KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 31.
Zaznacz poprawną kolejność czynności podczas pobierania krwi żylnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność obejmuje najpierw założenie stazy w celu uwidocznienia żyły, następnie dezynfekcję miejsca wkłucia i wkłucie igły. Stazę zdejmuje się możliwie szybko po rozpoczęciu napływu krwi, aby ograniczyć hemokoncentrację i hemolizę. Na końcu zakłada się opatrunek uciskowy.

Pełne wyjaśnienie:

W pobieraniu krwi żylnej kluczowe są: aseptyka, bezpieczeństwo pacjenta oraz jakość próbki (faza przedanalityczna). Dlatego liczy się nie tylko wykonanie poszczególnych kroków, ale także ich właściwa kolejność.

Założenie stazy wykonuje się na początku, aby uwidocznić i ustabilizować żyłę oraz ułatwić wybór miejsca wkłucia. Następnie wykonuje się dezynfekcję skóry i należy odczekać, aż środek dezynfekcyjny wyschnie; dotykanie zdezynfekowanego pola przed wkłuciem łamie zasady aseptyki i może wymagać ponownej dezynfekcji.

Kolejnym etapem jest wkłucie igły i pobranie krwi. Bardzo ważne jest, aby zdjąć stazę jak najszybciej po rozpoczęciu napływu krwi (gdy krew pojawi się w probówce). Zbyt długie utrzymywanie stazy sprzyja hemokoncentracji i hemolizie, co może zafałszować wyniki niektórych parametrów, a także zwiększać ryzyko powikłań miejscowych.

Po zakończeniu pobierania usuwa się igłę i zakłada opatrunek uciskowy, co ogranicza krwawienie i ryzyko krwiaka.

Dlaczego pozostałe sekwencje są błędne? Warianty zaczynające od dezynfekcji przed założeniem stazy pomijają praktyczny etap uwidocznienia żyły i utrudniają wybór miejsca wkłucia. Warianty z wkłuciem przed dezynfekcją naruszają zasady aseptyki. Wariant z wkłuciem przed dezynfekcją lub zdezynfekowaniem po wkłuciu jest niezgodny z wymaganiami bezpieczeństwa i może zwiększać ryzyko zakażenia oraz zanieczyszczenia próbki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Typowa kolejność to: założenie stazy (aby uwidocznić żyłę), dezynfekcja skóry i odczekanie do wyschnięcia, wkłucie igły, rozpoczęcie pobierania krwi, szybkie zdjęcie stazy po pojawieniu się krwi, a na końcu ucisk i opatrunek. Taka sekwencja wspiera aseptykę i jakość próbki.
Staza pomaga uwidocznić i "wypełnić" żyłę, dzięki czemu łatwiej wybrać właściwe miejsce wkłucia. Dopiero po lokalizacji żyły wykonuje się dezynfekcję skóry w konkretnym punkcie. Ważne jest, aby po dezynfekcji nie dotykać pola wkłucia i odczekać do wyschnięcia środka.
Stazę zdejmuje się możliwie szybko po rozpoczęciu napływu krwi, czyli gdy krew pojawi się w probówce lub w zestawie do pobierania. Skracanie czasu założenia stazy ogranicza hemokoncentrację i hemolizę, co poprawia wiarygodność wyników i zmniejsza ryzyko powikłań.
Zbyt długie utrzymywanie stazy może powodować hemokoncentrację (zagęszczenie krwi) i sprzyjać hemolizie, co zafałszowuje wyniki badań laboratoryjnych. Dodatkowo może zwiększać ryzyko bólu, krwiaka i trudności z prawidłowym zakończeniem pobrania. Dlatego stazę należy zdjąć możliwie szybko po starcie pobierania.
Odczekanie do wyschnięcia środka dezynfekcyjnego zwiększa skuteczność odkażania i zmniejsza ryzyko wprowadzenia drobnoustrojów podczas wkłucia. Wkłucie w "mokre" miejsce może też nasilać ból i sprzyjać podrażnieniu skóry. Po dezynfekcji nie należy dotykać pola wkłucia, bo to przerywa aseptykę.
W praktyce pacjent może delikatnie zacisnąć pięść, aby ułatwić uwidocznienie żył, ale nie powinien "pompować" dłonią. Powtarzane zaciskanie i rozluźnianie może wpływać na niektóre parametry i pogarszać jakość próbki. Najważniejsze jest spokojne ułożenie kończyny i współpraca podczas wkłucia.
Częste błędy to: wykonywanie wkłucia przed dezynfekcją lub bez odczekania do wyschnięcia, dotykanie zdezynfekowanego miejsca, zostawienie stazy do końca pobierania oraz mylenie momentu zdjęcia stazy. Na testach warto pilnować logiki: najpierw lokalizacja żyły (staza), potem aseptyka, dopiero wkłucie i pobranie.
Nielogiczne są sekwencje, w których wkłucie następuje przed dezynfekcją albo dezynfekcja pojawia się po wkłuciu. Podejrzane są też warianty, w których staza jest zdejmowana dopiero po zakończeniu pobierania. Poprawna odpowiedź zwykle zachowuje zasady aseptyki i minimalizuje czas założenia stazy.
Hemoliza to uszkodzenie krwinek czerwonych z uwolnieniem ich zawartości do osocza/serum, co może zniekształcać wyniki badań. Jednym z czynników ryzyka w fazie przedanalitycznej jest zbyt długie utrzymywanie stazy i nieprawidłowa technika pobrania. Dlatego stazę zdejmuje się szybko po rozpoczęciu napływu krwi.
Po zakończeniu pobierania usuwa się igłę, a następnie uciska miejsce wkłucia i zakłada opatrunek uciskowy. Ważne jest utrzymanie ucisku odpowiednio długo oraz unikanie zginania ręki "na siłę", jeśli nie jest to zalecane w danej procedurze. Prawidłowe zakończenie pobrania ogranicza krwawienie i ryzyko krwiaka.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa kolejność obejmuje najpierw założenie stazy w celu uwidocznienia żyły, następnie dezynfekcję miejsca wkłucia i wkłucie igły."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe placówek medycznych dot. pobierania krwi (procedury wewnętrzne)
  • Zalecenia/standardy dotyczące fazy przedanalitycznej w diagnostyce laboratoryjnej (EFLM-COLABIOCLI, 2018)
  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa i technik zabiegowych (rozdziały: iniekcje, pobieranie krwi, aseptyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego