko w wyniku wydania składnika majątku, więc równolegle trzeba zmniejszyć zapasy.

W konsekwencji poprawny zapis to ujęcie Wn "Koszty działalności operacyjnej" / Ma "Towary", czyli koszt promocyjny i rozchód zapasów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
WZ to dowód wydania zewnętrznego, który potwierdza rozchód zapasów z magazynu na zewnątrz jednostki. Jest podstawą do zmniejszenia stanu zapasów w ewidencji magazynowej oraz do dekretacji księgowej pokazującej, gdzie trafił rozchód (np. na koszty).
Co do zasady ujmuje się koszt działalności operacyjnej (bo próbki to działanie promocyjne) oraz równoległe zmniejszenie zapasów. Księgowo oznacza to obciążenie konta kosztowego po stronie Wn i uznanie konta zapasów (np. towary) po stronie Ma.
Bo jednostka zużywa własne zasoby (zapas z magazynu) w celu promocji i wsparcia sprzedaży. Nie otrzymuje zapłaty, więc nie powstaje przychód ze sprzedaży, natomiast następuje ekonomiczne zużycie majątku, które obciąża wynik jako koszt operacyjny.
Nie, jeśli przekazanie jest nieodpłatne i nie ma umowy odpłatności. Sam fakt, że odbiorcą jest klient, nie oznacza powstania rozrachunku. W księgach ujmuje się koszt oraz rozchód zapasów, a nie należność, ponieważ nie występuje świadczenie wzajemne.
Przy rozchodzie zapasów kredytuje się (strona Ma) konto zapasów, bo aktywa w postaci towarów/wyrobów zmniejszają się. Konkretna nazwa konta zależy od tego, jak jednostka klasyfikuje zapasy w planie kont (np. "Towary" lub "Wyroby gotowe").
Najczęściej myli się takie wydanie ze sprzedażą i próbuje księgować przychód albo należność. Drugi typowy błąd to ujęcie samego kosztu bez zmniejszenia zapasów. Poprawny zapis zawsze powinien pokazywać oba skutki: koszt oraz rozchód aktywów.
"Towary" to zwykle zapasy zakupione w celu odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym, a "wyroby gotowe" to efekt własnej produkcji. W zadaniu podano, że próbki to wyroby z magazynu, ale wariant odpowiedzi wskazuje konto "Towary", więc przy rozwiązywaniu trzeba trzymać się nazewnictwa z treści/odpowiedzi.
To zależy od przyjętych zasad rachunkowości i charakteru operacji. Gdy próbki są elementem typowej działalności operacyjnej (promocja, marketing), ujmuje się je w kosztach operacyjnych związanych ze sprzedażą/marketingiem. Kluczowe jest, by koszt był powiązany z działalnością podstawową, nie z działalnością nadzwyczajną.
W praktyce WZ jest podstawowym dowodem rozchodu, ale jednostka może wymagać także dokumentu wewnętrznego opisującego cel wydania (np. akcja promocyjna) albo zatwierdzenia przez osobę odpowiedzialną. Na egzaminie najważniejsze jest rozpoznanie skutku: rozchód zapasów i koszt operacyjny.
Ćwicz analizę operacji gospodarczych: co rośnie, co maleje w aktywach, pasywach, kosztach i przychodach. Naucz się typowych par kont dla dokumentów magazynowych (PZ/WZ/RW) oraz tego, kiedy występują rozrachunki. Pomaga robienie krótkich schematów Wn/Ma dla każdej operacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej dotyczące ewidencji zapasów i kosztów operacyjnych
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne z dekretacji dokumentów magazynowych (WZ, PZ, RW)
  • Ćwiczenia z analizy operacji gospodarczych: wpływ na bilans i rachunek zysków i strat

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego