Zjadliwość opisuje, na ile dany drobnoustrój (lub szczep) potrafi spowodować chorobę przebiegającą z objawami u gospodarza. W praktyce chodzi o to, że patogen nie tylko dostaje się do organizmu, ale także pokonuje bariery i odpowiedź obronną (np. mechanizmy nieswoiste i swoiste), a następnie uruchamia procesy chorobowe widoczne klinicznie.
Kluczowe w definicji jest połączenie dwóch elementów: (1) przełamanie sił obronnych organizmu oraz (2) wywołanie objawów choroby. To odróżnia zjadliwość od pojęć, które koncentrują się na innych etapach zakażenia lub na szerzeniu się patogenu.
Odpowiedź "napastliwość" bywa mylona z cechami agresywności patogenu, ale nie jest standardowym, jednoznacznym terminem opisującym w mikrobiologii zdolność do wywoływania objawów po pokonaniu odporności. Może prowadzić do intuicyjnego, lecz nieprecyzyjnego dopasowania.
Odpowiedź "inwazyjność" odnosi się do zdolności wnikania, zajmowania tkanek i szerzenia się w obrębie organizmu (np. przekraczania barier anatomicznych). Patogen może być inwazyjny, ale niekoniecznie musi powodować silne objawy; te pojęcia nie są tożsame.
Odpowiedź "rozsiewalność" dotyczy raczej efektywności rozprzestrzeniania się (w organizmie lub w populacji, zależnie od ujęcia), czyli "jak łatwo się szerzy", a nie "jak skutecznie przełamuje obronę i wywołuje objawy". To częsty błąd: utożsamianie ciężkości choroby z łatwością transmisji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "przełamanie sił obronnych" oraz "objawy choroby", myśl o pojęciu opisującym siłę oddziaływania patogenu na gospodarza, a nie o jego szerzeniu się czy samym wnikaniu do tkanek.
