KWALIFIKACJA BUD11 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 28.
Załóż, że przygotowujesz klej do tapet. Na opakowaniu kleju znajduje się tabela z instrukcjami dotyczącymi proporcji kleju do wody. Według tabeli, na każde 5 litrów wody potrzebujesz 1 kg kleju. Ile kilogramów kleju potrzebujesz, jeśli masz 15 litrów wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja jest stała: 5 l wody wymaga 1 kg kleju. Jeśli wody jest 15 l, to jest to 3 razy więcej niż 5 l. Zatem ilość kleju też rośnie 3-krotnie: 1 kg × 3 = 3 kg. Pozostałe wartości nie zachowują podanej proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano jednoznaczną proporcję z tabeli producenta: na każde 5 litrów wody potrzeba 1 kg kleju. Taka zależność w typowych instrukcjach dozowania oznacza proporcję prostą: gdy zwiększamy ilość wody, ilość kleju powinna wzrosnąć w tym samym stosunku, aby mieszanka miała właściwą konsystencję.

Krok 1: ustal, ile razy zmieniła się ilość wody.
Masz 15 l zamiast 5 l, więc: 15 ÷ 5 = 3. To znaczy, że wody jest trzy razy więcej.

Krok 2: zastosuj ten sam mnożnik do ilości kleju.
Skoro 1 kg przypada na 5 l, to na 15 l (3 razy więcej) potrzeba: 1 kg × 3 = 3 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 kg" – odpowiada tylko 5 l wody. Przy 15 l mieszanka byłaby zbyt rzadka (za mało spoiwa).
  • "2 kg" – to za mało w stosunku do trzykrotnego zwiększenia wody; proporcja nie zostałaby zachowana.
  • "5 kg" – to za dużo; oznaczałoby znacznie większą koncentrację kleju niż wynika z tabeli, co może utrudniać nakładanie i zwiększać zużycie materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "tabeli proporcji" najpierw oblicz mnożnik (ile razy wzrosła ilość wody), a dopiero potem przemnóż ilość składnika. Na końcu sprawdź sens wyniku: więcej wody powinno oznaczać więcej kleju (proporcja prosta).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal mnożnik: podziel swoją ilość wody przez ilość z instrukcji (np. 15/5 = 3). Potem pomnóż ilość kleju z instrukcji przez ten mnożnik (1 kg × 3). To działa, gdy instrukcja zakłada proporcję prostą.
Bo większa ilość wody wymaga większej ilości kleju, aby utrzymać tę samą gęstość i właściwości mieszanki. Proporcja odwrotna pasuje do sytuacji typu "im więcej osób, tym mniej pracy na osobę", a nie do składu mieszanki.
To informacja, jak przygotować roztwór kleju o odpowiedniej konsystencji. Jeśli zachowasz te proporcje, klej powinien dobrze się rozprowadzać i wiązać. Zmiana proporcji bez potrzeby może pogorszyć przyczepność lub utrudnić pracę.
Najpierw policz, ile razy zwiększyła się ilość wody (np. 15 l to 3 × 5 l). Następnie tyle samo razy zwiększ ilość kleju (3 × 1 kg). To najszybsza metoda w zadaniach egzaminacyjnych.
Zastosuj kontrolę logiczną: jeśli wody jest więcej, to przy proporcji prostej kleju też musi być więcej. Dodatkowo możesz porównać: 3 kg na 15 l daje ten sam stosunek co 1 kg na 5 l. Jeśli stosunek się zgadza, wynik jest sensowny.
Tak, to częsty błąd z niedoszacowania: ktoś widzi większą liczbę i "dodaje" zamiast przeliczyć mnożnik. 15 l to trzy razy więcej niż 5 l, więc 2 kg nie utrzyma proporcji i da zbyt rzadką mieszankę.
Najpierw ujednolić jednostki (np. litry na litry, kilogramy na kilogramy). Jeśli pojawiają się gramy lub mililitry, przelicz je do wspólnej jednostki. Dopiero wtedy stosuj proporcję, żeby uniknąć pomyłek wynikających z mieszania jednostek.
Zbyt gęsty klej może gorzej się rozprowadzać, tworzyć grudki i utrudniać równomierne smarowanie. Może też powodować nadmierne zużycie materiału. Dlatego instrukcje dozowania i proste przeliczenia z tabeli są ważne w praktyce robót wykończeniowych.
Gdy wartości nie są "ładnymi" wielokrotnościami, np. 7 l zamiast 5 l. Wtedy zapis 5 l → 1 kg i 7 l → x ułatwia obliczenie x = 7/5 kg. Przy wielokrotnościach zwykle wystarczy policzyć mnożnik.
Najczęstsze to: mylenie proporcji prostej z odwrotną, liczenie "na skróty" bez sprawdzenia mnożnika oraz ignorowanie jednostek. Pomaga zasada: najpierw policz, ile razy zmienia się woda, potem tyle samo razy zmienia się klej.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Proporcja jest stała: 5 l wody wymaga 1 kg kleju."

Źródła:

  • Wikipedia: Proporcja (matematyka) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Proporcjonalność prosta – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL): Proporcje i stosunki – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt ćwiczeń z matematyki: proporcje i zadania tekstowe
  • Instrukcje techniczne producentów klejów do tapet (tabele dozowania)
  • Materiały szkoleniowe BUD.11 dotyczące przygotowania zapraw i klejów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego