KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 39.
Zasady postępowania w zakresie czynności związanych z zaginięciem, uszkodzeniem lub stwierdzeniem braków w wypożyczonej dokumentacji reguluje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja archiwalna opisuje zasady postępowania z dokumentacją po przekazaniu jej do archiwum, w tym tryb udostępniania/wypożyczania oraz działania w razie zaginięcia, uszkodzenia lub stwierdzenia braków. Instrukcja kancelaryjna dotyczy głównie obiegu i rejestracji akt w kancelarii, a regulamin organizacyjny ma charakter ogólny.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwum zakładowym kluczowym dokumentem porządkującym sposób postępowania z aktami jest instrukcja archiwalna. To w niej opisuje się m.in. zasady udostępniania i wypożyczania dokumentacji, ewidencjonowanie udostępnień oraz procedury na wypadek zdarzeń niepożądanych: zaginięcia, uszkodzenia czy stwierdzenia braków w zwróconych jednostkach archiwalnych. Takie sytuacje wymagają jednoznacznych kroków: ustalenia odpowiedzialności, odnotowania zdarzenia, wyjaśnienia okoliczności i zabezpieczenia pozostałej dokumentacji.

Odpowiedź "instrukcja kancelaryjna" jest nieprawidłowa, ponieważ instrukcja kancelaryjna dotyczy przede wszystkim organizacji pracy kancelaryjnej: rejestrowania spraw, znakowania, obiegu pism i prowadzenia akt w toku załatwiania spraw. Nie jest to podstawowy dokument do opisu procedur, które realizuje archiwum w ramach udostępniania już przejętej dokumentacji.

Odpowiedź "wskazówka metodyczna" również nie pasuje: tego typu materiały zwykle pełnią rolę pomocniczą (podpowiadają, jak coś wykonać), ale nie stanowią zasadniczego aktu normującego procedury i odpowiedzialność w jednostce.

Odpowiedź "regulamin organizacyjny" jest zbyt ogólna. Regulaminy opisują strukturę i zadania komórek organizacyjnych, natomiast szczegółowe czynności i tryb postępowania w archiwum (w tym w sytuacjach nadzwyczajnych związanych z udostępnieniami) powinny wynikać z instrukcji archiwalnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się udostępnianie, wypożyczanie, braki w teczkach, uszkodzenia akt lub zasady korzystania z dokumentacji archiwalnej, najczęściej właściwym tropem jest instrukcja archiwalna, a nie dokumenty regulujące kancelarię lub ogólną organizację jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Instrukcja archiwalna to dokument wewnętrzny opisujący zasady pracy archiwum zakładowego: porządkowanie, ewidencję, przechowywanie oraz udostępnianie dokumentacji. Zwykle wskazuje też, jak postępować w sytuacjach problemowych, np. gdy akta wracają uszkodzone lub niekompletne.
Instrukcja kancelaryjna dotyczy obiegu dokumentów w kancelarii (rejestracja spraw, znakowanie, prowadzenie akt w toku). Instrukcja archiwalna skupia się na dokumentacji przejętej do archiwum: jej ewidencji, przechowywaniu, udostępnianiu oraz procedurach w razie braków, zaginięć i uszkodzeń.
Ponieważ to archiwum odpowiada za tryb udostępniania i kontrolę zwrotów jednostek archiwalnych. Procedura musi określać, kto i jak zgłasza problem, jak dokumentuje się braki/uszkodzenia oraz jakie działania wyjaśniające i zabezpieczające należy wykonać.
Należy postępować zgodnie z instrukcją archiwalną: odnotować niezgodność w ewidencji udostępnień, zabezpieczyć teczkę, ustalić użytkownika/ostatniego wypożyczającego i rozpocząć wyjaśnianie. Ważne jest, aby działać według procedury, a nie "na własną rękę".
Regulamin organizacyjny zwykle opisuje strukturę jednostki i zadania komórek, np. że istnieje archiwum zakładowe i jakie ma obowiązki. Nie zastępuje jednak szczegółowych procedur archiwalnych (udostępnianie, ewidencja, postępowanie w razie braków), które powinny wynikać z instrukcji archiwalnej.
Zwykle nie. Wskazówka metodyczna ma charakter pomocniczy i nie musi mieć mocy regulacyjnej w jednostce. Instrukcja archiwalna powinna jednoznacznie ustalać obowiązki i tryb postępowania, zwłaszcza w sytuacjach ryzykownych (zaginięcie, uszkodzenie, braki w aktach).
Najczęściej obejmuje to: zasady składania wniosku o udostępnienie, identyfikację użytkownika, ewidencję wypożyczeń, terminy zwrotu, zasady korzystania w czytelni oraz odpowiedzialność za stan akt. Elementy dotyczące zaginięć i uszkodzeń też są częścią takich procedur.
Najczęstszy błąd to automatyczne przypisywanie wszystkich zasad pracy z dokumentami instrukcji kancelaryjnej. W pytaniach o udostępnianie akt z archiwum, braki w teczkach czy uszkodzenia dokumentacji należy myśleć o archiwum i instrukcji archiwalnej, nie o kancelarii.
Sygnały to m.in.: udostępnianie/wypożyczanie jednostek archiwalnych, zwrot teczek, kontrola kompletności, braki, zaginięcie, uszkodzenie akt, zasady korzystania z dokumentacji przechowywanej w archiwum. To obszar działań archiwum zakładowego.
Pomaga zestawienie w tabeli: nazwa dokumentu → zakres (kancelaria/archiwum/organizacja) → przykładowe sprawy. Warto ćwiczyć na krótkich opisach sytuacji (case study) i dopasowywać, czy to dotyczy obiegu spraw w kancelarii, czy udostępniania i kontroli akt w archiwum.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Instrukcja kancelaryjna dotyczy głównie obiegu i rejestracji akt w kancelarii, a regulamin organizacyjny ma charakter ogólny."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.2 dotyczące organizacji archiwum i udostępniania akt
  • Wewnętrzne instrukcje obowiązujące w przykładowej jednostce (instrukcja archiwalna, zasady udostępniania)
  • Notatki/opracowania o różnicach: instrukcja kancelaryjna vs instrukcja archiwalna (zakres, cele, adresaci)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego