KWALIFIKACJA ELM6 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 13.
Zauważasz, że jeden z podzespołów urządzenia mechatronicznego jest uszkodzony i wymaga wymiany. Poniżej znajduje się tabela z danymi technicznymi nowego podzespołu:
Napięcie12V
Prąd1A
Moc12W
Który z poniższych podzespołów najprawdopodobniej odpowiada tym danym technicznym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametry 12 V, 1 A i 12 W opisują typowe źródło zasilania DC, czyli zasilacz, który dostarcza określone napięcie i maksymalny prąd do urządzenia. Silnik, czujnik i sterownik zwykle mają własne wymagania zasilania, ale nie są elementem "dającym" zasilanie całemu układowi.

Pełne wyjaśnienie:

Tabela podaje trzy podstawowe wielkości elektryczne: napięcie (12 V), prąd (1 A) oraz moc (12 W). Taki zestaw informacji najczęściej opisuje element, który ma dostarczać energię elektryczną do układu, a więc zasilacz (np. zasilacz 12 V o wydajności prądowej do 1 A). Dodatkowo wartości są ze sobą spójne, bo moc 12 W odpowiada iloczynowi 12 V i 1 A, co jest typowym sposobem opisu możliwości zasilacza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej prawdopodobne?

  • Silnik krokowy jest elementem wykonawczym (zamienia energię elektryczną na ruch). Owszem, może być zasilany z 12 V i pobierać prąd rzędu 1 A, ale w opisie silnika zwykle spotyka się także parametry mechaniczne (moment trzymający, kąt kroku, rezystancja uzwojeń) lub prąd na fazę. Sama "tabela zasilania" bez cech ruchu częściej dotyczy źródła zasilania niż wykonawczego napędu.
  • Czujnik temperatury zazwyczaj pobiera bardzo małe prądy (mA lub µA), a jego opis obejmuje zakres pomiarowy, dokładność, typ wyjścia (analog/cyfrowy) czy charakterystykę. Parametry 12 V, 1 A, 12 W są dla typowego czujnika wyraźnie nietypowe.
  • Sterownik silnika krokowego jest elementem elektroniki mocy/sterowania. Może pracować z zasilaniem 12 V, ale w danych sterownika kluczowe są zwykle: maksymalny prąd fazy, sposób sterowania (mikrokrok), interfejs sygnałowy, dopuszczalne napięcie zasilania w pewnym zakresie. Sama informacja 12 V, 1 A, 12 W jako "dane techniczne podzespołu" najbardziej pasuje do urządzenia, które ma zapewnić stabilne zasilanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu widzisz zestaw U/I/P bez dodatkowych cech funkcjonalnych (np. brak parametrów pomiaru dla czujnika albo brak parametrów ruchu dla napędu), najczęściej chodzi o identyfikację zasilacza lub innego źródła zasilania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podstawowe parametry elektryczne zasilania: 12 V to napięcie, 1 A to prąd (zwykle maksymalny), a 12 W to moc. Dla źródła zasilania oznacza to, że może dostarczyć 12 V i prąd do 1 A, co daje maksymalnie ok. 12 W mocy.
Zasilacz opisuje się najczęściej zestawem U/I/P (napięcie, maksymalny prąd, moc). Silnik poza zasilaniem ma zwykle parametry mechaniczne (moment, prędkość, kąt kroku) lub prąd na fazę i rezystancję uzwojeń. Jeśli w zadaniu jest tylko tabela U/I/P, zwykle chodzi o źródło zasilania.
Czujniki temperatury są elementami pomiarowymi o małym poborze energii. Zazwyczaj pracują na niskich prądach (miliampery lub mniej) i opisuje się je zakresem pomiaru, dokładnością oraz typem sygnału wyjściowego. Pobór 1 A i moc 12 W bardziej pasują do urządzeń zasilających lub mocy.
Może być zasilany napięciem 12 V, ale w praktyce sterownik opisuje się głównie parametrami sterowania i prądu dla uzwojeń (np. maksymalny prąd fazy, mikrokrok, interfejs). Samo podanie U/I/P bez informacji o kanałach sterowania i prądach faz jest mniej typowe dla sterownika niż dla zasilacza.
Wystarczy skojarzyć zależność P = U · I. Dla 12 V i 1 A wychodzi 12 W. Na egzaminie to szybki test spójności danych: jeśli liczby "pasują" do siebie, często opisują możliwości zasilacza (napięcie i maksymalny prąd, z których wynika moc).
Zasilacz dobiera się tak, aby miał to samo napięcie co wymagane przez układ oraz wydajność prądową nie mniejszą niż pobór urządzenia (z zapasem). Jeśli układ może pobierać 1 A, zasilacz powinien mieć co najmniej 1 A, a praktycznie często większy, aby nie pracował na granicy.
Zasilanie 12 V DC jest bardzo częste w systemach sterowania i automatyki małej mocy: w modułach czujników i wykonawczych, układach z mikrokontrolerami (z przetwornicami), wentylatorach, małych napędach oraz w zasilaczach buforowych. To popularny standard w urządzeniach zasilanych z zasilaczy impulsowych.
Typowe błędy to: uznanie, że "moc" zawsze oznacza moc silnika, pominięcie faktu, że prąd w tabeli bywa maksymalny, oraz mylenie elementu zasilającego z elementem, który jest zasilany. Pomaga pytanie kontrolne: "Czy ten podzespół dostarcza energię, czy ją zużywa?"
Najczęściej oznacza to maksymalny prąd wyjściowy, jaki zasilacz może bezpiecznie dostarczyć przy nominalnym napięciu (np. 12 V). Nie znaczy to, że zawsze "wpycha" 1 A do odbiornika. To odbiornik pobiera tyle prądu, ile potrzebuje, o ile zasilacz jest w stanie go dostarczyć.
W praktyce ważne są też: typ napięcia (DC/AC), stabilizacja i tolerancja napięcia, rodzaj złącza i polaryzacja, zabezpieczenia (przeciążeniowe, przeciwzwarciowe), zakres temperatur pracy oraz jakość filtracji tętnień. Na egzaminie często wystarcza U/I, ale w serwisie te cechy decydują o poprawnej wymianie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Parametry 12 V, 1 A i 12 W opisują typowe źródło zasilania DC, czyli zasilacz, który dostarcza określone napięcie i maksymalny prąd do urządzenia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Zasilacz" – opis funkcji i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zasilacz (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Moc (fizyka)" – zależność mocy od napięcia i prądu w obwodach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Silnik krokowy" – charakterystyka i typowe dane opisowe napędu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_krokowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: napięcie, prąd, moc, zasilanie DC
  • Materiały dydaktyczne z mechatroniki dotyczące bloków funkcjonalnych urządzeń (zasilanie–sterowanie–wykonanie–pomiary)
  • Karty katalogowe (datasheet) przykładowych zasilaczy i sterowników silników krokowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego