KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 4.
Załóżmy, że masz do zainstalowania układ, który składa się z trzech odbiorników połączonych szeregowo. Każdy z odbiorników ma opór 5Ω. Jakie jest całkowite oporność tego układu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym opory (rezystancje) sumują się. Dla trzech odbiorników po 5 Ω: Rz = 5 Ω + 5 Ω + 5 Ω = 15 Ω. Pozostałe odpowiedzi wynikają z nieuwzględnienia liczby elementów lub pomylenia reguł łączenia.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach prądu stałego (i w prostych analizach AC dla elementów rezystancyjnych) połączenie szeregowe oznacza, że przez każdy element płynie ten sam prąd, a napięcia na elementach się sumują. Dla rezystorów (odbiorników o oporze) kluczowa jest reguła:

Opór zastępczy połączenia szeregowego jest równy sumie oporów poszczególnych elementów.

W zadaniu są trzy odbiorniki, każdy o oporze 5 Ω, więc:

Rz = 5 Ω + 5 Ω + 5 Ω = 15 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5 Ω – to opór jednego odbiornika. Taka odpowiedź wynika z pominięcia faktu, że są trzy elementy połączone szeregowo.
  • 10 Ω – odpowiadałoby sumie dwóch odbiorników 5 Ω (2 × 5 Ω). To typowy błąd zliczania elementów lub nieuwagi przy czytaniu treści.
  • 20 Ω – nie wynika z połączenia trzech jednakowych oporów 5 Ω w szeregu. Taki wynik mógłby się pojawić przy błędnym założeniu innych wartości oporów albo przy mechanicznym "dobieraniu" większej liczby bez zastosowania reguły sumowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowo "szeregowo", najpierw sprawdź, ile jest elementów, a potem zastosuj prostą sumę: Rz = R1 + R2 + … Jeśli pojawia się "równolegle", wtedy reguła jest inna i wymaga sumowania odwrotności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe to takie połączenie elementów, w którym prąd płynie kolejno przez każdy z nich (jest taki sam w każdym elemencie). Napięcia na elementach mogą się dzielić, a dla rezystorów/oporu całkowitego stosuje się sumowanie oporów.
Dodaj opory wszystkich elementów: Rz = R1 + R2 + R3 + … To najprostszy przypadek obliczeń w obwodach. Jeśli rezystory są jednakowe, możesz też policzyć: liczba elementów × opór jednego elementu.
W szeregu przez każdy element płynie ten sam prąd, a całkowite napięcie źródła jest sumą spadków napięć na kolejnych elementach. Ponieważ dla rezystora U = I·R, to przy tym samym I spadki napięcia dodają się tak, jak dodają się opory.
Tak. W szeregu dodajesz wartości: 5 Ω + 5 Ω + 5 Ω = 15 Ω. To klasyczne zadanie egzaminacyjne: rozpoznaj typ połączenia, policz liczbę elementów i wykonaj proste dodawanie.
Najczęściej: (1) pomylenie szeregu z równoległym, (2) wpisanie oporu jednego elementu zamiast sumy, (3) zliczenie złej liczby elementów (np. 2 zamiast 3), (4) nieuwaga na jednostki (Ω, kΩ, MΩ).
Gdy chcesz zwiększyć opór całkowity lub rozłożyć moc strat na kilka elementów. Przykład: uzyskanie nietypowej wartości rezystancji z dostępnych rezystorów albo ograniczenie prądu w gałęzi, gdy pojedynczy rezystor miałby zbyt małą moc.
W szeregu prąd jest taki sam, a opory się sumują (Rz rośnie). W równoległym napięcie na gałęziach jest takie samo, a opór zastępczy maleje i jest mniejszy niż najmniejszy z oporów. To podstawowa różnica, na której opiera się większość zadań.
Ω (om) to jednostka oporu/rezystancji. Informuje, jaki spadek napięcia pojawi się na elemencie przy danym prądzie zgodnie z prawem Ohma. W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę, czy wartości są w Ω, kΩ lub MΩ.
Użyj skrótu: Rz = n · R. Najpierw policz liczbę elementów n, potem pomnóż przez wartość jednego oporu R. To najszybsza metoda, ale działa tylko wtedy, gdy wszystkie rezystory mają tę samą wartość.
Bezpośrednio nie musisz liczyć prądu ani napięcia, ale warto rozumieć, że reguła sumowania oporów w szeregu wynika z zależności U = I·R. Na egzaminie często po obliczeniu Rz kolejnym krokiem bywa wyznaczenie prądu lub spadków napięć.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "W połączeniu szeregowym opory (rezystancje) sumują się."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Połączenie szeregowe" – opis zasady sumowania wielkości w połączeniu szeregowym (sekcja o elementach w szeregu): https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL), "Rezystor" – informacje o rezystancji i jednostce om: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy, "Resistors in series" – reguła dodawania oporów w szeregu: https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-resistors-in-series (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki/elektroniki: dział o połączeniach szeregowych i równoległych rezystorów
  • Zadania rachunkowe z obwodów DC (rezystancja zastępcza, prąd, napięcie)
  • Kursy wprowadzające do elektroniki: rezystory w szeregu i równolegle (materiały edukacyjne online)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego