KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 17.
Zamieszczone urządzenia księgowe wykazują zapisy operacji gospodarczych: Po uzgodnieniu ewidencji syntetycznej z analityczną pracownik działu księgowości zamknie konto Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami saldem
Ilustracja przedstawia zestawienie obrotów i sald kont analitycznych prowadzonych do konta syntetycznego 'Rozrachunki z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konto rozrachunków z odbiorcami i dostawcami może być aktywno‑pasywne, więc po uzgodnieniu syntetyki z analityką może wykazywać dwa salda jednocześnie.
Saldo Wn oznacza należności, a saldo Ma zobowiązania. Jeśli należności wynoszą 2 000 zł, a zobowiązania 4 000 zł, konto zamyka się saldem debetowym 2 000 zł i kredytowym 4 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Konto "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami" w praktyce bywa prowadzone jako konto aktywno‑pasywne, ponieważ obejmuje dwa różne ekonomicznie stany:

  • należności od odbiorców (typowo strona Wn),
  • zobowiązania wobec dostawców (typowo strona Ma).

Po uzgodnieniu ewidencji syntetycznej z analityczną (czyli sprawdzeniu, czy suma zapisów/sald z kont pomocniczych kontrahentów zgadza się z kontem w księdze głównej) księgowy zamyka konto zgodnie z wynikiem uzgodnienia. Jeżeli analityka wskazuje, że występują jednocześnie należności 2 000 zł oraz zobowiązania 4 000 zł, to konto nie "znosi się" do jednego salda, tylko wykazuje dwa salda: debetowe 2 000 zł i kredytowe 4 000 zł.

Odpowiedź "wyłącznie kredytowym - 4 000 zł" jest błędna, bo pomija istnienie należności (saldo Wn). Odpowiedź "wyłącznie debetowym - 2 000 zł" jest błędna, bo pomija zobowiązania (saldo Ma). Odpowiedź "jednocześnie debetowym - 4 000 zł i kredytowym - 2 000 zł" odwraca znaczenie stron konta: większa kwota zobowiązań powinna pozostać po stronie Ma, a należności po stronie Wn.

Wskazówka egzaminacyjna: w rozrachunkach myśl w kategoriach kto jest komu winien. Odbiorca jest dłużnikiem jednostki (należność → Wn), a jednostka jest dłużnikiem dostawcy (zobowiązanie → Ma). Uzgodnienie z analityką ma potwierdzić te kwoty, a nie "wymusić" jedno saldo.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konto aktywno-pasywne może wykazywać zarówno stany należności, jak i zobowiązań. W praktyce oznacza to, że na koniec okresu może pojawić się saldo po stronie Wn (należności) i jednocześnie saldo po stronie Ma (zobowiązania), jeśli dotyczą różnych kontrahentów.
Saldo debetowe (Wn) to przewaga zapisów po stronie Wn nad Ma, a saldo kredytowe (Ma) to przewaga zapisów po stronie Ma nad Wn. W rozrachunkach Wn najczęściej oznacza należności, a Ma zobowiązania, ale zawsze trzeba analizować treść konta.
Dwa salda pojawiają się, gdy na tym samym koncie ewidencjonuje się rozrachunki z różnymi kontrahentami: jedni są dłużnikami jednostki (należności), a wobec innych jednostka ma dług (zobowiązania). Uzgodnienie z analityką potwierdza te dwa niezależne stany.
Uzgodnienie polega na sprawdzeniu, czy dane w księdze głównej (konto syntetyczne) są zgodne z sumą danych z kont pomocniczych (analityka, np. według kontrahentów). Wykrywa pomyłki księgowań, brakujące dokumenty i błędne przypisanie do kontrahenta.
Zamknięcie konta saldem oznacza ustalenie stanu końcowego po rozliczeniu obrotów okresu. Dla rozrachunków jest to informacja, ile jednostka ma należności do odzyskania oraz jakie ma zobowiązania do zapłaty. Te salda są podstawą kontroli i sprawozdawczości.
Najczęściej saldo Wn w rozrachunkach oznacza należność, ale interpretacja zależy od treści ekonomicznej konta. Dlatego na egzaminie warto odwołać się do opisu konta w planie kont oraz do tego, kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem w danej relacji.
Typowe błędy to: zakładanie, że konto może mieć tylko jedno saldo, mylenie stron Wn/Ma (odwracanie należności i zobowiązań), oraz ignorowanie analityki kontrahentów. Często też uczniowie "netują" należności z zobowiązaniami, co zaciera informację.
Na poziomie ewidencji księgowej co do zasady nie należy automatycznie kompensować należności i zobowiązań, bo dotyczą różnych tytułów i kontrahentów. Kompensata wymaga spełnienia warunków i udokumentowania. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wykazuje się je rozdzielnie.
Rozrachunki z odbiorcami dotyczą sprzedaży i należności (kontrahent ma zapłacić jednostce), a rozrachunki z dostawcami dotyczą zakupu i zobowiązań (to jednostka ma zapłacić kontrahentowi). W praktyce analityka jest prowadzona per kontrahent, a syntetyka zbiera sumy.
Najpierw ustal, czy konto może być aktywno‑pasywne. Potem przypisz znaczenie: Wn zwykle = należności, Ma zwykle = zobowiązania. Następnie odczytaj (lub przyjmij z uzgodnienia) kwoty należności i zobowiązań i wybierz odpowiedź, która pokazuje oba salda bez ich odwracania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Jeśli należności wynoszą 2 000 zł, a zobowiązania 4 000 zł, konto zamyka się saldem debetowym 2 000 zł i kredytowym 4 000 zł."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz ewidencji na kontach (źródło ogólne, bez wskazania artykułów).

Materiały:

  • Opis funkcjonowania kont aktywno‑pasywnych w podręcznikach do rachunkowości finansowej (działy o kontach rozrachunkowych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące kont syntetycznych i analitycznych
  • Przykładowy zakładowy plan kont (sekcja: rozrachunki z odbiorcami i dostawcami)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego