KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Zamieszczony na rysunku przyrząd stosuje się do
Ilustracja przedstawia narzędzie przypominające cyrkiel, które jest używane do przenoszenia odcinków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd pokazany na rysunku służy do przenoszenia wymiaru (odcinka) z jednego miejsca na drugie podczas trasowania.
Nie jest typowym narzędziem do rysowania linii ani do pomiaru średnic (zewnętrznych lub wewnętrznych), do czego stosuje się inne przyrządy pomiarowe.

Pełne wyjaśnienie:

W pracach stolarskich duża część dokładności wykonania wynika z poprawnego trasowania i przenoszenia wymiarów na materiał. Przyrząd przedstawiony na rysunku jest używany właśnie do przenoszenia odcinków, czyli do "zabrania" ustalonej odległości i odłożenia jej w innym miejscu (np. na kolejnym elemencie, na drugiej krawędzi, w powtarzalnych punktach).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "przenoszenia odcinków."? Ponieważ tego typu przyrządy działają jak nastawny "rozstaw" – po ustawieniu na żądaną długość pozwalają wielokrotnie odkładać tę samą odległość bez każdorazowego przykładania liniału. To przyspiesza pracę i ogranicza błędy wynikające z wielokrotnych odczytów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "rysowania linii." – rysowanie prostych linii wykonuje się zwykle liniałem, przykładnicą lub kątownikiem; sam przyrząd do przenoszenia odcinków nie pełni roli prowadnicy do linii prostych (co najwyżej pomaga wyznaczać punkty/odległości).
  • "pomiaru średnicy zewnętrznej." – pomiar średnic zewnętrznych wykonuje się narzędziami o typowej funkcji pomiarowej (np. suwmiarką). Przyrządy do przenoszenia odcinków nie służą do bezpośredniego odczytu średnicy i nie mają charakterystycznej skali/układu szczęk jak narzędzia do średnic.
  • "pomiaru średnicy wewnętrznej." – analogicznie, średnice wewnętrzne mierzy się narzędziami przystosowanymi do pracy "w otworze" i do odczytu wymiaru. Przyrząd z rysunku służy do przenoszenia ustalonego rozstawu, a nie do pomiaru i odczytu średnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "średnice", a pytanie dotyczy przyrządu z rysunku, warto sprawdzić, czy narzędzie ma cechy typowo pomiarowe (skala, szczęki do wewnątrz/zewnątrz). Jeśli nie – częściej chodzi o narzędzie traserskie, czyli do przenoszenia i odkładania wymiarów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przeniesienie tej samej długości (odległości) z jednego miejsca na drugie bez każdorazowego mierzenia od nowa. Ustawiasz rozstaw przyrządu na żądaną wartość, a potem odkładasz ją wielokrotnie na materiale, np. przy trasowaniu powtarzalnych elementów.
Suwmiarka służy do pomiaru i zwykle ma skalę oraz szczęki do wymiarów zewnętrznych i wewnętrznych. Przyrząd do przenoszenia odcinków działa jak nastawny rozstaw do odkładania odległości i nie musi mieć czytelnej skali do dokładnego odczytu.
Pomiar średnicy wewnętrznej wymaga narzędzia, które wejdzie w otwór i pozwoli odczytać wymiar wprost (albo przenieść go na skalę). Przyrząd do przenoszenia odcinków przenosi rozstaw, ale nie jest typowo zaprojektowany do stabilnego i powtarzalnego pomiaru średnic w otworach.
To pojęcia powiązane, ale nie identyczne. Trasowanie to wyznaczanie na materiale linii, punktów i kształtów przed obróbką. Przenoszenie odcinków jest jedną z czynności pomocniczych w trasowaniu: pozwala szybko odkładać tę samą odległość, zanim narysujesz linie lub zaznaczysz punkty.
Najczęściej myli się funkcje narzędzi o podobnym kształcie: wybiera się odpowiedzi o "średnicach", bo kojarzą się z pomiarem. Drugim błędem jest zakładanie, że każde narzędzie na rysunku służy do rysowania linii prostych, mimo że część z nich służy tylko do przenoszenia rozstawu lub wyznaczania punktów.
Gdy trzeba wielokrotnie powtórzyć ten sam wymiar: rozstaw otworów, odsunięcie od krawędzi, szerokość wręgu itp. Przenoszenie odcinków ogranicza liczbę odczytów z miary, co zmniejsza ryzyko pomyłek i przyspiesza pracę w serii podobnych elementów.
Najczęściej są to liniał, przykładnica, kątownik stolarski oraz prowadnice traserskie. One zapewniają prostą krawędź, po której można prowadzić ołówek lub rysik. Przyrząd do przenoszenia odcinków zwykle nie zastępuje prowadnicy – pomaga raczej ustalić odległość i zaznaczyć punkty.
W wielu zadaniach rozpoznanie narzędzia wynika głównie z jego wyglądu i konstrukcji, a nie z opisu słownego. Egzamin sprawdza praktyczną orientację w wyposażeniu pracowni: uczeń powinien umieć skojarzyć przyrząd z typową czynnością (pomiary, trasowanie, przenoszenie wymiarów).
Ucz się "funkcjami", a nie tylko nazwami. Zrób listę: do czego służy miara, liniał, kątownik, cyrkiel/trasownik, suwmiarka. Oglądaj realne narzędzia w pracowni i ćwicz: ustawienie wymiaru, przeniesienie odległości oraz zaznaczanie punktów na materiale.
Niepewnie, bo trzy odpowiedzi dotyczą różnych pomiarów i czynności, ale bez rozpoznania przyrządu na rysunku łatwo wybrać błędnie przez skojarzenia (np. "średnica" = pomiar). W tym typie zadań kluczowe jest skojarzenie budowy narzędzia z jego zastosowaniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z podstaw stolarstwa: dział "narzędzia pomiarowe i traserskie"
  • Karty pracy/atlas narzędzi stolarskich (pomiary i trasowanie) stosowane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje stanowiskowe w pracowni: zasady trasowania i przenoszenia wymiarów na drewno

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego