KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 7.
Zaprojektowany plakat ma format netto A1. Jaki jest wymiar brutto plakatu, jeżeli zastosowano spady wielkości 3 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format netto A1 ma wymiary 594 × 841 mm. Spad 3 mm dodaje się z każdej strony, więc do każdego wymiaru trzeba doliczyć 2 × 3 mm = 6 mm. Otrzymujemy format brutto 594+6 = 600 mm oraz 841+6 = 847 mm, czyli 600 × 847 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii format netto (zwany też formatem po przycięciu) to docelowy wymiar gotowego produktu, który ma zostać uzyskany po obcięciu arkusza na gilotynie lub w procesie wykańczania. Format brutto (format ze spadami) jest większy, ponieważ zawiera dodatkowy obszar grafiki wychodzącej poza linię cięcia.

Dla plakatu w formacie A1 wymiar netto wynosi 594 × 841 mm (standard serii A). Jeżeli zastosowano spady wielkości 3 mm, oznacza to, że grafika ma "wyjść" poza linię cięcia o 3 mm z każdej strony: z lewej i prawej oraz z góry i z dołu. Dlatego do każdego wymiaru należy dodać 2 × 3 mm = 6 mm.

Obliczenia:

  • szerokość brutto: 594 mm + 6 mm = 600 mm,
  • wysokość brutto: 841 mm + 6 mm = 847 mm.

Poprawny wymiar brutto to zatem 600 × 847 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 426 × 600 mm oraz 423 × 597 mm odpowiadają rozmiarom zbliżonym do A2/A3 po różnych przeliczeniach; to typowy skutek pomylenia formatu A1 z innym formatem serii A.
  • 597 × 844 mm to wynik dodania 3 mm tylko raz do każdego wymiaru (594+3 i 841+3). To błąd, bo spad jest po obu stronach, więc przyrost wymiaru wynosi łącznie 6 mm, a nie 3 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się "spad X mm", niemal zawsze oznacza to po X mm na każdą stronę. W praktyce DTP ustawiasz spad jako wartość jednostronną (np. 3 mm), ale program automatycznie traktuje go jako obszar dookoła projektu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format netto to docelowy wymiar pracy po przycięciu, czyli taki, jaki ma gotowy plakat/ulotka po obróbce introligatorskiej. Elementy ważne (teksty, logotypy) planuje się w obrębie netto, a grafiki tła często wychodzą poza netto na spad.
Format brutto to wymiar projektu ze spadami (przed przycięciem). Podaje się go, gdy plik ma zawierać zapas grafiki na docięcie. Drukarnie zwykle wymagają pliku w brutto oraz zaznaczonej linii cięcia (trim box).
Spad jest potrzebny z lewej i prawej oraz z góry i dołu, bo cięcie może mieć tolerancję. Jeśli dodasz 3 mm tylko raz, zabraknie zapasu po jednej krawędzi. Dlatego do wymiaru w poziomie i pionie dolicza się 2 × 3 mm.
Najpierw weź wymiar netto A1: 594 × 841 mm. Spad 3 mm jest na każdą stronę, więc do każdego wymiaru dodaj 6 mm: 594+6=600 i 841+6=847. Wynik to 600 × 847 mm.
Format A1 (netto, po przycięciu) ma wymiary 594 × 841 mm. Na egzaminie warto znać też A4 (210 × 297 mm) i zależności między formatami, bo często pojawiają się zadania na spady, marginesy i siatkę składu.
Nie. Spad to obszar grafiki poza linią cięcia, aby uniknąć białych pasków. Margines bezpieczeństwa (odsunięcie tekstu od krawędzi) jest wewnątrz formatu netto i chroni przed zbyt bliskim cięciem ważnych elementów.
Spady stosuje się, gdy tło, zdjęcie lub kolor ma dochodzić do krawędzi plakatu. Bez spadu, przy minimalnym przesunięciu cięcia, może pojawić się niezadrukowany pasek. Standardowo drukarnie oczekują 2–5 mm spadu (często 3 mm).
Najczęstszy błąd to dodanie 3 mm tylko raz zamiast podwojenia (po obu stronach). Drugi błąd to pomylenie formatu A1 z A2 lub A0. Zdarza się też mylenie spadu z marginesem i błędne odejmowanie zamiast dodawania.
W ustawieniach dokumentu wpisuje się spad jako wartość jednostronną, np. 3 mm dla góry, dołu, lewej i prawej. Program tworzy wtedy obszar spadu dookoła projektu. Przy eksporcie PDF trzeba zaznaczyć opcję uwzględnienia spadów (bleed).
Bo to wynik dodania 3 mm tylko do jednego boku: 594+3 i 841+3. Spad działa symetrycznie, więc realny przyrost wymiaru wynosi 6 mm (po 3 mm z obu stron). Dlatego poprawny brutto jest większy: 600 × 847 mm.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, and indication of machine direction" (tabela formatów A, w tym A1)
  • Polski Komitet Normalizacyjny – opis normy PN-EN ISO 216 (formaty papieru serii A i B): https://sklep.pkn.pl/ (wyszukaj: "PN-EN ISO 216") - dostęp 2026-03-01
  • Adobe InDesign User Guide – Bleed and Slug (opis spadów i ich ustawiania): https://helpx.adobe.com/indesign/using/printing-documents.html - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Norma dotycząca formatów papieru serii A (ISO 216 / PN-EN ISO 216) – tabela formatów
  • Dokumentacje DTP (np. instrukcje InDesign/Affinity) o spadach i obszarze przycięcia
  • Materiały drukarni (specyfikacje "spady 3 mm") i poradniki prepress

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego