Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 12.
Zaznaczona na rysunku strzałką wada spoiny to
Ilustracja przedstawia dwa rysunki techniczne związane z wadami spoin w kontekście budowy jednostek pływających.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak przetopu to niezgodność polegająca na braku połączenia metalu spoiny w korzeniu złącza na całej grubości, przez co w przekroju widać "niezespawane" miejsce.
"Nadlew" dotyczy nadmiaru metalu na licu, a pęknięcia mają charakter szczelinowy i zwykle inną geometrię wskazania.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "brak przetopu" jest właściwa, gdy na rysunku (zwykle w przekroju złącza lub w rejonie grani) widać obszar, w którym stopiwo nie połączyło się z przeciwległym brzegiem lub nie doszło do zlania się spoiny na pełnej grubości. W praktyce oznacza to, że w korzeniu pozostaje fragment niepołączonego materiału – to typowa niezgodność obniżająca nośność i szczelność złącza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "nadlew" dotyczy geometrii lica: jest to nadmiar metalu spoiny ponad powierzchnię materiału rodzimego. Nadlew rozpoznaje się po "zbyt wypukłym" licu, a nie po braku ciągłości połączenia w korzeniu.
  • "pęknięcie wzdłużne" jest nieciągłością typu szczelina, biegnącą zwykle wzdłuż osi spoiny. Na rysunkach i zdjęciach ma charakter cienkiej, wyraźnej rysy/szczeliny, a nie obszaru "niezespawanego" na styku brzegów.
  • "pęknięcie wewnętrzne spoiny" (pęknięcie ukryte) również ma postać szczeliny, ale zlokalizowanej wewnątrz objętości spoiny. Zwykle kojarzy się z wskazaniami z badań NDT (np. radiograficznych/ultradźwiękowych) albo z przekrojem, gdzie widać rysę, a nie brak scalenia w korzeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli odpowiedzi mieszają wady geometryczne (np. nadlew) z niezgodnościami typu brak scalenia (np. brak przetopu) i z pęknięciami, najpierw ustal, czy na rysunku jest pokazane połączenie na całej grubości. Brak ciągłości połączenia w korzeniu najczęściej prowadzi do wyboru "brak przetopu", a nie "pęknięcie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest brak przetopu w spoinie?
Brak przetopu to niezgodność spawalnicza, w której stopiwo nie połączyło się w korzeniu złącza na całej grubości. W efekcie pozostaje fragment niezespolonych brzegów, co obniża wytrzymałość i może powodować nieszczelność konstrukcji.
Jak rozpoznać brak przetopu na przekroju spoiny?
Najczęściej widać "przerwę" lub linię niepołączenia w rejonie grani/korzenia, czyli tam, gdzie materiał powinien być scalony. W odróżnieniu od pęknięć, jest to brak scalenia na styku brzegów, a nie cienka rysa w materiale spoiny.
Dlaczego brak przetopu jest groźny w kadłubie jednostki pływającej?
Bo zmniejsza efektywne pole przekroju przenoszące obciążenia i może stać się miejscem inicjacji pęknięć zmęczeniowych. W konstrukcjach kadłubów grozi to rozszczelnieniem, utratą nośności lokalnej oraz przyspieszoną korozją w strefie nieciągłości.
Czym różni się brak przetopu od nadlewu?
Brak przetopu dotyczy braku połączenia w korzeniu złącza (problem wewnątrz/na styku brzegów). Nadlew to nadmiar metalu na licu spoiny, czyli wada kształtu widoczna jako zbyt wypukła spoina. To różne typy niezgodności.
Jakie są typowe przyczyny braku przetopu podczas spawania?
Najczęściej: zbyt mała energia liniowa (za mały prąd/napięcie, za duża prędkość), niewłaściwe przygotowanie brzegów (zbyt mała szczelina/ukosowanie), błędna technika prowadzenia łuku oraz utrudniony dostęp do korzenia w złączach montażowych.
Czy brak przetopu można wykryć badaniem wizualnym VT?
Czasem tak, gdy jest widoczny od strony grani lub widać charakterystyczną geometrię świadczącą o niepołączeniu. Jednak często potrzebne są metody NDT, np. UT lub RT, bo niezgodność może być ukryta w przekroju i niewidoczna na licu.
Jak odróżnić pęknięcie wzdłużne od braku przetopu na rysunku?
Pęknięcie wzdłużne wygląda jak cienka szczelina/ryska biegnąca wzdłuż spoiny. Brak przetopu zwykle pokazuje linię niepołączenia w korzeniu lub strefę braku scalenia między brzegami. Klucz: pęknięcie to "pęknięty materiał", a brak przetopu to "niezespawane brzegi".
Kiedy najczęściej powstaje brak przetopu w złączach doczołowych?
Najczęściej przy spawaniu z niewłaściwym ukosowaniem lub za małą szczeliną, gdy łuk nie dociera do korzenia. Ryzyko rośnie też przy spawaniu w wymuszonych pozycjach montażowych, gdy trudniej kontrolować jeziorko i zapewnić pełne przetopienie w całej grubości.
Jakie działania naprawcze stosuje się przy braku przetopu?
Typowo usuwa się wadliwy fragment (żłobienie/szlifowanie, czasem wycięcie) aż do zdrowego materiału, a następnie wykonuje spoinę ponownie z poprawionymi parametrami i przygotowaniem brzegów. Po naprawie często wykonuje się ponowną kontrolę (VT i/lub NDT).
Jak przygotować się do pytań o wady spoin na egzaminie montera kadłubów?
Ucz się rozpoznawania niezgodności po cechach: czy wada dotyczy kształtu lica, ciągłości połączenia w korzeniu, czy pęknięć. Pomaga atlas wad spawalniczych oraz ćwiczenia na zdjęciach i przekrojach. Trenuj też słownictwo: przetop, wtopienie, grań, lico.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Brak przetopu to niezgodność polegająca na braku połączenia metalu spoiny w korzeniu złącza na całej grubości, przez co w przekroju widać "niezespawane" miejsce."

Źródła:

  • PN-EN ISO 6520-1:2009, Spawalnictwo i procesy pokrewne — Klasyfikacja niezgodności geometrycznych w metalach — Część 1: Spawanie
  • PN-EN ISO 5817:2014-05, Spawanie — Złącza spawane metali (stal, nikiel, tytan i ich stopy) — Poziomy jakości dla niezgodności spawalniczych
  • PN-EN ISO 17635:2016-02, Badania nieniszczące złączy spawanych — Zasady ogólne dotyczące metali

Materiały:

  • Podręczniki spawalnictwa: niezgodności spawalnicze i ich rozpoznawanie
  • Materiały szkoleniowe VT (badania wizualne) dla złączy spawanych
  • Normy dotyczące klasyfikacji i oceny niezgodności spawalniczych (np. ISO 6520-1, ISO 5817)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego