KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 29.
Załóż, że planujesz wyprodukować kiełbasę zgodnie z następującym przepisem: na każde 10 kg mięsa dodajesz 1 kg soli i 1 kg przypraw. Jeśli masz do dyspozycji tylko 50 kg soli, ile najwięcej kilogramów kiełbasy jesteś w stanie wyprodukować?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na 10 kg mięsa przypada 1 kg soli, więc 50 kg soli pozwala użyć 50×10 = 500 kg mięsa. Do mięsa trzeba dodać jeszcze 50 kg soli i 50 kg przypraw (bo przyprawy są w tej samej ilości co sól). Maksymalna masa kiełbasy to 500 + 50 + 50 = 600 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Receptura mówi: na każde 10 kg mięsa dodajesz 1 kg soli i 1 kg przypraw. Ograniczeniem jest sól (masz jej 50 kg), więc najpierw przeliczamy, ile mięsa można obsłużyć tą ilością soli.

Krok 1: przeliczenie mięsa z soli
Skoro 1 kg soli przypada na 10 kg mięsa, to 50 kg soli przypada na:
50 × 10 = 500 kg mięsa.

Krok 2: przyprawy
Przypraw jest tyle samo co soli (1 kg na 10 kg mięsa), więc dla 500 kg mięsa potrzeba również:
50 kg przypraw.

Krok 3: masa maksymalnej partii kiełbasy
W zadaniu pytanie dotyczy tego, ile kilogramów kiełbasy (czyli mieszaniny) można wyprodukować. Masa partii to suma składników:

  • mięso: 500 kg
  • sól: 50 kg
  • przyprawy: 50 kg

Razem: 500 + 50 + 50 = 600 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 250 kg – wynika z pomylenia proporcji lub podzielenia zamiast pomnożenia (błędne skalowanie receptury).
  • 500 kg – to masa samego mięsa możliwa do użycia, ale pytanie dotyczy maksymalnej masy kiełbasy, więc trzeba doliczyć sól i przyprawy.
  • 750 kg – oznaczałoby zbyt małą ilość soli i przypraw względem mięsa (receptura nie byłaby zachowana).
  • 1000 kg – wymagałoby 100 kg soli i 100 kg przypraw, czyli przekracza dostępne 50 kg soli.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach recepturowych zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy masy surowca głównego (mięsa) czy masy wyrobu (suma wszystkich składników). Zrób szybki test wsteczny: policz, ile soli "powinno wyjść" dla podanej masy mięsa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, ile mięsa "obsłuży" dostępna sól: jeśli jest 1 kg soli na 10 kg mięsa, to 50 kg soli pozwala na 500 kg mięsa. Potem dolicz wszystkie składniki do masy wyrobu: mięso + sól + przyprawy.
Bo w wyrobie końcowym znajdują się też dodatki. Jeśli pytanie dotyczy masy kiełbasy (mieszanki), trzeba dodać do mięsa masę soli i przypraw wynikającą z receptury. Sama masa mięsa to tylko część wsadu.
To surowiec lub dodatek, którego masz najmniej w stosunku do receptury i który wyznacza maksymalną wielkość partii. W zadaniach rachunkowych najpierw liczysz partię "od" składnika ograniczającego, a potem dopasowujesz pozostałe składniki.
Zrób test wsteczny: weź wyliczoną masę mięsa i przelicz, ile powinno być soli oraz przypraw. Dla 500 kg mięsa przy 1 kg soli/10 kg mięsa musi wyjść 50 kg soli i 50 kg przypraw. Jeśli się nie zgadza, wynik jest błędny.
Nie, jeśli zadanie o tym nie mówi. W arkuszach egzaminacyjnych, gdy nie podano strat, przyjmuje się zwykle idealne sumowanie mas składników według receptury. Ubytki technologiczne liczy się tylko wtedy, gdy są podane procentowo lub opisane.
Najczęściej myli się to, czy liczona jest masa mięsa czy masa wyrobu, oraz zapomina się doliczyć dodatki. Innym błędem jest złe ustawienie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia) i brak sprawdzenia wyniku przez ponowne przeliczenie soli z masy mięsa.
Traktuj 10 kg jako "jednostkę receptury". Liczysz, ile takich jednostek zmieści się w Twoich zasobach: jeśli masz 50 kg soli, a na jednostkę jest 1 kg soli, to masz 50 jednostek. Każda jednostka to 10 kg mięsa.
Sól wpływa na smak, ale też na właściwości technologiczne farszu (m.in. na ekstrakcję białek i związanie wody) oraz na trwałość mikrobiologiczną. W zadaniu rachunkowym ta rola nie jest liczona, ale uzasadnia, czemu proporcja soli bywa ściśle określona.
W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że "1 kg przypraw" to łączna masa dodatku przyprawowego, który należy dodać. W praktyce mogą istnieć różne mieszanki i dawki, ale jeśli brak doprecyzowania, trzymamy się prostego założenia z treści.
Ćwicz proporcje i zadania tekstowe: wyznaczanie partii od składnika ograniczającego oraz sumowanie mas składników. Zawsze zapisuj: ile przypada na 10 kg mięsa, ile "jednostek receptury" masz z danego składnika i wykonuj test wsteczny na soli/przyprawach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na 10 kg mięsa przypada 1 kg soli, więc 50 kg soli pozwala użyć 50×10 = 500 kg mięsa.

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: proporcje i zadania tekstowe
  • Notatki z technologii przetwórstwa mięsnego dotyczące przeliczania receptur
  • Zestawy zadań rachunkowych dla technologii żywności (przeliczanie receptur, wsadów i dodatków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego