KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 14.
Załóż, że podczas zabiegu stomatologicznego lekarz dentysta poprosił o podanie hemostatu. W jaki sposób higienistka stomatologiczna powinna podać to narzędzie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hemostat powinno się przekazywać w sposób bezpieczny i ergonomiczny: zamknięty oraz ustawiony tak, by lekarz mógł go od razu pewnie chwycić za rękojeść.
Podanie narzędzia otwartego lub końcówkami do dłoni operatora zwiększa ryzyko zakłucia, przycięcia palców i utraty kontroli nad narzędziem.

Pełne wyjaśnienie:

W asyście stomatologicznej kluczowe są bezpieczeństwo oraz ergonomia przekazywania narzędzi. Hemostat jest narzędziem, którego końcówki robocze mogą uciskać, chwytać i potencjalnie powodować uraz, dlatego podczas podawania należy ograniczyć ryzyko przypadkowego kontaktu końcówek z palcami operatora lub asysty.

Odpowiedź "Podaje hemostat zamknięty, rękojeścią do ręki lekarza" spełnia dwie zasady:

  • Zamknięcie narzędzia zmniejsza prawdopodobieństwo przycięcia skóry lub tkanek oraz ogranicza niekontrolowane "zahaczanie" o pole zabiegowe.
  • Rękojeść skierowana do dłoni operatora pozwala na natychmiastowy, pewny chwyt i płynne przejęcie narzędzia bez przekładania w dłoni. To skraca czas i stabilizuje pracę w polu zabiegowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Podaje hemostat otwarty, rękojeścią do ręki lekarza" – mimo poprawnej orientacji rękojeści, stan otwarty zwiększa ryzyko przypadkowego przycięcia, zahaczenia o rękawicę lub elementy pola oraz utraty kontroli nad końcówkami.
  • "Podaje hemostat zamknięty, końcówkami do ręki lekarza" – stan zamknięty jest bezpieczniejszy, ale ustawienie końcówek do dłoni jest nieergonomiczne: lekarz musi narzędzie przechwycić i obrócić, co zwiększa liczbę ruchów i ryzyko upuszczenia.
  • "Podaje hemostat otwarty, końcówkami do ręki lekarza" – łączy dwa niekorzystne elementy naraz: nieergonomiczne ustawienie oraz większe ryzyko urazu przez otwarte końcówki.

W praktyce warto pamiętać o prostej regule: część chwytna do dłoni, część robocza od dłoni, a narzędzia potencjalnie urazowe podawać w możliwie "bezpiecznym" ustawieniu (tu: zamknięte), aby operator sam zdecydował o momencie otwarcia i użycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbezpieczniej podać hemostat tak, aby lekarz mógł od razu chwycić go za rękojeść, a część robocza była skierowana od dłoni. W praktyce oznacza to zwykle podanie narzędzia zamkniętego i ustawionego "rękojeścią do ręki" operatora, co zmniejsza ryzyko urazu.
Hemostat otwarty może łatwiej przyciąć skórę, zahaczyć o rękawicę lub elementy pola zabiegowego. Podanie zamkniętego narzędzia ogranicza przypadkowy kontakt końcówek roboczych z palcami i ułatwia bezpieczne przejęcie. Operator otwiera narzędzie dopiero wtedy, gdy ma stabilny chwyt.
Częstym błędem jest podawanie narzędzia końcówkami do dłoni lekarza albo w stanie otwartym "żeby było szybciej". To pozornie oszczędza czas, ale w realnej pracy zwiększa liczbę ruchów (trzeba obrócić narzędzie) i ryzyko skaleczenia lub upuszczenia, zwłaszcza w rękawicach.
Najważniejsze są: przekazanie w strefie podawania, ustawienie narzędzia w orientacji chwytu (część chwytna do dłoni operatora), ograniczenie ruchów nad twarzą pacjenta oraz kontrola końcówek roboczych. Dobra ergonomia to mniejsze zmęczenie i płynniejsza współpraca w asyście cztero-ręcznej.
Jeśli lekarz prosi o narzędzie w określonym ustawieniu, należy stosować się do polecenia, ale nadal priorytetem jest bezpieczeństwo. W praktyce warto dopytać o preferencję i jednocześnie podawać narzędzie tak, by minimalizować ryzyko urazu (pewny chwyt za rękojeść, kontrola końcówek, stabilne przekazanie).
Rękojeść to część z uchwytami na palce (zwykle dwa pierścienie) i mechanizmem zapadkowym. Końcówki to wąska część robocza służąca do chwytania lub ucisku. W praktyce, gdy podajesz narzędzie, dąż do tego, by pierścienie/uchwyty trafiły od razu w dłoń lekarza.
Końcówki robocze są potencjalnie urazowe: mogą zakłuć, przyciąć, zabrudzić rękawice lub zahaczyć o elementy pola. Podanie końcówkami do dłoni wymusza też obrót narzędzia w ręce lekarza, co zwiększa ryzyko upuszczenia. Bezpieczniej jest kierować do dłoni część chwytową (rękojeść).
Ryzyko rośnie przy pośpiechu, ograniczonej widoczności, pracy w małej strefie nad pacjentem, zmianie pozycji operatora oraz gdy narzędzie jest otwarte lub źle ustawione. Dodatkowym czynnikiem są śliskie rękawice (wilgoć, krew, ślina). Dlatego standardem jest przekazanie stabilne, przewidywalne i "rękojeścią do dłoni".
Najlepiej ćwiczyć w parach: jedna osoba odgrywa rolę operatora, druga asysty. Ustalcie strefę podawania i wykonujcie serie przekazań bez patrzenia na dłonie (tylko kontrola peryferyjna), ale z zachowaniem zasad: część chwytna do dłoni, część robocza od dłoni, płynny ruch. Nagrajcie ćwiczenie i oceńcie liczbę zbędnych obrotów narzędzia.
Podobne zasady dotyczą wielu narzędzi z częścią roboczą mogącą powodować uraz, np. kleszczyków, pęset, nożyczek czy elementów narzędzi chirurgicznych. Wspólny mianownik to: pewny chwyt operatora od razu po przejęciu i minimalizacja kontaktu końcówki roboczej z palcami oraz z twarzą pacjenta podczas przekazania.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu asysty stomatologicznej i ergonomii
  • Instrukcje BHP gabinetu stomatologicznego dotyczące postępowania z ostrymi narzędziami
  • Podręczniki i skrypty z instrumentoznawstwa stomatologicznego (część: narzędzia chirurgiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego