KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 25.
Załóż, że analizujesz schemat blokowy układu elektronicznego i napotykasz blok oznaczony jako "DAC". Co to oznacza i jaka jest jego główna funkcja?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skrót DAC w elektronice oznacza przetwornik cyfrowo‑analogowy. Jego zadaniem jest zamiana wartości liczbowych lub próbek sygnału cyfrowego na odpowiadające im napięcie lub prąd analogowy, dzięki czemu układ może sterować np. wzmacniaczem, głośnikiem albo wejściem analogowym.

Pełne wyjaśnienie:

DAC (Digital-to-Analog Converter) to przetwornik cyfrowo-analogowy. W schemacie blokowym oznacza element, który przyjmuje informację w postaci cyfrowej (np. słowo binarne z mikrokontrolera, DSP lub interfejsu szeregowego) i wytwarza na wyjściu sygnał analogowy, najczęściej napięcie lub prąd proporcjonalny do tej wartości.

W praktyce DAC jest mostem między "światem cyfrowym" a "analogowym". Dzięki niemu układ cyfrowy może:

  • ustawić poziom napięcia sterującego (np. regulacja wzmocnienia, progów, polaryzacji),
  • wygenerować przebieg analogowy (np. audio, sygnał testowy),
  • zrealizować sterowanie analogowymi elementami wykonawczymi poprzez dalszy tor (wzmacniacz, filtr, driver).

Odpowiedź "Digital Audio Codec" jest błędna, bo kodek audio to zwykle układ realizujący kodowanie/dekodowanie i często zawiera zarówno ADC, jak i DAC, ale sam skrót DAC w elektronice standardowo oznacza konkretnie konwersję cyfrowo-analogową, a nie kodek.

Odpowiedź "Dual Alternating Current" nie jest poprawnym, powszechnie stosowanym rozwinięciem w elektronice i nie opisuje typowej funkcji bloku na schemacie (regulacja prądu zmiennego nie jest definicją DAC).

Odpowiedź "Direct Access Controller" również jest myląca: w kontekście pamięci spotyka się pojęcia związane z dostępem bezpośrednim (DMA), ale skrót DAC na schematach nie odnosi się do kontrolera pamięci. Jeśli widzisz "DAC" w torze sygnału, domyślnie chodzi o przetwornik C/A.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się pary skrótów ADC i DAC, zwykle dotyczą one konwersji między domeną analogową i cyfrową (pomiar vs generacja/sterowanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DAC to przetwornik cyfrowo-analogowy (Digital-to-Analog Converter). Zamienia dane cyfrowe (np. słowo binarne) na sygnał analogowy na wyjściu, zwykle napięcie lub prąd. Stosuje się go, gdy układ cyfrowy ma sterować elementami analogowymi lub generować przebiegi.
Układ otrzymuje wartość cyfrową, a następnie ustawia odpowiadający jej poziom wyjściowy. W zależności od typu (np. drabinka rezystorowa, źródła prądowe) na wyjściu pojawia się napięcie/prąd proporcjonalny do kodu. Często stosuje się też filtr dolnoprzepustowy do wygładzenia sygnału.
Bo wiele urządzeń pracuje cyfrowo (mikrokontroler, DSP), ale świat zewnętrzny bywa analogowy (wzmacniacz, wejście sterujące, układ regulacji). DAC umożliwia wygenerowanie sygnału analogowego na podstawie obliczeń cyfrowych i przekazanie go do dalszego toru analogowego.
ADC (analogowo-cyfrowy) zamienia napięcie/prąd analogowy na kod cyfrowy do obróbki w procesorze. DAC działa odwrotnie: bierze kod cyfrowy i tworzy sygnał analogowy. W typowym systemie pomiarowo-sterującym ADC służy do pomiaru, a DAC do generacji nastaw/wyjść.
Nie. Wyjście DAC ma skończoną rozdzielczość, więc zmienia się skokowo wraz ze zmianą kodu. Przy generowaniu przebiegów (np. sinus) zwykle pojawiają się "schodki" i składowe wysokoczęstotliwościowe, dlatego często stosuje się filtr dolnoprzepustowy i odpowiednie próbkowanie.
Najczęściej: rozdzielczość (liczba bitów), zakres wyjściowy (napięcie/prąd), liniowość (błędy INL/DNL), szybkość (czas ustalania, częstotliwość aktualizacji) oraz sposób komunikacji (np. SPI, I2C). Te cechy decydują o jakości i zastosowaniu.
Gdy nie potrzeba bardzo wysokiej jakości sygnału analogowego i liczy się prostota/koszt. PWM z mikrokontrolera po filtracji RC może dać napięcie "średnie" jako sygnał sterujący. Jednak prawdziwy DAC zwykle zapewnia lepszą rozdzielczość, mniejsze tętnienia i przewidywalne parametry.
W kontekście egzaminów z elektroniki i schematów blokowych skrót DAC standardowo oznacza przetwornik cyfrowo-analogowy. Kodeki audio to osobna klasa układów i zwykle opisuje się je jako "codec" lub konkretnym symbolem. Dlatego przy bloku "DAC" należy rozumieć konwersję C/A.
Sprawdź połączenia: wejście DAC zwykle pochodzi z części cyfrowej (mikrokontroler, magistrala SPI/I2C, logika), a wyjście idzie do toru analogowego (filtr, wzmacniacz, złącze analogowe). Często obok pojawiają się opisy typu VOUT/IOUT, REF, GND analogowe.
Utrwal definicje ADC/DAC i kierunek konwersji. Poćwicz czytanie schematów blokowych: wskazuj, gdzie kończy się domena cyfrowa, a zaczyna analogowa. Naucz się podstawowych parametrów (rozdzielczość, zakres, szybkość) i typowych zastosowań w urządzeniach elektronicznych montowanych i uruchamianych w praktyce.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Skrót DAC w elektronice oznacza przetwornik cyfrowo‑analogowy."

Źródła:

  • Texas Instruments, "DAC Basics: What is a digital-to-analog converter (DAC)?" https://www.ti.com/video/series/dac-basics.html - accessed 2026-02-28
  • Analog Devices, "Digital-to-Analog Converters (DAC)" (educational materials / analog dialogue / learning center) https://www.analog.com/en/resources/analog-dialogue/articles/digital-to-analog-converters.html - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia, "Digital-to-analog converter" https://en.wikipedia.org/wiki/Digital-to-analog_converter - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Noty katalogowe (datasheet) wybranych układów DAC i ich aplikacje przykładowe
  • Podręcznik z podstaw elektroniki/układów mieszanych (rozdziały o konwersji C/A i A/C)
  • Materiały producentów (TI/ADI) typu "basics" o przetwornikach DAC/ADC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego