KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 3.
Zalecane zużycie domieszki napowietrzającej wynosi 0,5 kg na 1 m3mieszanki betonowej. Ile domieszki należy dodać do 750 dm3mieszanki betonowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw przelicz objętość: 750 dm3 = 0,75 m3 (bo 1 m3 = 1000 dm3). Dawkowanie wynosi 0,5 kg na 1 m3, więc dla 0,75 m3 potrzeba 0,5 × 0,75 = 0,375 kg domieszki.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy dawkowania domieszki podanego "na 1 m3 mieszanki betonowej". Taka informacja oznacza zależność proporcjonalną: im większa objętość mieszanki, tym większa masa domieszki, w tej samej proporcji.

Krok 1: ujednolicenie jednostek objętości
W treści podano 750 dm3, a norma dawkowania odnosi się do 1 m3. Trzeba więc zamienić dm3 na m3:
1 m3 = 1000 dm3
Zatem:
750 dm3 = 750/1000 m3 = 0,75 m3.

Krok 2: obliczenie wymaganej masy domieszki
Skoro zalecenie wynosi 0,5 kg na 1 m3, to dla 0,75 m3 liczymy:
0,5 kg/m3 × 0,75 m3 = 0,375 kg.
Jednostka m3 skraca się w obliczeniu, zostają kilogramy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 0,250 kg – odpowiadałoby objętości 0,5 m3 (500 dm3) przy dawce 0,5 kg/m3. To typowy skutek błędnego "podstawienia" liczby bez przeliczenia lub pomylenia 750 dm3 z 500 dm3.
  • 0,550 kg – nie wynika z proporcji liniowej i sugeruje przypadkowe zaokrąglenie albo błąd rachunkowy (np. dodawanie zamiast mnożenia).
  • 0,750 kg – to częsty błąd skojarzeniowy: 750 dm3 "wygląda" jak 0,750. Jednak trzeba jeszcze uwzględnić dawkę 0,5 kg na m3, więc wynik musi być mniejszy niż 0,75 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o recepturach i dozowaniu zawsze w pierwszej kolejności sprawdź, czy dane są w tych samych jednostkach (m3, dm3, l). Dopiero potem stosuj proporcję lub mnożenie przez "część" objętości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj stałej zależności: 1 m3 = 1000 dm3. Czyli objętość w dm3 dzielisz przez 1000, aby otrzymać m3. Przykład: 750 dm3 / 1000 = 0,75 m3.
To informacja, że na każdy 1 m3 świeżej mieszanki należy dodać 0,5 kg domieszki. Dla mniejszych objętości dawkę zmniejsza się proporcjonalnie, a dla większych – zwiększa w tej samej proporcji.
To proste mnożenie proporcjonalne: dawka na 1 m3 × objętość. Jeśli dawka wynosi 0,5 kg/m3, a objętość 0,75 m3, to 0,5 × 0,75 = 0,375 kg.
Bo wynik będzie obarczony błędem skali (najczęściej 1000 razy). Dawkowanie podane na 1 m3 musi być liczone dla objętości w m3. Jeśli podstawisz dm3 bez przeliczenia, otrzymasz dawkę całkowicie nieadekwatną.
Najczęściej: (1) brak przeliczenia 750 dm3 na 0,75 m3, (2) pomylenie mnożenia z dodawaniem, (3) błąd w zapisie dziesiętnym (0,75 vs 0,075). Pomaga zapisanie danych z jednostkami przy każdym kroku.
Tak. 1 dm3 = 1 litr, więc 750 dm3 = 750 L. To ułatwia wyobrażenie sobie objętości mieszanki, ale do obliczeń dawkowania "na m3" i tak przelicz na m3 (0,75 m3).
Najczęściej przy wykonywaniu elementów betonowych lub zapraw, gdzie ważna jest urabialność i trwałość (np. przy pracach w warunkach narażenia na mróz). Na budowie domieszki dozuje się zgodnie z receptą i kartą techniczną producenta.
Zrób szybki test logiczny: dla 1 m3 jest 0,5 kg, a tu masz mniej niż 1 m3 (0,75), więc wynik musi być mniejszy niż 0,5 kg. Jeśli wychodzi więcej, to prawie na pewno błąd jednostek lub rachunków.
Wtedy nie liczysz od objętości mieszanki, tylko od masy cementu w recepturze. Najpierw ustalasz, ile kg cementu jest w danej partii, a potem stosujesz proporcję do dawki (np. g/100 kg). To inny typ zadania niż dawka kg/m3.
Zależy od polecenia i odpowiedzi. Jeśli odpowiedzi są podane z trzema miejscami po przecinku, zwykle oczekuje się dokładnego wyniku z taką precyzją. W praktyce na budowie dawki zaokrągla się do możliwości dozowania, ale na egzaminie trzymaj się danych z zadania.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Najpierw przelicz objętość: 750 dm3 = 0,75 m3 (bo 1 m3 = 1000 dm3)."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), rozdział o jednostkach pochodnych i jednostkach objętości (m³) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-18)
  • NIST, SI Units – informacje o metrach sześciennych i relacjach jednostek objętości (m³, L, dm³) – https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl), "Decymetr sześcienny" – relacja 1 dm³ = 1 L oraz 1 m³ = 1000 dm³ – https://pl.wikipedia.org/wiki/Decymetr_sze%C5%9Bcienny (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do technologii betonu oraz domieszek chemicznych (część o dozowaniu i jednostkach)
  • Karty techniczne (TDS) i karty charakterystyki (SDS) domieszek producentów – sekcja "dozowanie"
  • Zestawy zadań z obliczeń budowlanych: jednostki, proporcje, receptury mieszanek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego