Najbezpieczniejszym i najbardziej profesjonalnym postępowaniem jest poproszenie pacjenta o wyjaśnienie znaczenia gestu z użyciem dostępnych, zrozumiałych kanałów (znane gesty, zapis pisemny, narzędzia komunikacji wspomagającej). Wynika to z podstaw komunikacji w opiece zdrowotnej: terapeuta powinien dążyć do pewnego zrozumienia komunikatu, a nie opierać się na domysłach.
Odpowiedź "Poproś pacjenta o wyjaśnienie gestu za pomocą znanych gestów, pisemnie lub za pomocą technologii wspomagających komunikację." jest prawidłowa, ponieważ:
- szanuje autonomię pacjenta i jego prawo do bycia rozumianym,
- minimalizuje ryzyko błędnej interpretacji (co w terapii może prowadzić do niewłaściwego doboru aktywności, poziomu trudności lub niezaspokojenia potrzeb),
- wykorzystuje komunikację multimodalną: gdy jeden kanał zawodzi, przechodzimy na inny (pismo, obrazki, technologia),
- jest zgodna z praktyką pracy z osobami komunikującymi się w PJM, gdzie nie każdy znak musi być znany terapeucie.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe:
- "Zignoruj gest i kontynuuj terapię." – to błąd, bo pomija próbę komunikacji, może zwiększać frustrację pacjenta i osłabia przymierze terapeutyczne. Z perspektywy praw pacjenta i standardów opieki jest to zachowanie nieakceptowalne.
- "Poproś pacjenta o powtórzenie gestu." – samo powtórzenie nie rozwiązuje problemu, jeśli trudność dotyczy znaczenia, a nie percepcji. Może być co najwyżej krokiem pomocniczym, ale bez prośby o wyjaśnienie nadal nie daje pewności zrozumienia.
- "Zgadnij, co gest mógł oznaczać." – zgadywanie wprowadza wysokie ryzyko pomyłki i może prowadzić do nieadekwatnych działań terapeutycznych; poprawna komunikacja wymaga weryfikacji u źródła, czyli u pacjenta.
W praktyce warto mieć przygotowane proste narzędzia AAC (tablica z piktogramami, kartka i długopis, komunikator na tablecie) oraz umieć zadawać pytania doprecyzowujące (np. poprzez wskazywanie opcji, pytania "tak/nie", prośbę o zapis słowa lub pokazanie na obrazku).
