KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 20.
Zdjęcie wykonano przy oświetleniu
Ilustracja przedstawia krajobraz morski z klifem po lewej stronie i słońcem świecącym na horyzoncie po prawej stronie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oświetlenie "pod słońce skierowane" oznacza, że główne źródło światła znajduje się za fotografowanym obiektem i jest twarde, co daje mocne kontury, wyraźne przejścia tonalne oraz ryzyko flary i niedoświetlenia pierwszego planu. Światło rozproszone dawałoby łagodniejsze cienie i mniejszy kontrast.

Pełne wyjaśnienie:

W fotografii określenia "pod słońce" i "boczne" opisują kierunek światła względem aparatu i obiektu, a "skierowane" i "rozproszone" opisują jakość światła (twarde vs miękkie).

Oświetlenie pod słońce skierowane (twarde tylne światło) występuje wtedy, gdy dominujące źródło światła znajduje się za obiektem, często w osi obiektyw–słońce. Typowe skutki na zdjęciu to:

  • mocny kontrast między jasnym tłem a ciemniejszym pierwszym planem,
  • wyraźne obrysy (tzw. rim light/poświata na krawędziach),
  • ryzyko flary i spadku kontrastu lokalnego, gdy słońce świeci w obiektyw,
  • częsta potrzeba korekty ekspozycji lub doświetlenia (blenda, lampa), aby nie uzyskać sylwetki.

Odpowiedź "bocznym rozproszonym" byłaby trafna, gdyby światło było miękkie (np. przez chmury lub dyfuzor) i padało z boku, co zwykle daje łagodne cienie i subtelne przejścia tonalne. "Bocznym skierowanym" opisuje twarde światło z boku – wtedy cienie byłyby bardziej rysunkowe i wyraźnie "uciekały" na jedną stronę kadru, bez dominującego efektu światła zza obiektu. "Pod słońce rozproszonym" pasuje do sytuacji pod światło, ale z miękką jakością (np. słońce za cienkimi chmurami); wówczas kontury i cienie są mniej ostre, a kontrast zwykle mniejszy niż przy świetle skierowanym.

Na egzaminie warto analizować jednocześnie: położenie najjaśniejszych partii tła, obecność poświaty na krawędziach, kierunek cieni (jeśli są widoczne) oraz to, czy cienie mają ostre czy miękkie granice. Dopiero zestaw tych cech pozwala stabilnie odróżnić "skierowane" od "rozproszone" oraz "boczne" od "pod słońce".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Pod słońce" oznacza, że główne źródło światła (np. słońce) znajduje się za fotografowanym obiektem, w kierunku obiektywu. Skutkiem bywa jasne tło, ciemniejszy pierwszy plan (sylwetka) oraz poświata na krawędziach obiektu. Często rośnie ryzyko flary.
Światło boczne zwykle daje cienie "uciekające" wyraźnie na jedną stronę oraz modeluje bryłę: jedna strona obiektu jest jaśniejsza, druga ciemniejsza. Gdy jest twarde, granice cieni są ostre; gdy rozproszone, przejścia są łagodne.
Światło skierowane (twarde) daje wyraźne, ostre cienie i wysoki kontrast. Pojawiają się mocne refleksy i szybkie przejścia tonalne. W plenerze odpowiada mu zwykle bezpośrednie słońce bez chmur; w studio np. małe, niezmodyfikowane źródło.
Światło rozproszone (miękkie) tworzy łagodne cienie i mniejszy kontrast, bo promienie padają z wielu kierunków (np. przez chmury, dyfuzor, softbox). Światło skierowane (twarde) jest bardziej punktowe i daje ostre cienie oraz silniejsze refleksy.
Aparat często "widzi" bardzo jasne tło i dobiera ekspozycję tak, by nie przepalić jasnych partii. W efekcie obiekt na pierwszym planie staje się niedoświetlony i może wyglądać jak sylwetka. Pomaga korekta ekspozycji, pomiar punktowy lub doświetlenie blendą/lampą.
Pomaga osłona przeciwsłoneczna, zmiana kąta fotografowania (czasem minimalna), zasłonięcie słońca krawędzią obiektu, a także czysta soczewka i filtr. W praktyce warto wykonać kilka ujęć z drobną zmianą kadru i porównać spadek kontrastu.
Pod światło stosuje się, gdy chcesz uzyskać klimat: sylwetkę, poświatę na włosach lub krawędziach (rim light), mgiełkę w powietrzu czy "złotą godzinę" z promieniami. To też sposób na podkreślenie przezroczystości lub faktury, np. liści.
Częsty błąd to patrzenie tylko na jeden sygnał, np. flarę, zamiast analizować też cienie i kontury. Drugi błąd to mylenie "kierunku" (boczne/pod słońce) z "jakością" (rozproszone/skierowane). Warto rozdzielić te cechy w myśleniu krok po kroku.
Duży wpływ ma pomiar światła i kompensacja ekspozycji: przy jasnym tle łatwo o niedoświetlenie obiektu. Przysłona może zmienić wygląd flary i gwiazdki słonecznej (np. przymknięcie zwiększa jej widoczność). Format RAW ułatwia odzysk świateł i cieni.
Tak, blenda odbija światło i doświetla twarz lub pierwszy plan, zmniejszając efekt sylwetki. Najczęściej używa się strony białej (delikatnie) lub srebrnej (mocniej). Ważne jest ustawienie pod takim kątem, aby odbite światło trafiało w obiekt, a nie w obiektyw.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że światło rozproszone dawałoby łagodniejsze cienie i mniejszy kontrast.

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Backlighting" — https://en.wikipedia.org/wiki/Backlighting (dostęp: 27.02.2026)
  • Cambridge Dictionary, "backlighting" (definicja i użycie terminu) — https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/backlighting (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i kursy z podstaw oświetlenia w fotografii (kierunek i jakość światła)
  • Ćwiczenia praktyczne: seria zdjęć tego samego obiektu w świetle bocznym i pod słońce
  • Materiały o analizie cieni i kontrastu oraz o doborze modyfikatorów światła

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego