KWALIFIKACJA ROL11 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 26.
Załóż, że prowadzisz hodowlę bydła mlecznego. W poniższej tabeli przedstawiono parametry dwóch byków, które możesz wykorzystać do inseminacji krów. Wybierz byka, którego geny przyczynią się do większego postępu hodowlanego.
Byk Wzrost masy ciała potomstwa (kg/rok) Wyprodukowane mleko przez potomstwo (l/rok)
Byk A 200 5000
Byk B 220 4800
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W hodowli bydła mlecznego cechą priorytetową jest wydajność mleczna potomstwa, bo to ona definiuje kierunek użytkowania stada i zwykle ma najwyższą wagę w selekcji.
Byk A daje 5000 l/rok, czyli więcej niż Byk B (4800 l/rok), dlatego zapewnia większy postęp hodowlany mimo niższego przyrostu masy.

Pełne wyjaśnienie:

W stadzie o kierunku mlecznym celem postępu hodowlanego jest przede wszystkim poprawa cech związanych z produkcją mleka potomstwa. To wynika z samej definicji tego kierunku użytkowania: najważniejszym "produktem" stada jest mleko, a więc selekcja powinna koncentrować się na cechach mlecznych.

W danych porównuje się dwie cechy potomstwa: wzrost masy ciała oraz ilość wyprodukowanego mleka. Przy podejmowaniu decyzji hodowlanej trzeba nadać im właściwą hierarchię. W praktyce przy doborze buhajów do stad mlecznych cechy mleczne mają największe znaczenie, natomiast przyrost masy jest cechą wtórną (może być ważna np. dla wartości cieląt, ale nie jest celem nadrzędnym hodowli mlecznej).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Byk A", ponieważ jego potomstwo produkuje więcej mleka (5000 l/rok) niż potomstwo po Byku B (4800 l/rok). Różnica w przyroście masy (200 vs 220 kg/rok) jest relatywnie niewielka i dotyczy cechy drugorzędnej w tym kierunku hodowli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Byk B" – wybór opiera się na większym przyroście masy, ale pomija kluczowy cel stada mlecznego, jakim jest maksymalizacja cech mlecznych; to typowe pomylenie kierunku mlecznego z mięsnym.
  • "Nie można jednoznacznie określić…" – w tym zadaniu jednoznaczność zapewnia kontekst "bydło mleczne", który wskazuje, że cecha mleczna powinna przeważać w ocenie postępu.
  • "Oba byki…" – parametry nie są takie same; zwłaszcza produkcja mleka różni się, a to w stadzie mlecznym zmienia ocenę wartości doboru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pada "bydło mleczne", w pierwszej kolejności porównuj cechy mleczne (wydajność), a dopiero potem cechy dodatkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Postęp hodowlany to poprawa cech potomstwa w kolejnych pokoleniach dzięki selekcji i doborowi rodziców. W stadzie mlecznym kluczowo oznacza to wzrost cech związanych z produkcją mleka (np. wydajność), a cechy mięsne są zwykle traktowane jako drugorzędne.
Bo "kierunek mleczny" definiuje główny cel użytkowania stada: uzyskanie mleka. Selekcja nastawiona jest więc na cechy, które najbardziej wpływają na wynik produkcyjny i ekonomikę gospodarstwa. Przyrost masy może mieć znaczenie uboczne, ale nie zastępuje celu głównego.
Najpierw ustal kierunek użytkowania stada. W stadzie mlecznym ważniejsze są cechy mleczne, więc zwykle wybierasz byka z wyższą produkcją mleka potomstwa. Cechy masy/przyrostu traktuj jako dodatkowe kryterium dopiero wtedy, gdy cechy mleczne są podobne.
W zadaniach egzaminacyjnych taka różnica ma znaczenie, jeśli dotyczy cechy priorytetowej dla danego kierunku hodowli. Dla bydła mlecznego wyższa wydajność mleczna potomstwa jest bezpośrednio związana z celem hodowlanym, więc przeważa nad niewielką różnicą w przyroście masy.
Gdy hodowla ma kierunek mięsny albo dwukierunkowy, gdzie wartość rzeźna i tempo wzrostu są cechami głównymi. Wtedy wybór buhaja może mocniej premiować przyrosty i umięśnienie. W stadzie typowo mlecznym przyrost masy jest zwykle cechą dodatkową.
Najczęściej myli się kierunki hodowli: traktuje bydło mleczne jak mięsne i wybiera wyższy przyrost masy. Innym błędem jest uznanie, że bez "wag" nie da się zdecydować, mimo że kontekst (stado mleczne) sam narzuca hierarchię cech i pozwala na wybór.
To wybór nasienia buhaja tak, aby potomstwo poprawiało cechy stada zgodnie z celem gospodarstwa. W mlecznym kierunku obejmuje to głównie wydajność i cechy funkcjonalne związane z produkcją mleka. Dobór "pod mięso" może pogorszyć cechę główną, czyli mleko.
Nie, bo parametry potomstwa nie są identyczne. Jeśli różni się cecha kluczowa dla kierunku hodowli (tu: ilość mleka), to wpływa to na ocenę wartości doboru. Równość postępu można rozważać dopiero przy bardzo zbliżonych wynikach w najważniejszej cesze.
Szukaj sformułowań typu "bydło mleczne", "stado mleczne", "wydajność mleczna". To sygnał, że cechy mleczne są nadrzędne. Wtedy nawet jeśli pojawi się parametr przyrostu masy, traktuj go jako uzupełniający, o ile pytanie nie mówi inaczej.
Ucz się rozróżniać kierunki użytkowania (mleczny, mięsny, dwukierunkowy) oraz hierarchię cech w każdym z nich. Ćwicz interpretację prostych tabel z parametrami potomstwa i uzasadnianie wyboru: najpierw cel hodowlany, potem analiza liczb i dopiero na końcu decyzja.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli bydła oraz genetyki i selekcji zwierząt gospodarskich (materiały szkolne dla technika weterynarii)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące oceny wartości użytkowej i hodowlanej bydła mlecznego
  • Zadania treningowe z interpretacji parametrów produkcyjnych w stadach mlecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego