W analizie statystycznej ankiety najważniejsze jest, aby próba była reprezentatywna dla całej populacji. Oznacza to, że osoby objęte badaniem powinny możliwie dobrze odzwierciedlać cechy populacji, o której chcesz wnioskować (np. proporcje działów, różne poziomy stanowisk, staż pracy, zmiany, lokalizacje). Jeśli próba jest reprezentatywna, wyniki (średnie, odsetki odpowiedzi, zależności) mają sens jako opis całej firmy, a nie tylko wycinka.
Dlaczego odpowiedź poprawna jest poprawna?
Bo celem ankiety jest zwykle uzyskanie wiedzy o całej organizacji. Wnioskowanie z próby na populację jest uzasadnione wtedy, gdy dobór minimalizuje stronniczość (bias) i nie faworyzuje żadnej grupy. Reprezentatywność jest więc kryterium nadrzędnym wobec wygody czy szybkości.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Próba powinna być jak najmniejsza" – mniejsza próba może skracać czas, ale zwiększa niepewność wyników i ryzyko, że przypadkowo nie uwzględnisz ważnych grup. Oszczędność czasu nie jest najważniejsza, gdy zależy Ci na jakości wniosków.
- "Tylko pracownicy na wyższych stanowiskach" – to dobór tendencyjny. Opinie kadry kierowniczej nie muszą odzwierciedlać doświadczeń pozostałych pracowników, więc wyniki nie będą reprezentować całej firmy.
- "Tylko pracownicy na niższych stanowiskach" – analogicznie, zawężenie do jednej warstwy organizacji zniekształca obraz sytuacji i uniemożliwia uogólnienie na całą populację.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "najważniejszego kryterium" doboru próby, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do jakości wnioskowania (reprezentatywność, bezstronność, odpowiednie pokrycie populacji), a nie do wygody realizacji badania.
