KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 16.
Zasilanie silnika zbyt bogatą mieszanką paliwowo-powietrzną objawia się pokryciem izolatora świecy zapłonowej osadem w kolorze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbyt bogata mieszanka powoduje niepełne spalanie (niedobór tlenu), przez co powstaje sadza/nagar. Taki osad osadza się na izolatorze świecy zapłonowej i ma barwę czarną. Pozostałe kolory częściej kojarzą się z innymi zjawiskami (np. przegrzaniem, dodatkami, zużyciem).

Pełne wyjaśnienie:

Barwa i charakter osadów na świecy zapłonowej są jednym z klasycznych, wstępnych wskaźników warunków spalania w silniku z zapłonem iskrowym. Gdy silnik pracuje na zbyt bogatej mieszance paliwowo-powietrznej (za dużo paliwa w stosunku do ilości powietrza), w komorze spalania występuje niedobór tlenu. Skutkiem jest niepełne spalanie części paliwa i tworzenie się cząstek węgla (sadzy).

Sadza przenosi się ze spalinami i osadza na elementach świecy, w tym na izolatorze. Typowym obrazem jest czarny, suchy nagar na izolatorze oraz elektrodach. Dlatego odpowiedź "czarnym" jest prawidłowa dla objawu pracy na zbyt bogatej mieszance.

  • Błękitny – taki kolor nie jest typowym, podstawowym wskaźnikiem bogatej mieszanki w standardowej ocenie świec; w praktyce barwy niebieskawe bywają kojarzone z innymi zjawiskami (np. efekty termiczne, zanieczyszczenia), więc nie pasują do klasycznego opisu "sadzy po bogatej mieszance".
  • Brunatny – naloty brązowe mogą wynikać m.in. z dodatków do paliwa, długotrwałej eksploatacji lub specyficznych warunków pracy; nie jest to najprostszy i najbardziej typowy objaw nadmiernego wzbogacania.
  • Białoszary – jasny, białawy wygląd izolatora częściej wiąże się z wyższą temperaturą pracy i skłonnością do "wypalenia" osadów (np. przy mieszance uboższej lub przegrzewaniu), a więc jest przeciwstawny do czarnego osadu sadzy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zbyt bogata mieszanka", najczęściej należy kojarzyć ją z objawami niedopalenia i sadzą: czarny nalot, możliwe dymienie na czarno, podwyższone zużycie paliwa. Dla pewnej diagnozy w warsztacie zawsze warto połączyć oględziny świec z danymi diagnostycznymi (np. korekty paliwowe, odczyty z czujników).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czarny, zwykle suchy osad (nagar/sadza) najczęściej wskazuje na niepełne spalanie i zbyt bogatą mieszankę paliwowo-powietrzną. Może też towarzyszyć częstej jeździe na krótkich odcinkach lub pracy na zimnym silniku, ale kierunek diagnostyki to zwykle układ zasilania i sterowanie dawką paliwa.
Przy bogatej mieszance brakuje tlenu do całkowitego spalenia paliwa. Część węglowodorów ulega niedopaleniu i tworzy cząstki węgla (sadzy). Te cząstki osadzają się na izolatorze i elektrodach świecy, dając charakterystyczny czarny kolor.
Po bogatej mieszance osad bywa czarny i suchy (sadza). Przy spalaniu oleju nalot częściej jest czarny, ale bardziej tłusty/lepki, a czasem towarzyszy mu dymienie i ubytek oleju. W praktyce łączy się oględziny świec z objawami i danymi diagnostycznymi silnika.
Typowe objawy to zwiększone zużycie paliwa, możliwe czarne dymienie, gorsza dynamika, nierówna praca na biegu jałowym oraz okopcone świece. W nowoczesnych układach sterowania mogą pojawić się też korekty paliwowe "na minus" i błędy związane ze składem mieszanki.
Zwykle nie. Jasny (białoszary) wygląd izolatora częściej kojarzy się z wyższą temperaturą pracy, "wypalaniem" osadów, a czasem z mieszanką uboższą lub przegrzewaniem. W zadaniach egzaminacyjnych bogata mieszanka jest typowo łączona z czarnym nagarem.
Może to się zdarzyć np. po krótkiej pracy na zimnym silniku, przy częstej jeździe miejskiej, po zastosowaniu dodatków do paliwa lub gdy świece mają nieprawidłową wartość cieplną. Dlatego w warsztacie kolor świecy traktuje się jako wskazówkę, a nie jedyny dowód.
Najczęściej podejrzewa się usterki sterowania dawką paliwa (np. czujniki wpływające na wyliczenie dawki), nieszczelności lub uszkodzenia wtryskiwaczy, zbyt wysokie ciśnienie paliwa, błędy w dolocie oraz problemy z układem regulacji składu mieszanki (np. sygnał sondy).
Poza oględzinami świec wykonuje się diagnostykę komputerową: analiza korekt paliwowych (STFT/LTFT), odczyty z czujników (temperatura, przepływ/ciśnienie powietrza), kontrola ciśnienia paliwa oraz testy wtryskiwaczy. W zależności od pojazdu pomocna bywa też analiza spalin.
Nie musi. Jeśli tylko jeden cylinder ma okopconą świecę, częściej podejrzewa się problem lokalny: wtryskiwacz lejący, słabszą iskrę na danym cylindrze, usterkę cewki/przewodu lub kompresję. Bogata mieszanka "globalna" częściej wpływa na wszystkie świece podobnie.
Najczęstsze pomyłki to mylenie bogatej i ubogiej mieszanki "na pamięć", bez rozumienia spalania, oraz utożsamianie każdego czarnego osadu ze spalaniem oleju. Pomaga zapamiętanie mechanizmu: niedobór tlenu → niedopalenie → sadza → czarny nagar.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zbyt bogata mieszanka powoduje niepełne spalanie (niedobór tlenu), przez co powstaje sadza/nagar."

Źródła:

  • NGK Spark Plugs (NGK/NTK) – "Spark Plug Basics / Spark Plug Diagnosis" (opis osadów i ich przyczyn), https://www.ngkntk.com/ (sekcja Tech/Diagnosis) - dostęp 2026-02-18
  • DENSO (Aftermarket) – materiały techniczne: "Spark Plug Inspection / Diagnosis" (interpretacja wyglądu świecy), https://www.denso-am.eu/ (sekcja Technical Info) - dostęp 2026-02-18
  • Robert Bosch GmbH – Bosch Automotive Handbook, rozdział dotyczący zapłonu i świec zapłonowych (diagnostyka po wyglądzie), wydania nowsze (źródło książkowe, bez dostępu do konkretnej strony w tym środowisku)

Materiały:

  • Poradniki producentów świec (NGK/Denso/Bosch) dotyczące diagnostyki po wyglądzie świecy
  • Podstawy diagnostyki OBD: korekty paliwowe STFT/LTFT i interpretacja
  • Podręczniki do diagnostyki silników ZI (spalanie, skład mieszanki, objawy usterek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego