KWALIFIKACJA ROL10 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 33.
Zamieszczone zasady wpisu do księgi hodowlanej dotyczą
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z zasadami wpisu do księgi hodowlanej dla rasy Polskiej Holsztyńsko-Fryzyjskiej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Księga wstępna" dotyczy zasad wpisu dla zwierząt, które są kwalifikowane do populacji hodowlanej, ale zwykle nie spełniają jeszcze pełnych wymagań właściwych dla księgi głównej.
Dlatego zasady o charakterze "wstępnej kwalifikacji" łączy się z księgą wstępną, a nie z rejestrem ani częścią elitarną.

Pełne wyjaśnienie:

Księga hodowlana jest narzędziem dokumentowania pochodzenia i wartości hodowlanej zwierząt danej rasy oraz porządkowania pracy hodowlanej. W praktyce rozróżnia się część o wyższych wymaganiach (najczęściej kojarzoną z księgą główną) oraz część służącą wstępnemu włączaniu zwierząt do programu hodowlanego, czyli księgę wstępną. To właśnie ten "wstępny" charakter jest kluczem do rozpoznania, że zasady wpisu dotyczą księgi wstępnej.

Odpowiedź "księgi wstępnej" jest właściwa, gdy przedstawione zasady opisują kwalifikację do populacji hodowlanej w sytuacji, gdy zwierzęta nie mają jeszcze pełnego udokumentowanego pochodzenia lub dopiero spełniają warunki podstawowe (np. cechy typu i użytkowości). Taki etap jest typowy dla księgi wstępnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

  • "księgi głównej" – zwykle wiąże się z bardziej rygorystycznymi wymaganiami dotyczącymi pochodzenia i kryteriów hodowlanych; nie pasuje do zasad o charakterze wstępnego dopuszczenia.
  • "rozdziału elita" – określenia typu "elita" sugerują grupę o najwyższej jakości hodowlanej, więc logicznie stoją w sprzeczności z "wstępnymi" zasadami kwalifikacji.
  • "rejestru bydła" – rejestry w gospodarstwie służą przede wszystkim ewidencji/identyfikacji i kontroli stanu zwierząt, a nie klasyfikacji hodowlanej w ramach ksiąg.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o księgi hodowlane szukaj słów sygnalizujących etap "dopuszczenia", "kwalifikacji" lub "wstępnych warunków" – to najczęściej prowadzi do księgi wstępnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Księga hodowlana to uporządkowana dokumentacja prowadzona dla danej rasy, w której gromadzi się dane o pochodzeniu i cechach zwierząt wykorzystywanych w hodowli. Ułatwia selekcję, dobór par do kojarzeń i ocenę wartości hodowlanej, a także potwierdzanie statusu zwierzęcia.
Księga wstępna dotyczy wpisu o charakterze kwalifikacji "na wejściu" do populacji hodowlanej (zwykle przy łagodniejszych wymaganiach). Księga główna jest kojarzona z pełniejszym spełnieniem kryteriów hodowlanych i lepiej udokumentowanym pochodzeniem, więc jest "wyższym" poziomem wpisu.
Bo sprawdza on zrozumienie podstaw dokumentacji hodowlanej. Uczeń musi rozpoznać, że część zwierząt spełnia warunki do rozpoczęcia pracy hodowlanej, ale nie zawsze od razu kwalifikuje się do najbardziej wymagającej części księgi. To typowa pułapka terminologiczna na egzaminie.
W praktyce oznacza to, że zwierzę jest uznane za element populacji hodowlanej danej rasy w określonej części księgi. Może to wpływać na dobór do rozrodu, decyzje zakupowe oraz sposób dokumentowania pochodzenia potomstwa. Ułatwia też porównywanie zwierząt w ramach selekcji.
Nie. Rejestr bydła kojarzy się z ewidencją i identyfikacją zwierząt w stadzie (stan, zdarzenia, przemieszczenia), a księga hodowlana dotyczy kwalifikacji hodowlanej w ramach rasy (pochodzenie, cechy, selekcja). Na egzaminie to częste źródło pomyłek, bo oba pojęcia dotyczą "dokumentów".
Zwróć uwagę na sformułowania sugerujące etap włączania zwierzęcia do hodowli, podstawowe warunki, kwalifikację wstępną lub "pierwszy poziom" wpisu. Jeżeli zasady nie brzmią jak wymagania dla najlepszych osobników, tylko jak warunki dopuszczenia, to zwykle wskazuje to na księgę wstępną.
Określenia typu "elita" odnoszą się do grupy zwierząt o najwyższej jakości hodowlanej lub najlepszych parametrach w danej populacji. Jeśli odpowiedź zawiera "elita", zwykle sugeruje poziom selekcji "na górze", a nie etap wstępnego dopuszczenia. To pomaga odróżnić ją od księgi wstępnej.
Najczęstsze są: wybór "księgi głównej" jako domyślnej, bo brzmi "bardziej oficjalnie"; mylenie księgi z rejestrem ewidencyjnym; oraz kierowanie się słowem "elita" jako atrakcyjnym skojarzeniem. Pomaga analiza, czy opis dotyczy kwalifikacji wstępnej, czy wymagań dla najlepszych osobników.
Tak. Jeśli pytanie brzmi "zamieszczone zasady…", to zwykle odnosi się do zasad pokazanych na ilustracji lub w tabeli. Wtedy należy najpierw odczytać treść zasad, a dopiero potem przypisać je do właściwej części księgi lub typu dokumentu. Bez załącznika zadanie może być trudniejsze do interpretacji.
Najlepiej tworzyć krótkie fiszki z hasłami: "wstępna = kwalifikacja/dopuszczenie", "główna = pełniejsze wymagania/wyższy poziom". Następnie rozwiązywać testy i za każdym razem uzasadniać wybór jednym zdaniem. Taka praktyka ogranicza zgadywanie i utrwala właściwe skojarzenia.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zootechniki dotyczące doskonalenia ras i dokumentacji hodowlanej
  • Materiały szkoleniowe organizacji hodowlanych opisujące strukturę ksiąg hodowlanych
  • Notatki z zajęć o selekcji i ocenie wartości hodowlanej zwierząt

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego