KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 17.
Zaplanowano wykonanie drogi dojazdowej o długości 90 m i szerokości koryta 7,50 m w gruncie kategorii III. Na całej długości trasy teren jest wyższy o 0,50 m niż droga główna. Wykonawca ma wykonać wykop, uwzględniając głębokość koryta 30 cm. Objętość wykopu wyniesie
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu drogowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liczymy jako długość × szerokość × głębokość. Głębokość to suma: teren jest o 0,50 m wyżej od drogi głównej i trzeba jeszcze wykonać koryto 0,30 m, więc łącznie 0,80 m. V = 90 m · 7,50 m · 0,80 m = 540,00 m³.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć kubaturę wykopu dla drogi dojazdowej. Przyjmujemy, że na całej długości wykop ma stały przekrój prostokątny, bo podano stałą długość (90 m) i szerokość koryta (7,50 m), a warunki wysokościowe są takie same na całej trasie.

Krok 1: ustalenie głębokości wykopu.
Podano, że teren jest wyższy o 0,50 m niż droga główna. To oznacza, że aby "zejść" do poziomu drogi, trzeba zdjąć co najmniej 0,50 m gruntu. Dodatkowo wykonawca ma wykonać koryto o głębokości 30 cm, czyli 0,30 m. Te wartości się sumują, bo opisują dwie składowe tego samego obniżenia.
Głębokość całkowita: 0,50 m + 0,30 m = 0,80 m.

Krok 2: obliczenie objętości.
Dla prostopadłościanu: V = a · b · h.
V = 90 m · 7,50 m · 0,80 m = 540,00 m³.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 202,50 m³ odpowiada sytuacji, gdy ktoś policzył tylko koryto 0,30 m: 90 · 7,5 · 0,3 = 202,5 m³, czyli pominął 0,50 m różnicy wysokości terenu.
  • Wynik 337,50 m³ odpowiada liczeniu tylko różnicy 0,50 m: 90 · 7,5 · 0,5 = 337,5 m³, czyli pominięto dodatkowe 0,30 m na koryto.
  • Wynik 143,00 m³ jest typowy dla błędów w przeliczeniu jednostek (np. potraktowanie 30 cm jako 0,03 m) albo dla omyłki rachunkowej w mnożeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamieniaj centymetry na metry przed mnożeniem i sprawdzaj sens wyniku: 90 m × 7,5 m to duża powierzchnia (675 m²), więc przy głębokości bliskiej 1 m objętość powinna być rzędu kilkuset m³.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy przekrój wykopu jest stały, liczysz V = długość × szerokość × głębokość. Najpierw ustal głębokość w metrach (np. 30 cm = 0,30 m), potem wykonaj mnożenie, a na końcu podaj wynik w m³.
Bo to dwie składowe tego samego obniżenia terenu: 0,50 m wynika z różnicy wysokości terenu względem niwelety drogi, a 0,30 m to dodatkowa głębokość koryta. Nie są to wartości "do wyboru", tylko wartości, które się sumują.
Koryto to wybranie gruntu w pasie przyszłej konstrukcji nawierzchni, aby uzyskać miejsce na warstwy drogi (np. podbudowę i nawierzchnię). W zadaniach egzaminacyjnych jego głębokość podaje się często w cm, które trzeba zamienić na metry.
30 cm to 0,30 m, bo 1 m = 100 cm. W praktyce dzielisz liczbę centymetrów przez 100. Ten krok jest krytyczny, bo błąd w jednostkach od razu zaniża albo zawyża objętość w m³.
Najczęściej: pomijanie jednej składowej głębokości (liczenie tylko 0,50 m lub tylko 0,30 m), brak zamiany cm na m, oraz pomyłki w mnożeniu 90×7,5. Pomaga zapisanie wzoru i kontrola sensu wyniku (rzędy wielkości).
Nie wpływa na samą geometrię obliczeń objętości (m³), bo ta zależy od wymiarów. Kategoria gruntu jest ważna w praktyce dla doboru sprzętu, czasu wykonania i kosztów robót, ale w tym typie zadania nie zmienia kubatury.
Gdy wykop ma stałą szerokość i stałą głębokość na całej długości (albo przyjmujemy takie uproszczenie w zadaniu). Wtedy przekrój jest prostokątny i objętość liczy się najprościej: długość × szerokość × głębokość.
Policz najpierw pole w planie: długość × szerokość. Tu to 90×7,5 = 675 m². Następnie pomnóż przez głębokość. Jeśli głębokość jest bliska 1 m, wynik powinien być podobny do 675 m³, więc 540 m³ wygląda realistycznie.
To informacja o różnicy rzędnych: aby doprowadzić pas drogi do poziomu drogi głównej, trzeba usunąć warstwę gruntu o grubości 0,50 m. Jeżeli dodatkowo wykonuje się koryto, tę głębokość zwiększa się o głębokość koryta.
Ćwicz schemat: (1) zamiana jednostek, (2) ustalenie głębokości z opisu, (3) dobór bryły (prostopadłościan/pryzma), (4) obliczenie V w m³, (5) kontrola wyniku. Warto robić krótkie notatki z typowych wzorów i przykładów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość wykopu liczymy jako długość × szerokość × głębokość."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Graniastosłup" – wzór na objętość (V = Pp·H), https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Objętość" – pojęcie i jednostki (m³), https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Roboty ziemne" – ogólne pojęcia wykop/nasyp, https://pl.wikipedia.org/wiki/Roboty_ziemne - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do robót ziemnych i obmiaru robót budowlanych (dział: wykopy i nasypy)
  • Zadania rachunkowe z kubatury w budownictwie (korytowanie, wykopy liniowe)
  • Materiały szkolne z geometrii praktycznej: pola i objętości brył

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego