KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 8.
Ze względu na przeznaczenie przekopy zalicza się do górniczych wyrobisk
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekop to wyrobisko wykonywane przede wszystkim w celu udostępnienia złoża lub połączenia rejonów robót, a nie bezpośredniego urabiania złoża. Dlatego ze względu na przeznaczenie zalicza się go do wyrobisk udostępniających. Pozostałe odpowiedzi opisują inne funkcje: eksploatację, przygotowanie lub rozpoznanie.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja wyrobisk górniczych "ze względu na przeznaczenie" opiera się na tym, jaką rolę dane wyrobisko pełni w procesie prowadzenia robót górniczych i eksploatacji złoża.

Przekopy (wyrobiska poprzeczne) wykonuje się zazwyczaj po to, aby:

  • zapewnić dostęp do partii złoża lub jego elementów (np. połączenie wyrobisk w sieci),
  • stworzyć drogę komunikacyjną i transportową,
  • umożliwić prowadzenie dalszych robót w danym rejonie.

Z tej przyczyny przekop zalicza się do wyrobisk udostępniających – bo jego podstawową funkcją jest "otwarcie" (udostępnienie) przestrzeni roboczej, a nie bezpośrednie pozyskanie urobku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wyrobiska wybierkowe są związane bezpośrednio z eksploatacją złoża (urabianiem i wybieraniem kopaliny). Przekop zwykle nie jest wyrobiskiem, którego celem jest samo wybieranie złoża.
  • Wyrobiska przygotowawcze służą przygotowaniu pola eksploatacyjnego (np. do rozpoczęcia wybierania). Choć przekop może pośrednio pomagać w przygotowaniu, jego typowa klasyfikacja w tym ujęciu opiera się na roli udostępniającej (zapewnienie dostępu/połączeń).
  • Wyrobiska poszukiwawczo-rozpoznawcze wykonuje się w celu rozpoznania budowy geologicznej i parametrów złoża. Przekop nie jest z definicji wyrobiskiem "badawczym" – ma przede wszystkim funkcję komunikacyjno-udostępniającą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się wyrobiska służące dostępowi, połączeniu i prowadzeniu ruchu, najpierw rozważ kategorię "udostępniające". Jeśli chodzi o bezpośrednie urabianie – wtedy "wybierkowe".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekop to wyrobisko drążone zwykle poprzecznie do zasadniczego kierunku wyrobisk, wykonywane głównie po to, aby połączyć rejony robót, zapewnić dojście i stworzyć element sieci wyrobisk. Jego rola jest przede wszystkim udostępniająca i komunikacyjna.
Bo jego podstawowym celem jest stworzenie dostępu i połączeń w kopalni (udostępnienie rejonu, złoża lub wyrobisk), a nie bezpośrednie wybieranie kopaliny. Klasyfikacja "ze względu na przeznaczenie" patrzy na funkcję, którą wyrobisko pełni.
To podział według tego, do czego wyrobisko służy w cyklu robót: czy udostępnia złoże i tworzy sieć komunikacyjną, czy przygotowuje pole eksploatacyjne, czy służy wybieraniu kopaliny, czy ma charakter poszukiwawczo-rozpoznawczy. Kluczowe jest "po co je wykonano".
Wyrobisko wybierkowe jest związane z bezpośrednim urabianiem i wybieraniem kopaliny (cel produkcyjny). Wyrobisko udostępniające ma na celu zapewnienie dojścia, połączeń, transportu i ogólnej dostępności rejonów robót. W pytaniach egzaminacyjnych szukaj słów: "wydobycie" vs "dostęp/połączenie".
W praktyce wyrobisko może wspierać kilka zadań (np. poprawić logistykę i przygotować rejon). Jednak w klasyfikacji egzaminacyjnej wybiera się dominujące przeznaczenie. Dla przekopu typowe jest udostępnienie i połączenie wyrobisk, więc najczęściej przypisuje się go do udostępniających.
Najczęściej myli się "udostępniające" z "przygotowawczymi", bo oba rodzaje występują przed eksploatacją. Drugi błąd to wybór "wybierkowych" przez skojarzenie z górnictwem jako wydobyciem. Pomaga prosta reguła: zapytaj siebie, czy celem jest dostęp, czy urabianie.
Stosuje się je wtedy, gdy celem jest rozpoznanie warunków geologicznych i parametrów złoża: potwierdzenie jego przebiegu, jakości, miąższości lub występowania zaburzeń. Ich zadanie ma charakter badawczy, a nie komunikacyjno-transportowy, jak w przypadku przekopów.
Ułóż krótką tabelę: nazwa wyrobiska → funkcja → przykładowe zastosowanie. Następnie rozwiązuj zadania, w których z samej funkcji (dostęp, połączenie, wydobycie, rozpoznanie) dobierasz kategorię. Warto też ćwiczyć na planach wyrobisk: co jest drogą dojścia, a co frontem eksploatacji.
Trzeba znać definicję przekopu oraz cztery podstawowe kategorie przeznaczenia wyrobisk: udostępniające, przygotowawcze, wybierkowe i poszukiwawczo-rozpoznawcze. Najważniejsze jest rozumienie funkcji: czy wyrobisko daje dostęp i łączy rejony, czy przygotowuje, czy wydobywa, czy bada złoże.
Jeśli zdanie jest niedokończone, łatwo "dopasować" odpowiedź tylko po brzmieniu, a nie po sensie. W takich przypadkach przeczytaj całość jako pełne zdanie i sprawdź zgodność gramatyczną oraz merytoryczną: czy wybrane słowo naprawdę opisuje przeznaczenie przekopu, a nie inny etap robót.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekop to wyrobisko wykonywane przede wszystkim w celu udostępnienia złoża lub połączenia rejonów robót, a nie bezpośredniego urabiania złoża."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "robót przygotowawczych" i "udostępniania złoża" w górnictwie podziemnym
  • Słownik terminologii górniczej (hasła: przekop, wyrobisko udostępniające, przygotowawcze, wybierkowe)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.9 dotyczące klasyfikacji wyrobisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego