KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 26.
Zasadniczym sposobem wybierania pokładów węgla grubości do 3,5 m jest system ścianowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla pokładów węgla o grubości do ok. 3,5 m za rozwiązanie zasadnicze uznaje się system ścianowy podłużny z zawałem stropu.
W praktyce daje on możliwość pełnej mechanizacji i wysokiej koncentracji wydobycia, a pustka poeksploatacyjna jest likwidowana na bieżąco przez kontrolowany zawał za obudową.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze systemu eksploatacji podziemnej kluczowe są m.in. grubość pokładu, kierunek prowadzenia frontu wybierania oraz sposób likwidacji pustych przestrzeni poeksploatacyjnych. Dla pokładów cienkich i średniej grubości (do ok. 3,5 m) w polskich warunkach za rozwiązanie typowe i zasadnicze przyjmuje się system ścianowy podłużny z zawałem stropu.

Odpowiedź "podłużny z zawałem stropu" jest poprawna, ponieważ:

  • w układzie podłużnym front ściany przesuwa się równolegle do rozciągłości pokładu, a ściana jest prowadzona pomiędzy dwoma równoległymi chodnikami (transportowym/podścianowym i wentylacyjnym/nadścianowym),
  • zawał stropu jest ekonomicznym i rozpowszechnionym sposobem likwidacji wybranej przestrzeni: zawał wywołuje się kontrolowanie za zmechanizowaną obudową, bez konieczności dostarczania materiału podsadzkowego,
  • ten wariant sprzyja pełnej mechanizacji (kombajn ścianowy, zmechanizowana obudowa przesuwna, przenośniki), co zwiększa wydajność i pozwala na koncentrację wydobycia.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "poprzeczny z zawałem stropu" – system poprzeczny jest stosowany znacznie rzadziej; bywa wybierany w szczególnych warunkach (np. przy większym nachyleniu pokładów), więc nie jest uznawany za zasadniczy dla typowych pokładów do 3,5 m.
  • "podłużny z podsadzką hydrauliczną" – podsadzka hydrauliczna wymaga dodatkowej infrastruktury i kosztów (dostawa materiału, transport i zabudowa), dlatego ekonomicznie uzasadnia się ją zwykle w sytuacjach specjalnych (np. potrzeba ochrony powierzchni) albo w pokładach grubszych.
  • "poprzeczny z podsadzką hydrauliczną" – łączy dwa rozwiązania, które nie są typowym, zasadniczym wyborem dla pokładów do 3,5 m: zarówno układ poprzeczny, jak i podsadzka dotyczą raczej przypadków szczególnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się granica grubości pokładu i wśród opcji są "zawał" oraz "podsadzka", w wariancie typowym dla cieńszych pokładów najczęściej właściwy będzie zawał; dopiero dodatkowe wymagania (np. ochrona powierzchni) mogą przesuwać wybór w stronę podsadzki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System ścianowy to sposób eksploatacji, w którym urabianie odbywa się w długim froncie (ścianie) ograniczonym chodnikiem transportowym i wentylacyjnym. Umożliwia dużą koncentrację wydobycia oraz mechanizację (kombajn, obudowa zmechanizowana, przenośniki).
Rozróżnienie dotyczy kierunku posuwania się frontu wybierania względem rozciągłości pokładu. W systemie podłużnym front przesuwa się równolegle do rozciągłości, a w poprzecznym w innym układzie, stosowanym rzadziej i zwykle w warunkach szczególnych.
Zawał stropu jest rozwiązaniem rozpowszechnionym i zwykle tańszym, bo likwidacja pustki następuje przez kontrolowany zawał za obudową, bez podsadzania. Dla pokładów cienkich i średnich pozwala to utrzymać wysoką wydajność i pełną mechanizację ściany.
Zawał stropu oznacza celowe doprowadzenie do kontrolowanego obrywu skał stropowych w przestrzeni za postępującą ścianą. Dzięki temu wybrana przestrzeń jest likwidowana na bieżąco, a praca obudowy i organizacja robót są dostosowane do bezpiecznego prowadzenia zawału.
Podsadzkę hydrauliczną rozważa się, gdy potrzebna jest ochrona powierzchni terenu lub gdy warunki geologiczno-górnicze i parametry pokładu uzasadniają wypełnianie pustki. Jest to technologia bardziej kosztowna (materiał i infrastruktura), więc nie jest typowym wyborem w standardowych warunkach dla cieńszych pokładów.
W opisie układu podłużnego kluczowe są dwa równoległe chodniki ograniczające ścianę: transportowy (podścianowy) i wentylacyjny (nadścianowy). Pomiędzy nimi pracuje front urabiania, zwykle z kombajnem ścianowym, obudową zmechanizowaną oraz przenośnikiem zgrzebłowym.
Może występować w praktyce, ale w pytaniu o "zasadniczy sposób" dla pokładów do 3,5 m właściwe jest wskazanie rozwiązania najbardziej typowego i rozpowszechnionego. System poprzeczny bywa wybierany w szczególnych warunkach, dlatego nie stanowi odpowiedzi na pytanie o metodę zasadniczą.
Najczęstsze pomyłki to mieszanie dwóch kryteriów naraz: kierunku prowadzenia ściany (podłużny/poprzeczny) oraz sposobu likwidacji pustki (zawał/podsadzka). Uczniowie często wybierają "podsadzka", bo kojarzy się z bezpieczeństwem, pomijając, że jest to zwykle wariant kosztowny i mniej typowy.
Ucz się według schematu: (1) grubość pokładu, (2) sposób likwidacji pustki (zawał lub podsadzka), (3) kierunek prowadzenia frontu (podłużny lub poprzeczny), (4) typowe zastosowania w praktyce. Pomaga też porównywanie zalet: mechanizacja i koszty dla zawału vs ochrona powierzchni dla podsadzki.
System podłużny z zawałem jest często organizowany tak, by pracować w powtarzalnym cyklu i w długim froncie, co sprzyja zastosowaniu kombajnów ścianowych, zmechanizowanej obudowy przesuwnej i przenośników. Dzięki temu rośnie koncentracja wydobycia i łatwiej utrzymać wysoką wydajność robót.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Kontekst zadania dostarczony przez zamawiającego (opis: system ścianowy podłużny z zawałem, kryteria doboru wg grubości pokładu i sposobu likwidacji pustek).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/centrum kształcenia górniczego z działu: systemy eksploatacji ścianowej
  • Podręczniki i skrypty z "podstaw eksploatacji podziemnej" omawiające zawał i podsadzanie
  • Instrukcje zakładowe i opisy technologii ścianowych (mechanizacja, obudowy, przenośniki) stosowane w kopalniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego