KWALIFIKACJA BUD13 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 11.
Zastanów się nad poniższym scenariuszem: Operator koparki przedsiębiornej wykonuje prace ziemne metodą czołową. Koparka wkopuje się na głębokość 3 metry z kątem nachylenia osi kopania do poziomej wynoszącym 45 stopni. Jakie jest prawdopodobne zużycie paliwa koparki, jeżeli wiadomo, że zużycie paliwa na godzinę pracy wynosi średnio 15 litrów, a czas wkopywania wynosił 30 minut?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie paliwa jest proporcjonalne do czasu pracy.
30 minut to 0,5 godziny, więc przy średnim zużyciu 15 l/h w pół godziny koparka zużyje: 15 × 0,5 = 7,5 litra. Pozostałe wartości wynikają z braku przeliczenia minut na godziny lub z błędnego mnożenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano średnie zużycie paliwa na godzinę pracy: 15 l/h. Aby obliczyć zużycie w krótszym czasie, należy przyjąć, że (w tym uproszczonym modelu egzaminacyjnym) zużycie paliwa rośnie liniowo wraz z czasem pracy.

Krok 1: przeliczenie czasu.
30 minut = 0,5 godziny (bo 30/60 = 0,5).

Krok 2: obliczenie zużycia.
Skoro w 1 godzinę zużycie wynosi 15 litrów, to w 0,5 godziny będzie to połowa tej wartości:
15 l/h × 0,5 h = 7,5 l.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "7,5 litra".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "15 litrów" – to zużycie dla pełnej godziny. Wybór tej opcji zwykle wynika z pominięcia faktu, że praca trwała tylko 30 minut.
  • "30 litrów" – to typowy efekt błędnego mnożenia (np. 15 × 2) albo mylenia 30 minut z "dwukrotnością" godziny. Nie ma podstaw, by zużycie w pół godziny było większe niż w godzinę.
  • "3 litry" – wynik zbyt mały; zwykle pojawia się, gdy ktoś dzieli 15 przez 5 lub wykonuje przypadkowe przeliczenie bez odniesienia do 60 minut.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest l/h i podany czas w minutach, zawsze najpierw zamień minuty na ułamek godziny, a dopiero potem mnoż. Informacje o głębokości i kącie w tym zadaniu nie wpływają na rachunek – łatwo nimi dać się rozproszyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień minuty na godziny (podziel przez 60), a potem pomnóż przez spalanie godzinowe. Przykład: 30 min = 0,5 h, więc przy 15 l/h zużycie wynosi 15 × 0,5 = 7,5 l. To najbezpieczniejszy schemat na egzaminie.
Godzina ma 60 minut, więc ułamek godziny liczysz jako minuty/60. Dla 30 minut: 30/60 = 0,5. Ten krok jest kluczowy, bo większość błędów w zadaniach o spalaniu wynika z pominięcia przeliczenia jednostek czasu.
l/h oznacza litry paliwa zużywane w ciągu jednej godziny pracy. To średnia wartość dla określonych warunków pracy. Gdy czas pracy jest krótszy, zużycie oblicza się proporcjonalnie, o ile zadanie nie podaje innych zależności.
W praktyce mogą wpływać, bo obciążenie silnika zależy od warunków urabiania i oporów. Jednak w typowych zadaniach rachunkowych egzaminu, jeśli podano stałe spalanie w l/h, to przyjmuje się model proporcjonalny do czasu. Liczysz więc tylko czas i zużycie godzinowe.
Najczęstsze błędy to: brak przeliczenia minut na godziny, "przyklejenie się" do liczby z treści (np. 15 l) oraz działania odwrotne (dzielenie zamiast mnożenia). Pomaga zapis: zużycie = (l/h) × (h) i kontrola, czy wynik ma sens (pół godziny < godzina).
Porównaj czas pracy z 1 godziną. Jeśli masz 30 minut, wynik musi być mniejszy niż 15 litrów (bo to zużycie na godzinę). Dodatkowo sprawdź rząd wielkości: połowa czasu to połowa zużycia. Taka kontrola szybko wychwytuje oczywiste pomyłki.
Nie zawsze: w realnych warunkach spalanie zależy od obciążenia, postoju na biegu jałowym, temperatury i techniki pracy operatora. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych, gdy podane jest stałe "średnie zużycie na godzinę", przyjmuje się proporcję liniową do czasu, o ile nie podano inaczej.
Wtedy, gdy treść podaje inne wskaźniki (np. l/mth, l/km, l/m3 urobku) albo różne tryby pracy (jałowy i roboczy) z innymi wartościami spalania. Jeśli jest tylko jedna wartość w l/h i jeden czas, zwykle liczy się prostą proporcją.
Pomnóż spalanie w l/h przez liczbę godzin pracy w zmianie. Np. 15 l/h przy 8 godzinach daje 120 litrów (15 × 8). Jeśli są przerwy lub część czasu na biegu jałowym, w zadaniu muszą być podane osobne wartości lub udział czasu, inaczej nie da się tego policzyć.
Najczęściej pomaga unikanie długich postojów na biegu jałowym, płynna praca osprzętu, właściwy dobór trybu mocy, prawidłowe planowanie cyklu pracy i dbałość o stan techniczny (filtry, ciśnienie w układach, smarowanie). W zadaniu egzaminacyjnym te czynniki zwykle są pomijane.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zużycie paliwa jest proporcjonalne do czasu pracy.30 minut to 0,5 godziny, więc przy średnim zużyciu 15 l/h w pół godziny koparka zużyje: 15 × 0,5 = 7,5 litra.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Proporcjonalność prosta": https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Godzina" (zależność 60 minut = 1 godzina): https://pl.wikipedia.org/wiki/Godzina (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Jednostki miar" (kontekst przeliczeń jednostek): https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostki_miar (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z eksploatacji maszyn do robót ziemnych (dział: koszty i zużycie paliwa)
  • Zadania rachunkowe z proporcji i jednostek (min–h, l/h)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn – rozdziały o wskaźnikach eksploatacyjnych i spalaniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego