W zadaniach technologicznych wydajność (uzysk) oznacza, jaka część masy surowca przechodzi do produktu gotowego. Jeśli wydajność wynosi 70%, to znaczy, że z każdej porcji surowca otrzymujemy 0,70 tej masy jako wyrób gotowy, a pozostała część to m.in. straty technologiczne (np. obróbka, odcieki, ubytki).
Krok 1: zamiana procentu na ułamek dziesiętny
70% = 70/100 = 0,70
Krok 2: obliczenie uzysku masy
0,70 × 1000 kg = 700 kg
Wniosek: można wyprodukować 700 kg szynki (przy założonej, stałej wydajności 70%).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 500 kg – odpowiadałoby wydajności 50%, a nie 70%. To częsty błąd wynikający z "strzelania" wyniku bez obliczeń.
- 1000 kg – to byłoby możliwe tylko przy 100% wydajności (braku strat), co jest sprzeczne z podanym 70%.
- 1300 kg – oznaczałoby uzysk większy niż masa surowca, co przy wydajności poniżej 100% jest nielogiczne (taka odpowiedź powinna zapalić "lampkę kontrolną" jeszcze przed liczeniem).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku. Jeżeli wydajność jest mniejsza niż 100%, masa produktu musi być mniejsza niż masa surowca. Taki szybki test pomaga wyłapać pomyłki rachunkowe.
