KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 4.
Zastanów się nad poniższym schematem ideowym przedstawiającym układ elektroniczny. Jaki błąd popełniłeś, jeśli po zakończeniu montażu zauważyłeś, że napięcie na rezystorze R2 jest równe zero?
  +Vcc
   |
   |
  ---
  | | R1
  ---
   |
   |------|  R2
   |
  ---
 GND
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek napięcia na rezystorze jest równy 0 V, gdy przez rezystor nie płynie prąd lub oba jego zaciski są w tym samym potencjale.
W pokazanym układzie uzyskanie 0 V na R2 najprościej wynika z przerwy – R2 nie został w ogóle dołączony do obwodu (brak połączenia).

Pełne wyjaśnienie:

"Napięcie na rezystorze" rozumiane jako spadek napięcia między jego dwoma wyprowadzeniami zależy od tego, czy w obwodzie istnieje warunek do przepływu prądu przez ten element. Z prawa Ohma wynika, że jeśli prąd przez rezystor jest równy 0, to spadek napięcia na nim również będzie 0 (U = I·R).

W przedstawionym schemacie R1 jest włączony między +Vcc a masę, natomiast R2 ma być podłączony do węzła, ale w praktyce po montażu zmierzono 0 V na R2. Najbardziej typowy błąd montażowy prowadzący do takiego wyniku to brak połączenia rezystora R2 (np. nie wlutowano elementu, jest zimny lut, przerwana ścieżka, nie ma kontaktu na płytce stykowej). W takiej sytuacji R2 nie tworzy poprawnej drogi prądowej, więc nie pojawia się na nim spadek napięcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze?

  • "Połączyłeś rezystor R2 równolegle do rezystora R1." W połączeniu równoległym oba elementy mają te same dwa węzły. Jeśli R1 jest między +Vcc i GND, to rezystor równoległy do R1 ma na zaciskach napięcie zasilania, a nie 0 V (o ile zasilanie jest obecne i masa poprawna). Taki błąd nie tłumaczy typowo zerowego spadku.
  • "Połączyłeś rezystor R2 szeregowo do rezystora R1." Połączenie szeregowe tworzy dzielnik napięcia: na każdym rezystorze zwykle występuje niezerowy spadek napięcia (zależny od wartości R). Żeby wyszło 0 V na R2, musiałby zaistnieć szczególny przypadek (np. R2 zwarte lub o pomijalnej rezystancji), czego w pytaniu nie podano.
  • "Połączyłeś rezystor R2 z niewłaściwym biegunem." Rezystor jest elementem niepolaryzowanym, więc nie ma "właściwego" i "niewłaściwego" bieguna w sensie montażu. Można go co najwyżej podłączyć do niewłaściwych węzłów, ale wtedy spodziewany byłby raczej inny, niekoniecznie zerowy, wynik pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz 0 V na elemencie, rozważ kolejno dwie główne przyczyny: brak prądu (przerwa/odłączenie) albo zwarcie/ten sam potencjał po obu stronach. W tym zadaniu najbardziej pasuje przerwa – brak połączenia R2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Oznacza to, że między dwoma wyprowadzeniami rezystora nie ma różnicy potencjałów.

Najczęstsze przyczyny to: brak prądu (przerwa, brak połączenia) albo zwarcie (oba końce w tym samym węźle). W diagnostyce zawsze sprawdź też, czy układ jest zasilony.

Najpierw zmierz napięcie w węzłach względem masy, a potem ciągłość połączeń (test "buzzer").

Przerwa: element "wisi", nie ma drogi prądu. Zwarcie: oba końce elementu są elektrycznie połączone. Pomaga też pomiar rezystancji po odłączeniu zasilania.

Jeśli rezystor nie jest faktycznie dołączony do obwodu (np. nie wlutowany, zimny lut), to nie płynie przez niego prąd.

Wtedy spadek napięcia U=I·R wynosi 0, bo I=0. W praktyce miernik może też pokazywać wartości "pływające", zależnie od punktów przyłożenia sond.

Typowy rezystor jest niepolaryzowany, więc nie ma "plusa" i "minusa" w sensie montażu.

Można go natomiast podłączyć do niewłaściwych punktów układu (zły węzeł), ale to nie jest "odwrócenie biegunów" jak przy diodzie czy kondensatorze elektrolitycznym.

Ustaw pomiar napięcia stałego (DC) i przyłóż sondy do dwóch końców rezystora.

Nie mierz "na oko" względem masy, jeśli pytanie dotyczy spadku na elemencie. Dodatkowo upewnij się, że zasilanie jest włączone i masa układu jest wspólna.

Najczęstsze to: brak elementu, zimny lut, przerwana ścieżka, zły punkt wpięcia na płytce stykowej, brak masy, brak zasilania.

W praktyce najpierw sprawdza się zasilanie (+Vcc i GND), a dopiero potem połączenia sygnałowe.

Jeśli R2 jest równolegle do R1, to ma te same dwa węzły co R1.

Gdy R1 jest między +Vcc i GND, to na elemencie równoległym zwykle występuje napięcie zasilania, a nie 0 V. Wyjątkiem byłyby nietypowe awarie (np. brak zasilania), których pytanie nie sugeruje.

W szeregu przez wszystkie elementy płynie ten sam prąd, a spadki napięć sumują się do napięcia źródła.

Wartości spadków zależą od rezystancji: większa rezystancja → większy spadek. Dlatego w typowym dzielniku napięcia na obu rezystorach są spadki niezerowe.

Zacznij od podstaw: czy jest zasilanie (+Vcc względem GND) i czy masa jest poprawnie połączona.

Następnie sprawdź ciągłość połączeń (ścieżki, luty, wpięcia). Dopiero potem analizuj, czy elementy są wpięte szeregowo/równolegle zgodnie ze schematem.

Ćwicz analizę prostych schematów DC: rezystory, dzielniki, przerwy i zwarcia.

Rób zadania, w których wnioskujesz o błędzie z objawu (np. 0 V, napięcie zasilania, brak prądu). Dodatkowo przećwicz praktyczne pomiary multimetrem na płytce stykowej.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Paul Horowitz, Winfield Hill, "The Art of Electronics", 3rd edition, Cambridge University Press, rozdział: podstawowe obwody rezystancyjne i prawo Ohma
  • Allan H. Robbins, Wilhelm C. Miller, "Circuit Analysis: Theory and Practice", 5th edition, Cengage Learning, sekcje: DC circuits, voltage across resistors
  • Fluke, "Digital Multimeters (DMM) – How to measure DC voltage", dokumentacja/poradnik pomiarowy producenta (opis pomiaru napięcia i interpretacji wskazań)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektroniki: obwody DC, prawo Ohma, połączenia rezystorów
  • Instrukcja obsługi multimetru: pomiar napięcia stałego i zasady bezpieczeństwa pomiarów
  • Zadania treningowe z analizy prostych schematów ideowych (rezystory, dzielniki, przerwy i zwarcia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego