Erozja gleb to proces wynoszenia cząstek gleby przez wodę (spływ powierzchniowy, rozbryzg kropli deszczu) lub wiatr. Jednym z najskuteczniejszych, podstawowych działań ograniczających to zjawisko jest utrzymywanie możliwie ciągłej osłony powierzchni gleby.
Dlaczego poprawne jest "utrzymywaniu stałej osłony roślinnej gleby"? Okrywa roślinna (rośliny uprawne, międzyplony, darń, a także resztki roślinne pozostawione na polu) działa jak bariera: amortyzuje uderzenia kropel deszczu, zmniejsza prędkość wiatru przy gruncie, ogranicza rozbijanie agregatów glebowych i zmniejsza spływ powierzchniowy. Dodatkowo korzenie poprawiają strukturę i stabilność gleby oraz sprzyjają wsiąkaniu wody, co dalej redukuje ryzyko zmywania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "systematycznym ugorowaniu pola" – ugór często oznacza okres, gdy gleba pozostaje bez okrywy roślinnej. Taka odsłonięta powierzchnia jest bardziej narażona na zaskorupienie, rozbryzg i spływ wody oraz na wywiewanie.
- "stosowaniu intensywnej uprawy roślin" – intensywne zabiegi uprawowe mogą rozluźniać i rozdrabniać glebę, niszczyć jej strukturę oraz pozostawiać ją bez ochronnej warstwy. W praktyce może to zwiększać podatność na erozję, zwłaszcza na stokach i na glebach lekkich.
- "siewie roślin mało wymagających" – niskie wymagania roślin nie są równoznaczne z tworzeniem skutecznej okrywy. Ochrona przeciwerozyjna zależy przede wszystkim od stopnia i czasu pokrycia gleby oraz od sposobu użytkowania pola, a nie od "wymagań" gatunku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniach o erozję pojawia się "okrywa/ochrona powierzchni gleby", zwykle chodzi o praktyki utrzymujące roślinność lub resztki roślinne na polu (międzyplony, mulcz, darń), bo to bezpośrednio ogranicza działanie wody i wiatru.
