KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 7.
Zdolność organu administracji publicznej do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw, według przepisów o zakresie jego działania, nazywa się właściwością
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Właściwość rzeczowa" oznacza zdolność (kompetencję) organu do prowadzenia i rozstrzygania określonego rodzaju spraw wynikającego z zakresu jego działania. Właściwość miejscowa/terytorialna dotyczy obszaru, a instancyjna – tego, czy organ działa jako I czy II instancja.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie opisuje zdolność organu administracji publicznej do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw "według przepisów o zakresie jego działania". Taki opis odpowiada pojęciu właściwości rzeczowej, bo dotyczy tego, jakie sprawy (jakiego typu, z jakiej dziedziny) dany organ może prowadzić na podstawie przepisów określających jego kompetencje.

Odpowiedź "miejscową" bywa wybierana, gdy zdający skupia się na tym, że organ administracji działa na jakimś obszarze. To jednak inny wymiar właściwości: właściwość miejscowa dotyczy tego, który organ terytorialnie (ze względu na miejsce zamieszkania, położenie nieruchomości, siedzibę podmiotu itp.) ma zająć się sprawą. W pytaniu nie ma odniesienia do obszaru ani miejsca, tylko do "rodzaju spraw".

Odpowiedź "instancyjną" odnosi się do układu odwoławczego w postępowaniu: właściwość instancyjna wiąże się z tym, czy organ jest uprawniony działać jako organ pierwszej instancji, czy jako organ wyższego stopnia rozpoznający odwołanie/zażalenie. W treści nie ma elementu wskazującego na etap postępowania ani na relację instancyjną.

Odpowiedź "terytorialną" jest problematyczna, bo w praktyce bywa używana potocznie jako zbliżona do miejscowej. Na egzaminie trzeba jednak trzymać się definicji: jeśli pytanie dotyczy "rodzaju spraw", właściwa jest kwalifikacja rzeczowa, a nie związana z obszarem działania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie widzisz słowa typu "rodzaj spraw", "zakres działania", myśl o rzeczowej. Gdy pojawia się "miejsce", "obszar", "położenie" – to trop do miejscowej. Gdy jest "odwołanie", "druga instancja" – to instancyjna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Właściwość rzeczowa to uprawnienie organu do prowadzenia i rozstrzygania określonego rodzaju spraw (np. z danej dziedziny), zgodnie z przepisami określającymi zakres jego działania. Odpowiada na pytanie: jakimi sprawami ten organ może się zajmować.
Patrz na słowa kluczowe w treści. "Rodzaj spraw", "zakres działania", "kompetencje" sugerują właściwość rzeczową. "Miejsce zamieszkania", "położenie", "obszar" sugerują właściwość miejscową. To prosty filtr pomagający uniknąć pomyłek.
Właściwość instancyjna opisuje rolę organu w strukturze odwoławczej (czy rozpoznaje sprawę jako pierwsza instancja, czy jako organ wyższego stopnia). Nie odpowiada na pytanie, jakie typy spraw organ prowadzi, tylko na pytanie, na jakim etapie postępowania działa.
Właściwość miejscowa wskazuje, który konkretny organ (z kilku podobnych) ma prowadzić sprawę ze względu na związek terytorialny, np. miejsce zamieszkania strony czy położenie nieruchomości. Pomaga kierować wnioski do "właściwego urzędu" dla danego obszaru.
W nauce i praktyce możesz spotkać użycie terminu "terytorialna" w znaczeniu związanym z obszarem działania organu. Na egzaminie najbezpieczniej jest trzymać się rozróżnienia: jeśli chodzi o obszar/miejsce – wybór zwykle zmierza do "miejscowej", a jeśli o rodzaj spraw – do "rzeczowej".
Najczęściej myli się "rodzaj spraw" z "miejscem sprawy": zdający widzi słowo "organ administracji" i automatycznie kojarzy terytorium. Drugim błędem jest wybór "instancyjnej" bez sygnałów typu odwołanie, druga instancja, organ wyższego stopnia.
Gdy pismo trafi do organu, który nie jest właściwy do rozpoznania sprawy (np. brak właściwości rzeczowej albo miejscowej), w praktyce administracyjnej podejmuje się działania, aby sprawa była rozpatrywana przez organ właściwy. Dla klienta oznacza to często zmianę urzędu prowadzącego.
Typowe sygnały to: "rodzaj spraw", "zakres działania", "kompetencje", "sprawy z zakresu…". Jeśli treść opisuje, co organ może rozpoznawać i rozstrzygać jako kategorię spraw, a nie gdzie, to jest to trop do właściwości rzeczowej.
Raczej nie, bo odpowiedzi są do siebie podobne i wszystkie brzmią wiarygodnie. Pomaga jedynie rozpoznanie, czy opis dotyczy rodzaju spraw (rzeczowa), obszaru (miejscowa/terytorialna) czy instancji (instancyjna). To wymaga opanowania podstawowych pojęć.
Najlepiej zrobić krótką tabelę porównawczą: rzeczowa = "jakie sprawy", miejscowa = "gdzie", instancyjna = "na jakim etapie/odwołanie". Następnie ćwicz na testach, podkreślając w treści słowa wskazujące na dany rodzaj właściwości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Właściwość rzeczowa" oznacza zdolność (kompetencję) organu do prowadzenia i rozstrzygania określonego rodzaju spraw wynikającego z zakresu jego działania."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN (hasła: "właściwość" w prawie / administracji – wprowadzenie do terminologii): https://encyklopedia.pwn.pl/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Teksty jednolite i komentarze do podstawowych aktów prawa administracyjnego (materiały urzędowe i akademickie)
  • Podręczniki z postępowania administracyjnego omawiające rodzaje właściwości
  • Zbiory pytań i testów z zakresu procedury administracyjnej z wyjaśnieniami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego