KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 40.
Zakres zajęć usprawniających ruchowo 78-letnią podopieczną z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc opiekun powinien uzgodnić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres zajęć usprawniających ruchowo powinien być ustalany ze specjalistą od planowania i prowadzenia ćwiczeń, czyli fizjoterapeutą. Masażysta wykonuje głównie zabiegi masażu, a andropedagog i surdopedagog zajmują się wsparciem edukacyjno-terapeutycznym, nie doborem ćwiczeń ruchowych dla seniorki z POChP.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą starszą ćwiczenia usprawniające ruchowo (kinezyterapia, trening funkcjonalny, elementy rehabilitacji) muszą być dobrane indywidualnie do stanu zdrowia, wydolności oraz ograniczeń wynikających z chorób przewlekłych. Dlatego opiekun, planując codzienne aktywności ruchowe podopiecznej, powinien uzgodnić ich zakres z osobą posiadającą kompetencje do oceny funkcjonalnej i doboru ćwiczeń, czyli z fizjoterapeutą.

U seniorki z POChP szczególnie ważne jest bezpieczeństwo: właściwa intensywność, kontrola tolerancji wysiłku, przerwy, prawidłowy tor oddechowy oraz unikanie przeciążeń. Fizjoterapeuta jest przygotowany do planowania takiej interwencji, a opiekun może następnie wspierać wykonywanie zaleconych aktywności w domu i obserwować reakcję organizmu.

Odpowiedź "z masażystą" jest nieprawidłowa, ponieważ masaż może być elementem wsparcia (np. rozluźnienie tkanek), ale nie zastępuje kompetencji do kompleksowego doboru i modyfikacji ćwiczeń usprawniających oraz oceny funkcjonalnej. Odpowiedzi "z andropedagogiem" i "z surdopedagogiem" są błędne, bo są to specjaliści pedagogiczni: pierwszy zajmuje się edukacją i wspieraniem osób dorosłych, a drugi wsparciem osób z ubytkiem słuchu. Nie są to zawody właściwe do ustalania planu usprawniania ruchowego.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: gdy w pytaniu pojawia się usprawnianie ruchowe/ćwiczenia, właściwym partnerem do ustaleń jest najczęściej fizjoterapeuta, a rolą opiekuna jest realizacja zaleceń, motywowanie i obserwacja podopiecznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zaplanowane aktywności i ćwiczenia poprawiające lub podtrzymujące sprawność (siłę, równowagę, chód, zakres ruchu) oraz samodzielność w codziennych czynnościach. Powinny być dobrane do stanu zdrowia seniora i realizowane bezpiecznie, często według zaleceń fizjoterapeuty.
Fizjoterapeuta ma kompetencje do oceny funkcjonalnej, doboru rodzaju i intensywności ćwiczeń oraz modyfikacji planu w zależności od reakcji organizmu. To ogranicza ryzyko przeciążenia i upadków oraz zwiększa skuteczność usprawniania, zwłaszcza u seniorów z chorobami przewlekłymi.
Opiekun może wspierać aktywność i wykonywać proste ćwiczenia zalecone wcześniej, ale dobór i zmiana programu usprawniania powinny wynikać z konsultacji ze specjalistą (najczęściej fizjoterapeutą). Samodzielne "dokładanie" ćwiczeń bez oceny ryzyka może prowadzić do urazów lub nasilenia dolegliwości.
POChP może zmniejszać tolerancję wysiłku i powodować duszność, dlatego ćwiczenia zwykle wymagają stopniowania obciążenia, przerw, kontroli oddechu i obserwacji objawów. Plan aktywności powinien być dostosowany do wydolności i zaleceń medycznych, a w razie pogorszenia stanu trzeba go modyfikować.
Gdy celem jest dobór ćwiczeń, nauka chodu, trening równowagi, wzmacnianie mięśni, poprawa funkcji oddechowej lub powrót do sprawności po osłabieniu. Masaż może wspierać komfort i rozluźnienie, ale nie zastępuje planowania usprawniania i oceny funkcjonalnej, co należy do fizjoterapeuty.
Andropedagog zajmuje się edukacją i wspieraniem rozwoju osób dorosłych (np. uczeniem się, aktywizacją, pracą nad kompetencjami). Nie jest to specjalista od rehabilitacji ruchowej ani oceny układu ruchu, dlatego nie jest właściwą osobą do ustalania zakresu ćwiczeń usprawniających.
Surdopedagog wspiera osoby z ubytkiem słuchu w komunikacji i edukacji (np. strategie porozumiewania się, trening słuchowy, dobór metod wsparcia). Jest przydatny, gdy senior ma istotne problemy ze słyszeniem i funkcjonowaniem społecznym, ale nie odpowiada za dobór ćwiczeń ruchowych.
Niepokojące są m.in. wyraźnie narastająca duszność nieadekwatna do wysiłku, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, sinienie ust/palców, znaczne osłabienie lub kołatanie serca. W takiej sytuacji należy przerwać aktywność i skontaktować się z personelem medycznym zgodnie z procedurami.
Typowe błędy to zbyt duża intensywność na początku, brak rozgrzewki i przerw, pomijanie zabezpieczenia przed upadkiem, ćwiczenia w bólu oraz kopiowanie ćwiczeń z internetu bez oceny stanu zdrowia. Na egzaminie warto pamiętać o zasadzie: dobór planu usprawniania konsultuje się z fizjoterapeutą.
Wskazówką są sformułowania: "usprawnianie ruchowe", "ćwiczenia", "rehabilitacja", "trening chodu", "równowaga", "wzmacnianie". Gdy pytanie dotyczy planu i zakresu ćwiczeń, najbardziej adekwatnym specjalistą jest fizjoterapeuta, a inne zawody pełnią role uzupełniające.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Zakres zajęć usprawniających ruchowo powinien być ustalany ze specjalistą od planowania i prowadzenia ćwiczeń, czyli fizjoterapeutą."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw fizjoterapii i usprawniania osób starszych (rozdziały: usprawnianie, kinezyterapia, bezpieczeństwo ćwiczeń)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji opiekuna osoby starszej dotyczące współpracy z zespołem terapeutycznym
  • Ogólne wytyczne/opracowania dotyczące rehabilitacji oddechowej i aktywności u osób z POChP (materiały edukacyjne dla pacjenta i opiekuna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego