KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 22.
Które ze składników majątkowych nie podlegają amortyzacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amortyzacja odzwierciedla planowe zużycie lub utratę użyteczności składnika majątku w czasie. Grunty co do zasady nie mają ograniczonego okresu ekonomicznej użyteczności i nie "zużywają się" jak maszyny, telefony czy budynki, dlatego nie podlegają amortyzacji.

Pełne wyjaśnienie:

Amortyzacja to systematyczne rozliczanie w czasie wartości początkowej składnika majątku trwałego, wynikające z jego zużycia ekonomicznego lub upływu okresu użyteczności. W praktyce dotyczy to aktywów, które przynoszą korzyści przez wiele okresów, ale ich zdolność do generowania tych korzyści z czasem maleje.

Odpowiedź "Grunty." jest poprawna, ponieważ grunty (jako takie) zwykle mają nieograniczony okres ekonomicznej użyteczności. Mogą zmieniać wartość rynkową, ale ta zmiana nie jest "zużyciem" w rozumieniu amortyzacji. Z tego powodu naliczanie odpisów amortyzacyjnych od gruntów co do zasady nie jest właściwe.

  • "Maszyny produkcyjne." – maszyny mają ograniczoną żywotność techniczną i ekonomiczną (zużycie, awaryjność, postęp technologiczny), więc amortyzacja jest typowym sposobem rozliczenia ich wartości w koszty w czasie.
  • "Telefony komórkowe." – sprzęt elektroniczny szybko się zużywa i starzeje technologicznie; jeśli spełnia kryteria środka trwałego (m.in. przewidywany okres używania dłuższy niż rok), co do zasady podlega amortyzacji.
  • "Budynki będące odrębną własnością." – budynki mają ograniczony okres użyteczności (fizyczne zużycie, konieczność remontów, starzenie materiałów), dlatego standardowo podlegają amortyzacji.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać praktyczną wskazówkę: przy zakupie nieruchomości często rozdziela się wartość na grunt (bez amortyzacji) oraz budynek/budowlę (z amortyzacją). To rozdzielenie ma znaczenie dla prawidłowej ewidencji i prezentacji wartości netto w sprawozdawczości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że nie nalicza się od niego planowych odpisów amortyzacyjnych w czasie. Przyczyną jest zwykle brak przewidywalnego "zużycia" ekonomicznego lub brak ograniczonego okresu użyteczności. Taki składnik pozostaje w ewidencji bez systematycznego umarzania.
Grunty zwykle mają nieokreślony okres ekonomicznej użyteczności i nie zużywają się w sposób typowy dla maszyn czy budynków. Wahania wartości rynkowej gruntu nie są tym samym co zużycie, dlatego amortyzacja nie jest standardowym sposobem rozliczania ich wartości.
W praktyce rozdziela się wartość zakupu nieruchomości na część dotyczącą gruntu oraz część dotyczącą budynku/budowli. Budynek ma ograniczoną użyteczność i zwykle podlega amortyzacji, a grunt co do zasady nie. Kluczowe jest prawidłowe ustalenie wartości obu elementów.
Co do zasady tak, ponieważ mają ograniczony okres użyteczności (zużycie fizyczne i ekonomiczne). Wyjątki mogą wynikać z przyjętej polityki rachunkowości albo szczególnych zasad ewidencji, ale na poziomie egzaminacyjnym najczęściej przyjmuje się, że budynki są amortyzowane, a grunty nie.
Tak, jeżeli spełniają kryteria środka trwałego, w szczególności są przeznaczone do używania dłużej niż rok i mają wartość, którą jednostka ujmuje jako aktywo trwałe. Wtedy ich wartość rozlicza się w czasie poprzez odpisy amortyzacyjne (umorzenie).
Najczęściej myli się grunt z budynkiem lub inną częścią nieruchomości. Ponieważ występują razem, uczniowie automatycznie zakładają, że oba elementy amortyzuje się tak samo. Na egzaminie trzeba pamiętać, że budynek zwykle się amortyzuje, a grunt co do zasady nie.
Typowe przykłady to maszyny i urządzenia produkcyjne, środki transportu, wyposażenie oraz budynki i budowle. Łączy je to, że mają ograniczony okres użyteczności oraz ulegają zużyciu fizycznemu lub ekonomicznemu, więc ich wartość rozlicza się stopniowo w kolejnych okresach.
Amortyzacja to proces naliczania odpisów w czasie (koszt w rachunku wyników), a umorzenie to skumulowana suma dotychczasowych odpisów, wykazywana jako zmniejszenie wartości bilansowej składnika. W uproszczeniu: amortyzacja "dzieje się w okresie", a umorzenie "narasta" w czasie.
Najczęstszy błąd to mechaniczne założenie, że każdy składnik majątku trwałego się amortyzuje. Drugi błąd to traktowanie zmiany wartości rynkowej jako "zużycia". W zadaniach testowych warto najpierw ocenić, czy aktywo ma ograniczony okres użyteczności.
Najpierw rozpoznaj rodzaj składnika (grunt, budynek, maszyna, wyposażenie). Potem zadaj sobie pytanie: czy ma ograniczony okres ekonomicznej użyteczności i czy typowo się zużywa? Jeśli tak, zwykle podlega amortyzacji. Jeśli nie (jak grunt), zwykle nie.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Amortyzacja odzwierciedla planowe zużycie lub utratę użyteczności składnika majątku w czasie."

Źródła:

  • IFRS Foundation – IAS 16 Property, Plant and Equipment (informacje o amortyzacji i aktywach o nieokreślonym okresie użytkowania): https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-16-property-plant-and-equipment/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości (dział: środki trwałe i amortyzacja)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 (amortyzacja, ewidencja środków trwałych)
  • Komentarze i opracowania do standardów rachunkowości dotyczące rzeczowych aktywów trwałych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego